Trong những năm gần đây, ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề được nhiều cử tri quan tâm phản ánh nhiều nhất trong các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, HĐND, được lãnh đạo thành phố quan tâm chỉ đạo quyết liệt. Tuy nhiên, qua giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực và Ban Kinh tế và Ngân sách của HĐND thành phố cho thấy, tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn còn diễn ra rất phức tạp.
* Ô nhiễm kéo dài...
Tại cuộc tham vấn ý kiến người dân về vấn đề môi trường ở phường Phước Thới và phường Trường Lạc (quận Ô Môn), do Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND thành phố tổ chức vào cuối tháng 11-2009, người dân ở các địa phương này đã trình bày rất nhiều ý kiến bức xúc.
Tại phường Phước Thới, nhiều năm nay, đời sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng do tình trạng môi trường khu vực bị ô nhiễm từ tác động của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp Trà Nóc. Cử tri Trương Tấn Kiệt, ở khu vực Thới Hòa, phường Phước Thới, cho biết: “Khu vực Thới Hòa nằm gần khu công nghiệp Trà Nóc 2, trước đây nhiều người dân sử dụng nguồn nước từ các con rạch, như: Rạch Chôm, rạch Sang Trắng để sinh hoạt, nhưng từ khi một số doanh nghiệp trong khu công nghiệp này đi vào hoạt động, có doanh nghiệp xả nước thải trực tiếp ra sông, rạch mà không qua xử lý thì nước sông bị ô nhiễm không thể sử dụng được. Bà con nơi đây hiện phải chuyển sang sử dụng nước giếng khoan, nhưng nước từ giếng khoan cũng không tốt”. Ông Nguyễn Văn Lâm, ở khu vực Bình Hưng, bức xúc: “Do phải “hứng” nguồn nước thải từ các doanh nghiệp xả trực tiếp nên thời gian qua Rạch Sang Trắng 1 bị ô nhiễm, nước đen ngòm, bốc mùi hôi thối. Tôi đề nghị các cấp chính quyền và ngành chức năng nên có biện pháp khắc phục, xử lý nước thải và phạt các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường để đảm bảo cho đời sống của người dân”. Không chỉ ô nhiễm nguồn nước, theo ông Trần Văn Ba, cử tri khu vực Thới Bình, tình hình ô nhiễm không khí tại khu vực này cũng khiến người dân rất bức xúc, đặc biệt là các doanh nghiệp chế biến thủy hải sản. Ông Ba nói: “Các hộ dân phải đóng kín cửa để mùi hôi không lọt vào nhà”.
![]() |
|
Thường trực HĐND thành phố cùng lãnh đạo quận Bình Thủy kiểm tra thực tế tại một doanh nghiệp ở Khu công nghiệp Trà Nóc trong chuyến giám sát tình hình chấp hành pháp luật về môi trường. |
Trong khi đó, là một phường ven đô còn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp, cử tri phường Trường Lạc có nỗi lo khác. Bà Nguyễn Thị Kiều Vân, cử tri khu vực Tân Thạnh, cho biết: “Phường Trường Lạc hiện nay có nhiều hộ gia đình làm nông nghiệp, sống chủ yếu dựa vào sản xuất lúa và chăn nuôi. Nhiều người thiếu ý thức và chưa tích cực trong việc bảo vệ môi trường, như việc xử lý chai lọ sau khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và xử lý mùi hôi, phân gia súc gia cầm từ những hộ chăn nuôi cũng chưa tốt, làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân khu vực lân cận”. Ông Nguyễn Việt Hải, cử tri khu vực Tân Qui, phản ánh: “Hiện nay, nhiều khu vực trên địa bàn phường Trường Lạc dân cư đông, nhưng chưa có xe thu gom rác, nhiều người quăng rác xuống kênh rạch, lề đường... khiến môi trường bị ô nhiễm”.
* Còn nhiều bất cập
Trước đó, vào tháng 8-2009, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ đã tiến hành giám sát công tác triển khai thực hiện Luật bảo vệ môi trường tại các quận, huyện, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố. Tại thời điểm giám sát, Đoàn giám sát ghi nhận, việc thực hiện pháp luật về môi trường còn nhiều vấn đề bất cập. Theo ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố: Một số ngành nghề hoạt động có phát sinh chất gây ô nhiễm, nhưng trong các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành chưa có quy định để so sánh... Bên cạnh đó, mặc dù theo quy định, nhiều loại hình doanh nghiệp trước khi đi vào hoạt động phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường, thế nhưng nhiều doanh nghiệp xem như là thủ tục làm “cho có”, nên sau khi được phê duyệt, nhiều doanh nghiệp không thực hiện đúng các nội dung cam kết; một số doanh nghiệp xây dựng hệ thống xử lý môi trường nhưng không vận hành thường xuyên, chỉ để đối phó với các đoàn kiểm tra của các cơ quan chức năng. Trong khi đó, các văn bản pháp luật hiện hành chưa quy định việc xử lý đối với các trường hợp đã có quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và đã đi vào hoạt động mà không thực hiện các nội dung đã cam kết. Ông Nguyễn Tấn Dược, Phó Chủ tịch UBND quận Bình Thủy, nêu thực trạng: “Có một số doanh nghiệp chưa tập trung đầu tư vào hệ thống xử lý chất thải, không bố trí nhân sự chuyên trách về công tác môi trường, coi đây là một cách để giảm chi phí, tăng lợi nhuận”...
Trả lời chất vấn tại kỳ họp cuối năm 2009 của HĐND thành phố về những “điểm nóng về môi trường” cần nhanh chóng xử lý theo kiến nghị của người dân, ông Dương Bá Diện, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, cho biết, hiện nay thành phố gặp rất nhiều khó khăn. Ông Diện nói: Theo quy định các doanh nghiệp phải có hệ thống xử lý nước thải cục bộ đạt tiêu chuẩn loại B và thải vào hệ thống xử lý tập trung để được xử lý cho đạt loại B trước khi thải ra môi trường. Nhưng thực tế, các khu công nghiệp của thành phố chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung nên chưa thể xử lý”. Bên cạnh đó, thành phố cũng chưa có khu vực xử lý riêng các chất thải nguy hại trong các lĩnh vực công nghiệp, y tế,... các loại rác thải này vẫn phải đổ chung với rác thải thông thường.
Trong những năm gần đây, thành phố đã và đang đầu tư nhiều kinh phí để khôi phục và bảo vệ môi trường. Nhiều công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật đã và đang được thực hiện như dự án cải tạo hồ Xáng Thổi, Dự án nâng cấp đô thị TP Cần Thơ, trang bị các xe chuyên dụng thực hiện hút bùn, nạo vét, khai thông cống rãnh,... Một số công trình như: Dự án thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt đô thị tập trung, Nhà máy xử lý nước thải tại khu công nghiệp Trà Nóc, Dự án Cải thiện môi trường tại quận Ninh Kiều, Dự án xây dựng các tuyến cống thoát nước ở các quận, huyện,... cũng đang được tập trung thực hiện. Trong khi các dự án này chưa phát huy hiệu quả, một số dự án đang trong giai đoạn xây dựng, thì theo ông Dương Bá Diện, trước mắt Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ tăng cường phối hợp với các địa phương và ngành chức năng tuyên truyền, giáo dục các doanh nghiệp, người dân chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường; đồng thời thực hiện nghiêm túc các cam kết trong báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc cam kết bảo vệ môi trường đã được cơ quan chức năng phê duyệt; phối hợp kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường; bên cạnh xử phạt hành chính, sẽ mạnh dạn kiến nghị thu hồi giấy phép môi trường, tạm đình chỉ hoặc cấm hoạt động đối với các trường hợp cố tình vi phạm hoặc gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Bài, ảnh: THỤY QUANG