Trăn trở từ những khu dân cư vượt lũ
Với chính sách góp phần ổn định cuộc sống người dân ở các huyện đầu nguồn của TP Cần Thơ, thời gian qua, huyện Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh đã sớm triển khai và thực hiện mô hình khu dân cư vượt lũ ở nhiều xã. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực hiện, hầu hết các cụm tuyến dân cư này bộc lộ nhiều khiếm khuyết, chưa thực sự đáp ứng nhu cầu của người dân.
* Mong manh chuyện lạc nghiệp...
“An cư nhưng chưa lạc nghiệp” là câu nói của nhiều người dân ở các cụm tuyến dân cư vượt lũ ở 2 huyện Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh. Trước khi vào sống ở khu dân cư, họ đều thuộc diện nghèo khó, không có chỗ ở ổn định và không có đất sản xuất, chủ yếu sống bằng nghề làm thuê. Được Nhà nước hỗ trợ nhà ở trong khu dân cư, người dân có được chỗ ở ổn định nhưng vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Người dân không thể tự cấp phần lớn bữa ăn trong gia đình như trước.
 |
|
Người dân đổ rác thải cặp mé sông ở KDCVL xã Đông Hiệp gây ô nhiễm môi trường. |
Khó khăn chung của các hộ dân ở các cụm tuyến dân cư vượt lũ là không có nghề nghiệp ổn định để có thu nhập thường xuyên, nâng cao chất lượng cuộc sống. Hầu hết người dân vào đây là hộ nghèo, trình độ học vấn thấp và không có tay nghề nên quanh năm sống bằng nghề làm thuê. Đến mùa thu hoạch lúa, đôi khi nhiều em nhỏ cũng theo cha mẹ ra đồng giũ rơm, mót lúa. Đến mùa nước nổi thì đi đãi ốc, làm phụ hồ hoặc cắt, vác lúa mướn, một số gia đình có điều kiện thì đi giăng lưới... Tuy vậy, việc làm thuê đối với họ hiện nay không còn thuận lợi như trước. Cô Trần Thị Hường, ngụ khu dân cư vượt lũ xã Đông Hiệp, bộc bạch: “Cả nhà tôi sống bằng nghề cắt lúa mướn đã mấy chục năm nay. Trước đây, khi còn ở chỗ cũ, đến mùa nước tuy nhà bị ngập nhưng gia đình tôi còn có thể tìm được việc làm do nhiều người biết mình nên đến mướn lao động. Từ khi dọn vào đây, nhà cửa ổn định nhưng rất ít người thuê mướn”.
* Giải pháp... còn quá tạm thời
Nắm bắt được nhu cầu này của người dân, một số địa phương đã thực hiện nhiều mô hình nhằm hỗ trợ người dân thoát nghèo, cải thiện thu nhập. Điển hình là các lớp dạy nghề đã được mở cho mọi tầng lớp dân cư trong các khu dân cư vượt lũ như: may, sửa xe gắn máy, đan thảm lục bình, đan ghế mây, chằm nón, hớt tóc... Tuy nhiên, khả năng duy trì hoạt động của các lớp dạy nghề để tiến tới đạt kết quả tốt, tạo được việc làm ổn định cho người dân là một thách thức không nhỏ đối với chính quyền địa phương và người dân nơi đây. Thực tế cho thấy, nhiều lớp dạy nghề ở các cụm tuyến dân cư vượt lũ ở huyện Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh đã không thành công như mong đợi của nhiều người.
 |
|
Khu dân cư hoàn chỉnh nhưng đường sá giao thông bất tiện, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân trong KDCVL. Trong ảnh: Đoạn đường lầy lội ở KDCVL ấp Thạnh Lợi, xã Thạnh Lộc. Ảnh: MỸ TÚ |
Mong muốn của hầu hết cư dân tại các cụm tuyến dân cư vượt lũ huyện Vĩnh Thạnh và Cờ Đỏ là có một công ty hay xí nghiệp sản xuất đặt tại địa phương, giúp giải quyết việc làm với số lượng lớn lao động phổ thông. Hoặc các công ty hỗ trợ vật liệu và thu mua sản phẩm tại địa phương thông qua các lớp dạy nghề được duy trì hoạt động thường xuyên và có chế độ trả công thích hợp hơn.
* Báo động ô nhiễm môi trường
Bên cạnh những băn khoăn, trăn trở về việc làm, thì vấn đề vệ sinh môi trường cũng đang gây nhiều bức xúc cho người dân sống tại các cụm dân cư vượt lũ. Chú Năm Châu, nguyên Phó Chủ tịch xã Đông Hiệp, huyện Cờ Đỏ, nói: “Khu dân cư hoàn thành đã hơn 5 năm nhưng không có chỗ xử lý rác sinh hoạt. Vào mùa khô, người dân đổ rác cặp mé sông cho khô rồi đốt, còn mùa mưa thì đổ hết xuống sông để tránh mùi hôi thối. Điều này khiến nguồn nước sông ngày càng ô nhiễm...”.
 |
|
Có một số căn nhà bỏ hoang ở KDCVL ấp Thắng Lợi, xã Thạnh Lộc do chủ hộ phải đi làm mướn khắp nơi để kiếm sống. |
Còn một thực tế nữa là đường dẫn vào nhiều cụm dân cư vượt lũ hiện đang bị lầy lội do các tuyến giao thông trong khu dân cư bị xuống cấp. Điển hình, tuyến đường ở khu dân cư vượt lũ ấp Thắng Lợi, xã Thạnh Lộc, huyện Vĩnh Thạnh, nhiều nơi bị lầy lội do tình trạng ứ đọng nước mưa lâu ngày gây nên. Nhiều người dân khi đi qua đoạn đường này phải xuống xe dẫn bộ. Bên cạnh đó, có những đoạn đường cỏ mọc um tùm lấn át cả lối đi gây khó khăn cho việc đi lại. Còn hệ thống đèn chiếu sáng trong khu dân cư thì hầu như không thấy mở. Cô Huỳnh Thị Máy, ngụ khu dân cư ấp Thắng Lợi, cho biết: “Ở đây rác thải sinh hoạt toàn đổ xuống sông, kể cả vô số vỏ ốc phế phẩm. Còn cặp theo các tuyến đường ở đây, lau, cỏ um tùm nhưng đèn chiếu sáng hầu như chỉ hoạt động khoảng 2 ngày vào dịp tết”.
Trước những khó khăn trên, việc các hộ dân đảm bảo trả đủ tiền nhà ở các khu dân cư vượt lũ sau đáo hạn cũng đang là điều nan giải của chính quyền địa phương. Anh Hứa Hồng Thế, cán bộ xóa đói giảm nghèo xã Đông Hiệp, huyện Cờ Đỏ, cho biết: “Nhà ở hỗ trợ cho người dân theo diện trả chậm với giá 17 triệu đồng/căn, sau 5 năm mới bắt đầu trả. Tuy nhiên, đến nay, đời sống người dân vẫn còn rất khó khăn, thu nhập bấp bênh. Nhiều gia đình sống bằng nghề làm thuê phải chạy từ địa phương này sang địa phương khác mới có việc làm, mà việc làm cũng không thường xuyên, làm 1 vài ngày có khi ở không cả tuần, cả tháng. Khu dân cư thành lập từ năm 2003, đến nay nhiều hộ đã tới thời hạn thanh toán tiền nhà, nhưng vẫn chưa có hộ nào trả tiền nhà, mặc dù đã có thông báo cụ thể”.
Những khiếm khuyết tại các cụm tuyến dân cư vượt lũ đang gây bức xúc cho người dân, chờ đợi được tháo gỡ từ các ngành, các cấp để thực sự là nơi an cư, lạc nghiệp của người dân các huyện đầu nguồn.
Bài, ảnh: ANH SƠN