Sáng sớm hôm ấy, người mẹ trẻ bồng đứa con còn đỏ hỏn đến dự phiên tòa lưu động của Hội đồng xét xử (HĐXX) Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều tổ chức trước sân UBND phường An Khánh. Chị tìm cách đưa đứa bé cho cha nó. Bị cáo Lê Ni Kin, có vẻ bần thần xúc động khi được ẵm trên tay đứa con gái đầu lòng mới hơn một tháng tuổi. Dường như cảm nhận được hơi ấm của thâm tình nên đứa bé không khóc quấy mà chớp chớp đôi mắt nhìn cha. Đông đảo người dân đến dự khán phiên tòa xử lưu động chăm chú theo từng cử chỉ của bị cáo dành cho đứa bé. Kin cùng 2 bị cáo khác bị Tòa án nhân dân quận Ninh Kiều đưa ra xét xử về tội “Cướp giật tài sản”. Khi HĐXX bắt đầu phần thẩm vấn các bị cáo thì bất chợt trời mưa, chị L, vợ bị cáo Kin, dáng vẻ yếu ớt ôm con vào lòng vỗ về, mắt buồn bã nhìn về phía Kin đang đứng trước vành móng ngựa. Người dân đến tham dự phiên tòa dường như cũng xót xa, thương cảm cho tình cảnh chị L. Vài người trong số họ đã tìm một cái ghế và một cây dù đưa cho 2 mẹ con che mưa.
Bị cáo Lê Ni Kin, sinh năm 1987, hộ khẩu ở đường Tầm Vu, quận Ninh Kiều, là anh cả trong gia đình có 2 anh em. Học hết lớp 8, Kin thôi học, nhưng lại không theo đuổi công việc ổn định. 20 tuổi, đòi cưới vợ; cha, mẹ Kin đồng ý cho Kin cưới chị L, khi ấy vừa tròn 22 tuổi. Cả 2 vợ chồng đều không nghề nghiệp ổn định nên sau đám cưới, chị L cùng chồng thuê phòng trọ sống. Hàng ngày, chị L lãnh vé số bán, còn Kin thì đi làm phụ hồ, chạy xe ôm kiếm tiền cùng vợ chăm lo cuộc sống gia đình. Khi chị L mang thai, đến gần ngày sinh nở, thấy cuộc sống chật vật nên bàn với chồng để chị về ở bên cha, mẹ ruột đợi đến ngày sinh con và tiện để bà ngoại tiếp chăm sóc hai mẹ con.
Không có vợ bên cạnh, Kin có nhiều thời gian rảnh rỗi, thường lê la quán nước và quen biết Nguyễn Thành Tâm, Lữ Minh Thanh và Trần Quang Vinh. Cả 3 thanh niên này đều không có nghề nghiệp ổn định, thường xuyên tụ tập ở quán cà phê, quán nhậu. Trong đó, Nguyễn Thành Tâm là đối tượng nghiện ma túy ở quận 11, TP Hồ Chí Minh và chỉ có Kin là người có gia đình. Ngày Kin bị bắt, chị L mang thai tháng thứ 7 và đang ở nhà mẹ ruột. Hôm đau bụng chuyển dạ, mặc người thân động viên, an ủi, chị L cứ khóc vì cảnh lần đầu sinh con không có chồng bên cạnh.
Khi nghe vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Ninh Kiều đọc cáo trạng về hành vi phạm tội của các bị cáo nhiều người dự phiên tòa hôm đó rất bất bình. Đêm 13-6-2008, Kin, Tâm, Thanh và Vinh cùng nhau đi cướp giật trên đường phố. Trong 2 giờ đồng hồ, cả nhóm thực hiện liên tục 4 vụ cướp giật điện thoại di động của người dân đi đường. Bị hại của các bị cáo đều là những phụ nữ đang điều khiển hoặc ngồi trên xe gắn máy đang nghe điện thoại di động. Kin, Tâm, Thanh và Vinh chia nhau đi trên 2 xe gắn máy, một xe cặp sát vào bị hại để giật điện thoại, xe còn lại sẽ cản đường nếu bị hại có ý định rượt đuổi. Nhưng “trời bất dung gian” nên sau khi thực hiện xong phi vụ thứ 4, Kin, Tâm, Thanh và Vinh tẩu thoát thì bị lực lượng Cảnh sát giao thông trên đường tuần tra đuổi bắt. Cả nhóm chạy thoát và bỏ lại một xe máy ở hiện trường. Ba ngày sau, Kin và Tâm lần lượt đến Cơ quan Công an đầu thú. Lữ Minh Thanh cũng bị bắt ngay sau đó. Riêng Trần Quang Vinh bỏ trốn khỏi địa phương, Cơ quan điều tra đã ra quyết định truy nã.
Khi HĐXX hỏi Kin: “Vì sao bị cáo tham gia các vụ cướp giật? Bị cáo còn trẻ, sao không bỏ công sức để lao động kiếm tiền”. Kin trả lời: “Vì muốn có tiền trả nợ góp xe máy đã mua nên bị cáo tham gia cùng Tâm, Thanh và Vinh đi cướp giật tài sản”. Sau khi nghị án, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Kin 5 năm tù. Chị L một tay ẵm con gái đầu lòng, tay còn lại ôm mặt cố ngăn những dòng nước mắt đang tuôn chảy trên gương mặt xanh xao. Chị L ôm con, bước chân lảo đảo, đưa mắt nhìn chồng bước vào xe dành cho phạm nhân.
Rồi đây, những tháng ngày dài trong nhà giam, Kin sẽ thấm thía cho hành động phạm pháp của mình. Nhưng liệu trong suốt khoảng thời gian 5 năm, con gái bị cáo sẽ lớn lên như thế nào? Và đó sẽ là những ngày tháng dài đầy vất vả đối với người mẹ chưa có nghề nghiệp ổn định, bây giờ phải một mình bươn chải lao động nuôi con, khi chồng ngồi tù. Đây cũng là lời nhắc nhở cho các bạn trẻ lười lao động, chưa chuẩn bị vững chắc cho sự lập nghiệp đã vội lập thân, để rồi hành động thiếu suy nghĩ, tạo ra gánh nặng cho gia đình và xã hội.
THẢO MỘC