Vì sao Pháp-Anh sốt sắng tấn công Libye ?

Tổng thống Pháp Sarkozy (phải) và Thủ tướng Anh Cameron “sát cánh” bên nhau trong các cuộc họp của EU. Ảnh: AFP

Báo chí phương Tây cho biết Pháp và Anh là hai nước đồng soạn thảo nghị quyết trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ) chống Libye với sự hậu thuẫn của Mỹ và Liban. Hai nước này cũng đã tích cực vận động Liên minh châu Âu (EU) và Liên đoàn A-rập ủng hộ việc dùng mọi biện pháp cần thiết để thực thi nghị quyết của LHQ. Trước đó, chính Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và Thủ tướng Anh David Cameron cũng là những người đầu tiên đề xuất ý tưởng áp đặt vùng cấm bay và kêu gọi Tổng thống Libye Muammar Gadhafi từ chức. Theo tờ Le Figaro của Pháp, sự hợp tác “ăn ý” giữa hai nhà lãnh đạo của Anh và Pháp “bén rễ” kể từ khi hai nước ký kết thỏa thuận quốc phòng hồi tháng 11 năm ngoái.

Nhưng vì sao hai ông lại sốt sắng cô lập và tấn công Libye? Theo tờ Time (Thời đại) của Mỹ, Libye có vị thế địa chính trị cực kỳ quan trọng để phát triển giao thương toàn vùng Địa Trung Hải. Tuy chỉ có 6,5 triệu dân nhưng Libye có thể so sánh với El Salvador và Honduras, hai đồng minh của Mỹ tại khu vực Trung Mỹ thời Chiến tranh lạnh. Khí đốt cũng là lý do để Pháp và Anh can thiệp. Dù trữ lượng khí đốt của Libye chỉ chiếm khoảng 2% của thế giới, nhưng chất lượng của nó thì hơn hẳn các nơi khác. Sự mất ổn định của Libye có thể làm phức tạp thêm cuộc chiến của EU trong việc chống nhập cư lậu, nhưng Pháp-Anh tin rằng chế độ của ông Gadhafi chưa thật sự hợp tác có hiệu quả ngăn chặn dòng người tị nạn từ châu Phi sang châu Âu.

Mặt khác, theo nhận định của Time, bản thân Tổng thống Sarkozy muốn lấy lại uy tín của mình trong mắt dư luận A-rập sau khi chính phủ của ông đã bị phản đối mạnh mẽ vì ủng hộ chế độ độc tài Ben Ali ở Tunisie và có mối quan hệ trên mức đồng minh với cựu Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak. Thủ tướng Cameron, khác với người tiền nhiệm Tony Blair, thì không có lý do để tin cậy hay thân thiện với ông Gadhafi, khi ông này có thể đã ra lệnh cho các mật vụ của mình tổ chức đánh bom khủng bố trên chuyến bay PanAm 103 trên bầu trời Scotland năm 1988 làm hàng trăm người thiệt mạng. Cuối cùng, cả ông Sarkozy và Cameron đều muốn khẳng định khả năng “duy trì sự ổn định toàn cầu” của mình trong bối cảnh siêu cường Mỹ bị “kẹt” ở Iraq và Afghanistan.

Riêng giữa ông Sarkozy và Cameron, tờ Le Figaro đánh giá Tổng thống Pháp là “tổng tư lệnh chiến tranh” vì quân đội Pháp đã khai hỏa đầu tiên. Trong khi Thủ tướng Anh chưa có nhiều kinh nghiệm là “đồng minh số một” của Pháp trong chiến dịch không kích chống Libye.

KIẾN HÒA
(Theo Time, Le Figaro)