Ý thức và trách nhiệm

Ngành xuất bản đang phải đối mặt với thực trạng vi phạm bản quyền.

Trong những ngày này, trên các diễn đàn thông tin, truyền thông đang"nóng" lên chuyện bản quyền trong xuất bản, đó là việc ngày càng nhiều loại sách bán trên thị trường không được người sở hữu bản quyền của ấn phẩm cho phép. Trên thực tế, vấn đề sách lậu xuất hiện với quy mô ngày càng lớn, nhiều dự án xuất bản đã bị hủy bỏ do sách lậu… khiến không ít nhà làm sách chân chính mất lòng tin và gặp khó khăn. Để đối phó với thực trạng đó, các biện pháp đã được áp dụng giữa Bộ Thông tin Truyền thông và Bộ Công an kết hợp ra Thông tư liên tịch nhằm chống sách lậu và đã "ra quân" thực hiện kiểm tra trên thị trường, bắt giữ sách lậu với qui mô lớn, tuy nhiên thực trạng vẫn đâu cũng vào đấy.

Sách là loại sản phẩm văn hóa đặc biệt, chất lượng in ấn có vai trò quan trọng trong việc chuyển tải đầy đủ, chính xác, khoa học các thông tin, nội dung bên trong cuốn sách. Theo qui trình, trước khi xuất bản sách ra thị trường, nhà xuất bản phải mua bản quyền tác phẩm. Nước ta cũng đã tham gia công ước Berne (Công ước bảo hộ quyền tác giả) vào năm 2004 nhưng nạn in lậu sách vẫn còn rất phổ biến. Việc in lậu hiện được thực hiện ở hầu hết các loại sách, từ sách văn học, khoa học, giáo trình, sách giáo khoa, sách tham khảo, sách ngoại văn…Qua khảo sát thị trường, người tiêu dùng không khó để tìm mua những cuốn sách lậu. Điểm bán là các tiệm sách, chủ yếu gần các trường đại học, cao đẳng, các vỉa hè sách lậu được bán trà lan với giá rất rẻ, chỉ bằng một nửa, thậm chí ¼ so với sách được in chính thống.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ sở hữu bản quyền, gây mất cân đối trong xuất bản, mà tai hại hơn, nó còn làm đình trệ nhiều giao dịch xuất bản lành mạnh và đe dọa phá hỏng cả thị trường sách Việt Nam. Theo Luật Sở hữu trí tuệ thì hành động phát hành hay lưu thông ấn bản vi phạm bản quyền cũng bị xếp chung vào hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ... Thực tế kiểm tra của cơ quan chức năng về thị trường sách, ở nhiều đầu sách, đặc biệt là sách từ bản gốc có xuất xứ từ nước ngoài, đều được in lậu. Điều đáng nói là không chỉ vi phạm về bản quyền mà còn sai phạm về nội dung chính trị… Thiết nghĩ, người dùng sách hầu hết là những người có tri thức nên đừng chỉ vì khoản tiền tiết kiệm nhỏ mà đánh mất cả quyền lợi lớn của đất nước và đây còn là ý thức và trách nhiệm của người dân Việt trong việc xây dựng đất nước và môi trường kinh doanh lành mạnh. Trong một cuộc hội thảo về xuất bản được tổ chức tại TP Cần Thơ, ông Nguyễn Kiểm, Cục trưởng Cục Xuất bản đã thừa nhận nạn vi phạm bản quyền là một vấn đề mà ngành xuất bản đang phải đối mặt và nếu không thể chấm dứt được tình trạng này thì ngành xuất bản trong nước không thể có sự phát triển lành mạnh, chưa kể, thị trường cạnh tranh Việt Nam sẽ bị đánh giá thấp, gây thiệt hại lớn, lây lan đến sự phát triển chung của ngành kinh tế.

Khánh Nam