Vì sao không thi hành án ?

UBND xã Trường Thành và UBND thị trấn Cờ Đỏ, huyện Cờ Đỏ (TP Cần Thơ) hiện đang phải thi hành những bản án liên quan đến việc nợ tiền thi công đê bao, nợ tiền điện nhưng việc thực hiện gặp khó khăn do... thiếu tiền. Những vụ việc này kéo dài từ 1-3 năm nay vẫn chưa đi đến hồi kết, gây bức xúc cho người được thi hành án và cả dư luận bởi tính nghiêm minh của pháp luật chưa được thực thi.

Nợ tiền kéo dài

Ngày 9-10-1998, UBND xã Trường Thành với đại diện là ông Lê Hoàng Thông, Chủ tịch UBND xã, ký hợp đồng với bà Đỗ Kim Liên để bà Liên thi công đê bao thủy lợi với tổng giá trị công trình là 239.507.400 đồng. Thời gian thi công là 30 ngày kể từ ngày 19-10-1998. Ngoài ra, hai bên còn thỏa thuận kể từ ngày xong công trình, UBND xã Trường Thành phải thanh toán đủ cho bên bà Liên trong vòng 30 ngày, nếu quá hạn phải chịu lãi suất 2%/tháng trên tổng số tiền còn nợ.

Thực hiện xong công trình, ngày 25-11-1998, hai bên tiến hành lập biên bản bàn giao và nhận nợ công trình với tổng giá trị thực hiện công trình là 218.050.800 đồng. Hai bên cam kết đến hết ngày 20-1-1999 phải tổ chức thu trong dân và vay vốn ngân hàng thanh toán dứt điểm, nếu quá thời hạn thanh toán trên thì phải chịu lãi phạt 2%/tháng. Đến ngày 30-7-1999, hai bên làm bảng kê đối chiếu, tính đến ngày 30-7-1999, UBND xã Trường Thành đã thanh toán cho bà Liên là 77.758.000 đồng, số còn lại vẫn chưa thanh toán dứt điểm. Đợi quá lâu, bà Đỗ Kim Liên đã khởi kiện tại TAND huyện Cờ Đỏ vào tháng 1, tháng 12-2004 và tháng 5-2005 với yêu cầu UBND xã Trường Thành phải trả số tiền nợ gốc 72.077.600 đồng và số tiền lãi tính đến cuối tháng 5-2005 là 135.244.000 đồng.

Ngày 10-10-2005, TAND huyện Cờ Đỏ mở phiên xét xử sơ thẩm dân sự. Tại phiên tòa, về phần lãi suất, đại diện theo ủy quyền của bà Liên chỉ yêu cầu phía UBND xã Trường Thành trả tổng số tiền lãi là 50.000.000 đồng kể từ ngày 30-7-1999 đến thời điểm xét xử. Yêu cầu này đã được Hội đồng xét xử chấp thuận. Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên: UBND xã Trường Thành phải trả cho bà Liên số tiền nợ gốc 72.077.600 đồng và số tiền lãi là 50.000.000 đồng, tổng cộng 122.077.600 đồng. Án có hiệu lực, bà Đỗ Kim Liên đã làm đơn yêu cầu được Thi hành bản án nói trên. Tuy nhiên, từ đó đến nay vụ việc vẫn chưa chuyển biến bởi cơ quan thi hành án đã triển khai thi hành án, nhưng phía UBND xã Trường Thành và UBND huyện Cờ Đỏ lại cho rằng không có tiền nên chưa thi hành án. Ngày 8-5-2007, Sở Tài chính có Công văn số 781/STC-NS đề nghị UBND huyện Cờ Đỏ xem xét giải quyết kinh phí cho UBND xã Trường Thành chi trả nợ làm đê bao đúng quy định hiện hành và theo khả năng cân đối ngân sách của huyện.

Sau đó, bà Liên tiếp tục gởi đơn yêu cầu huyện Cờ Đỏ hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để thi hành bản án dân sự sơ thẩm số 72/2005/DSST ngày 10-10-2005 của TAND huyện Cờ Đỏ tuyên. Nhưng ông Đào Anh Dũng, Chủ tịch UBND huyện kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo Thi hành án dân sự huyện Cờ Đỏ trong văn bản trả lời ngày 19-3-2008 đã cho rằng: “Việc yêu cầu hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để thi hành bản án dân sự nêu trên là không có cơ sở xem xét, giải quyết”.

Xài điện không trả tiền bị... kiện !

Ngày 1-4-2001, Chi nhánh Điện lực Ô Môn- Điện lực Cần Thơ (trực thuộc Công ty Điện lực II) ký 10 hợp đồng mua bán điện với các trạm điện gồm: Trạm điện kinh số 1A, Trạm điện Nóc Bằng 1, Trạm điện UBND xã Thới Đông (2 trạm), Trạm điện cầu Cờ Đỏ, Trạm điện nông trường 2, Trạm điện chợ Cờ Đỏ 2, Trạm điện Dư Văn Cầm (3 trạm). Tất cả các hợp đồng nói trên đều do Chủ tịch UBND thị trấn Cờ Đỏ (thời điểm đó là ông Lê Thanh Dũng) là đại diện tham gia xác lập hợp đồng. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, phía Ban Quản lý điện thị trấn Cờ Đỏ không thu nộp tiền điện, do đó tiền điện phải nợ lại là 164.553.648 đồng. Đòi mãi số tiền trên mà phía UBND thị trấn Cờ Đỏ không trả, ngày 2-2-2007 phía Công ty Điện lực II khởi kiện đến TAND huyện Cờ Đỏ.

Chủ tịch UBND thị trấn Cờ Đỏ Nguyễn Xuân Đức thừa nhận hiện còn nợ lại Công ty Điện lực II số tiền 164.553.648 đồng, nhưng do nợ trong dân quá nhiều không thu hồi được, huyện mới chia tách, kinh phí còn hạn hẹp, vì vậy đến nay UBND thị trấn chưa thanh toán số nợ nói trên cho Công ty Điện lực II. Ông Đức cho rằng khi nhận nhiệm vụ thì chủ tịch nhiệm kỳ trước không bàn giao lại cho ông số nợ tiền điện nói trên nên ông không rõ việc hợp đồng mua bán điện; đồng thời ông đề nghị TAND huyện Cờ Đỏ làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân trong tổ điện của thị trấn. Nhưng theo nhận xét của Hội đồng xét xử, việc bàn giao là phải bàn giao cả quyền và nghĩa vụ, nếu UBND không bàn giao nghĩa vụ là lỗi của UBND; riêng đối với trách nhiệm của từng cá nhân trong tổ điện thì ngày 22-3-2002, Đoàn Thanh tra huyện Ô Môn đã có Báo cáo số 01/BC về kết quả thanh tra tổ điện thị trấn Cờ Đỏ, trong đó đề xuất: “Thu hồi đầy đủ số nợ cá nhân chiếm dụng và chi sai mục đích, kiểm điểm và buộc các cá nhân chịu trách nhiệm thanh toán số tiền tạm ứng chi sai mục đích”. Đến ngày 22-5-2002, UBND huyện Ô Môn có Công văn số 141/UB chuyển hồ sơ sang Cơ quan Điều tra nhưng đã hơn 5 năm trôi qua, đến nay vẫn chưa có kết quả.

Bản án dân sự sơ thẩm số 101/2007/DSST ngày 15-8-2007 của TAND huyện Cờ Đỏ tuyên: UBND thị trấn Cờ Đỏ phải trả cho Công ty điện lực II số tiền 164.553.648 đồng. Án không có kháng cáo nên có hiệu lực thi hành và Công ty Điện lực II có đơn yêu cầu được thi hành án. Thế nhưng, hơn 1 năm nữa trôi qua, vụ việc vẫn chưa có hồi kết vì UBND thị trấn Cờ Đỏ không có tiền thi hành án. Thi hành án huyện Cờ Đỏ đành bó tay và hồ sơ vụ việc được chuyển về để Thi hành án dân sự TP Cần Thơ thụ lý.

Giải quyết như thế nào ?

Để giải quyết dứt điểm 2 bản án khó thi hành nói trên, Thi hành án dân sự TP Cần Thơ có Báo cáo số 411/BC.THA trình UBND TP Cần Thơ đề xuất hướng xử lý. Theo đó, do UBND xã Trường Thành và UBND thị trấn Cờ Đỏ hoạt động hoàn toàn bằng kinh phí nhà nước cấp nên không có điều kiện để thi hành án. Do đó, Thi hành án dân sự TP Cần Thơ đề nghị UBND thành phố chỉ đạo UBND xã Trường Thành và UBND thị trấn Cờ Đỏ, Phòng Tài chính và UBND huyện Cờ Đỏ lập thủ tục đề nghị hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để thi hành án.

Những căn cứ mà Thi hành án dân sự TP Cần Thơ đề xuất hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước nhằm giải quyết dứt điểm việc thi hành án 2 vụ việc nói trên đã được quy định tại Điều 33 Pháp lệnh thi hành án năm 2004: “Trong trường hợp cơ quan, tổ chức phải thi hành án hoạt động hoàn toàn bằng kinh phí do ngân sách nhà nước cấp không có khả năng thi hành án, thì được xem xét hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để đảm bảo thi hành án”. Quyết định số 136/QĐ-TTg ngày 9-6-2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để thi hành án dân sự và Thông tư 86/TT-BTC ngày 3-10-2005 về việc “Hướng dẫn thi hành một số điều của Quyết định số 136/QĐ-TTg ngày 9-6-2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để thi hành án dân sự”.

Ngày 29-9-2008, trao đổi với PV Báo Cần Thơ về trường hợp UBND xã Trường Thành và UBND thị trấn Cờ Đỏ phải thi hành án nhưng thiếu kinh phí, ông Phạm Quốc Việt, Trưởng Thi hành án dân sự TP Cần Thơ, nói: “Thi hành án dân sự thành phố đã đề xuất việc 2 địa phương nói trên được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để đảm bảo thi hành án. Đề xuất này đã được trình bày với lãnh đạo UBND thành phố tại cuộc họp ngày 15-9-2008 và đang được thành phố xem xét, sớm có chỉ đạo nhằm giải quyết dứt điểm vụ việc”.

PHƯƠNG TỬ NGHI