Trung Quốc mở rộng kho vũ khí năng lượng định hướng?
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cảnh báo, Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng kho vũ khí năng lượng định hướng, gồm cả hệ thống đặt trên mặt đất và trong không gian, để làm mù, làm suy giảm khả năng hoạt động hoặc phá hủy hoàn toàn các vệ tinh của Mỹ và đồng minh.
Mô phỏng mạng lưới vệ tinh Starlink. Ảnh: Starlink
Theo DIA, Trung Quốc coi vũ khí năng lượng định hướng là công cụ lý tưởng để tác chiến trong không gian, bởi chúng có thể gây mù tạm thời, thậm chí là phá hủy vĩnh viễn các cảm biến. DIA cho biết, Bắc Kinh hiện vận hành nhiều hệ thống laser đặt trên mặt đất với nhiều mức công suất khác nhau, có khả năng gây gián đoạn hoặc làm hư hại vệ tinh quang học cũng như vệ tinh hình ảnh trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp, đồng thời làm mù các cảm biến, chẳng hạn như các thiết bị hồng ngoại giám sát liên tục hay các thiết bị dự báo thời tiết, vốn là những công cụ quan trọng để Mỹ và đồng minh theo dõi, giám sát và xác định mục tiêu quân sự.
Giới chức tình báo Mỹ dự báo, đến cuối thập niên này, Trung Quốc có thể triển khai các nền tảng vũ khí năng lượng định hướng trong không gian cùng với các hệ thống mặt đất có công suất mạnh hơn, qua đó mở rộng phạm vi tấn công tới cả các vệ tinh đang hoạt động ở những quỹ đạo cao hơn. Và khi được kết hợp cùng các biện pháp gây nhiễu điện tử và tác chiến mạng, vũ khí năng lượng định hướng trở thành một phần trong chiến lược của Trung Quốc nhằm làm suy yếu cơ sở hạ tầng không gian của đối phương và ngăn chặn sự can thiệp trong trường hợp xảy ra xung đột quân sự.
Việc Trung Quốc mở rộng phát triển các loại vũ khí năng lượng định hướng phản ánh chiến lược rộng lớn hơn, thách thức trực tiếp sự ổn định chiến lược và làm gia tăng cuộc cạnh tranh vũ trang trên quỹ đạo. Brien Alkire, nhà nghiên cứu cấp cao tại tổ chức tư vấn và nghiên cứu chính sách toàn cầu RAND Corporation (Mỹ) nhận định, Bắc Kinh coi không gian vũ trụ là một chiến trường trọng yếu, đóng vai trò then chốt để giành chiến thắng trong chiến tranh thông tin và đảm bảo ưu thế tác chiến.
Báo cáo của Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Trung Quốc hồi năm ngoái cho rằng các loại vũ khí năng lượng định hướng trong không gian tạo ra nhiều tác động khác nhau, gây khó trực tiếp cho các nỗ lực răn đe. Trong khi đó, báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hồi tháng 4-2025 lưu ý các cơ quan quốc phòng Trung Quốc ngày càng chú trọng vào những tác động chiến lược và quân sự của các chòm sao vệ tinh thương mại, chẳng hạn như Starlink. Theo mô phỏng do các nhà nghiên cứu tại Đại học Nam Kinh thực hiện được đề cập trong báo cáo của CSIS, mô phỏng do trí tuệ nhân tạo tạo ra này mô tả cách các nhóm vệ tinh Trung Quốc có thể sử dụng vũ khí năng lượng định hướng, gồm tia laser và vi sóng công suất cao, để nhắm mục tiêu và vô hiệu hóa đồng loạt các vệ tinh trong mạng lưới vệ tinh Starlink, thay vì tấn công từng vệ tinh một.
Dù hiện chưa có bằng chứng xác thực cho thấy Trung Quốc đã triển khai vũ khí năng lượng định hướng trong không gian nhưng Bắc Kinh có thể đang âm thầm phát triển năng lực đó. Chuyên trang The War Zone cho rằng tàu vũ trụ bí mật của Trung Quốc là nền tảng lý tưởng để nhanh chóng đưa các thiết bị nhỏ và vệ tinh chiến thuật vào quỹ đạo. Nhờ sở hữu khả năng cơ động trên quỹ đạo vượt trội, các tàu này có thể điều chỉnh quỹ đạo và tiếp cận gần các vật thể khác trong không gian; giúp Trung Quốc mở rộng hoặc khôi phục cơ sở hạ tầng không gian một cách nhanh chóng trong các tình huống khủng hoảng.
TRÍ VĂN (Theo Asia Times)