Vẫn manh mún, chắp vá

Một phần trong khu mộ nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị đã được làm mới. Ảnh: TƯỜNG VI

Danh mục các công trình văn hóa của TP Cần Thơ được đầu tư trong năm 2008 cho thấy vẫn chưa có chuyển biến: tình trạng xây dựng manh mún và nhỏ lẻ lại tái diễn. Trong đó, hầu như không có công trình mới nào được khởi công và đầu tư trọn vẹn. Chủ yếu là sửa chữa các công trình đã xuống cấp và tiếp tục bổ sung các công trình còn dang dở từ những năm trước để lại...

* Điệp khúc chắp vá

Năm 2008, ngành Văn hóa Thông tin TP Cần Thơ có 5 công trình được ghi vốn đầu tư. Hầu hết các công trình đều thuộc diện cấp bách và đã tồn đọng từ nhiều năm qua.

Đầu tiên là việc tiếp tục trùng tu tôn tạo Di tích lịch sử văn hóa Khám Lớn Cần Thơ - được trùng tu từng phần trong gần 10 năm qua và đến nay vẫn chưa xong. Năm nay, kinh phí cho công trình này được ghi vốn 3 tỉ đồng, để bổ sung thêm một số sản phẩm mỹ thuật tái hiện sự đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng từng bị tù đày, mở rộng một số hạng mục giúp “tránh bị xuống cấp”.

Một công trình khác vốn chờ ngày khởi công từ năm 2001 đến nay là sửa chữa nâng cấp rạp hát Hậu Giang - nay là Nhà hát Tây Đô - một trong những rạp hát lâu đời nhất TP Cần Thơ. Rạp Hậu Giang càng ngày càng nứt, lún, xuống cấp, thậm chí hiện nay không còn một cái ghế nào để khán giả xem biểu diễn. Thế nhưng, nhiều năm qua các cấp có thẩm quyền cứ mãi “đắn đo” chọn lựa giữa việc cải tạo toàn diện rạp hát hay sửa chữa nhỏ đủ để hoạt động tạm thời, nên việc sửa chữa cứ bị dời từ năm này sang năm khác. Đến cuối năm 2007, khi Nhà hát Tây Đô được thành lập, Ban Giám đốc Nhà hát quyết định hoạt động trong tình trạng phải thuê ghế nhựa làm chỗ ngồi cho người xem, âm thanh ánh sáng không đủ chuẩn, rạp tối tăm ẩm thấp... Cuối cùng thì UBND TP Cần Thơ đã quyết định dành ra kinh phí gần 2,9 tỉ đồng trong năm 2008 để sửa chữa rạp Hậu Giang.

Nhà biểu diễn Trung tâm Văn hóa Thông tin TP Cần Thơ cũng nằm trong danh mục công trình được ghi vốn gần 1,2 tỉ đồng, để sửa chữa nâng cấp, nhằm bảo vệ Nhà biểu diễn - vốn được xây dựng và trang bị hệ thống âm thanh ánh sáng có giá trị gần 15 tỉ đồng.

Khu tưởng niệm Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa và Hậu cứ đoàn cải lương Tây Đô là hai công trình văn hóa không nằm trong diện sửa chữa hay nâng cấp. Thế nhưng, với kinh phí 5 tỉ đồng của năm 2008, công trình Khu tưởng niệm Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa khó có thể khởi công vì vẫn chưa hoàn tất việc giải phóng mặt bằng do không có quỹ đất để tái định cư cho 32 hộ dân bị giải tỏa. Còn khu hậu cứ đoàn cải lương Tây Đô chỉ được san lấp mặt bằng và xây dựng tạm thời một số nhà tập thể, chưa thể tính đến chuyện xây dựng nhà hoạt động nghiệp vụ, sân khấu thử nghiệm, nhà biểu diễn... như kế hoạch.

* Các công trình văn hóa xứng tầm - mãi là mơ ước?

Đất Cần Thơ không thiếu những tên tuổi chí sĩ cách mạng, nhà yêu nước, văn nghệ sĩ được cả quốc gia tôn vinh. Tiêu biểu như Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa, nhà thơ Phan Văn Trị, nhà cách mạng Châu Văn Liêm, Phan Ngọc Hiển hay những văn nghệ sĩ có công khai sáng bộ môn nghệ thuật cải lương như Mộc Quán Nguyễn Trọng Quyền, Tám Danh, Bảy Nhiêu... Thế nhưng, TP Cần Thơ chỉ có duy nhất khu mộ nhà thơ Phan Văn Trị được đầu tư khá khang trang - mất hơn 10 năm liên tục cải tạo, mở rộng và trùng tu. Thế nhưng, đến nay khu mộ cụ Phan Văn Trị mới chỉ “thoát khỏi tình trạng xập xệ” - chưa thể xem là công trình xứng tầm danh nhân.

Các công trình văn hóa mang tính chất cộng đồng của TP Cần Thơ cũng trầm ê. Trong 10 năm gần đây, chỉ có Bảo tàng TP Cần Thơ là được đầu tư trọn vẹn và khá tương xứng với yêu cầu phát triển. Còn lại, các công trình khác đều nằm trên kế hoạch hay chỉ được đầu tư sửa chữa khi đã xuống cấp trầm trọng. Hai ví dụ điển hình cho tình trạng này là Thư viện TP Cần Thơ vừa được sửa chữa trong năm 2005-2006, khi các cơ quan chức năng của ngành xây dựng đã cảnh báo nhiều lần rằng tòa nhà này đã quá hạn sử dụng nhiều năm, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bạn đọc (!). Các di tích lịch sử - văn hóa như Đình Bình Thủy, Khám lớn Cần Thơ, Hội Linh cổ tự và một số công trình công cộng như rạp Hậu Giang, Nhà biểu diễn Trung tâm văn hóa Thông tin TP... đều xuống cấp đến mức không thể tệ hơn được nữa mới có kế hoạch sửa chữa. Nói chi đến các Trung tâm Văn hóa của 8 quận huyện nhiều năm qua vẫn chỉ có nhà văn hóa quận Ô Môn còn sử dụng được, tất cả các đơn vị còn lại đều phải hoạt động lưu động trong tình trạng “nhà văn hóa không nhà”.

Bao giờ mục tiêu đề ra “mỗi năm có một công trình văn hóa được khánh thành” sẽ thành hiện thực? Những khó khăn về vốn, trình độ của đội ngũ chuyên môn về xây dựng cơ bản của ngành văn hóa thông tin, những bất hợp lý trong quá trình lấy ý kiến xây dựng một công trình văn hóa... đều đã được đề cập và mổ xẻ rất nhiều lần trong các cuộc họp, trên các phương tiện truyền thông và trong dư luận. Đã đến lúc ngành văn hóa thông tin hoạch định rõ bước đi, thời hạn xây dựng các công trình trọng điểm trong kế hoạch phát triển ngành. UBND TP chỉ đạo các cơ quan hữu quan tích cực giúp đỡ, kịp thời tháo gỡ những vước mắc khó khăn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn kinh phí... trong xây dựng các công trình văn hóa. Chỉ có như vậy, mới mong có thể xóa dần những khoảng trống trên “bản đồ” công trình văn hóa của TP Cần Thơ hiện nay.

• XUÂN VIÊN