Tình nguyện vì cộng đồng

Sau 2 năm đi vào hoạt động, Đội Hoạt động xã hội tình nguyện (XHTN) đã góp phần đáng kể trong công tác phòng, chống tệ nạn xã hội ở địa phương, giúp những người hoàn lương trở lại con đường lương thiện, tình làng nghĩa xóm cũng được bền chặt. Mỗi địa phương có cách làm riêng, nhưng tất cả đều vì sự yên bình của xóm ấp.

Các cán sự của Đội Hoạt động XHTN cùng thảo luận nhóm. 

Hoạt động của Đội Hoạt động XHTN là phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể ở địa phương tuyên truyền, giáo dục, phòng ngừa tệ nạn ma túy, mại dâm và HIV/AIDS; tư vấn, hướng dẫn người nghiện ma túy, người bán dâm, người nhiễm HIV/AIDS được tiếp cận các dịch vụ y tế, xã hội; giới thiệu những người hoàn lương trở về địa phương học nghề, việc làm. Với tên gọi là cán sự xã hội, những thành viên của Đội Hoạt động XHTN có nhiệm vụ nắm thông tin, kịp thời thông báo cho các cơ quan chức năng những người có hành vi có liên quan đến hoạt động mại dâm, ma túy và đề xuất phương những biện pháp giải quyết. Những công việc này được thực hiện với tinh thần tự nguyện.

Tháng 2-2009, UBND phường An Bình, quận Ninh Kiều, quyết định thành lập Đội Hoạt động XHTN với 5 thành viên, góp phần làm cho công tác phòng chống tệ nạn xã hội ở địa phương có nhiều chuyển biến tích cực. Phường An Bình là địa phương bị ảnh hưởng bởi tốc độ đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu từ sản xuất nông nghiệp sang công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ mua bán nhỏ, thu hút nhiều lao động đến làm thuê, làm mướn. Đây là điều kiện dễ phát sinh tệ nạn xã hội. Phần lớn người dân ở địa phương là những nông dân nằm trong diện có đất bị thu hồi theo các dự án quy hoạch của thành phố, người dân không có việc làm, một số hộ có nguy cơ tái nghèo. Là địa bàn có nhiều điểm nóng phức tạp tại các khu vực như: cầu Đầu Sấu, ngã ba Phong Điền, lộ Nguyễn Văn Cừ nối dài, đoạn tiếp giáp với quốc lộ 91B... Xác định nhiệm vụ chính là phòng ngừa tệ nạn xã hội liên quan đến ma túy, mại dâm nên các thành viên của đội phối hợp chặt với các đoàn thể, các khu vực, tổ nhân dân tự quản để tuyên truyền, giáo dục cho người dân và cả đối tượng tệ nạn có ý thức phòng tránh những tác hại nguy hiểm, phòng ngừa lây truyền HIV/AIDS trong cộng đồng. Đội hoạt động XHTN của phường tiếp cận, vận động người nghiện ma túy, người bán dâm tham gia sinh hoạt các nhóm đồng đẳng, các câu lạc bộ phòng chống HIV/AIDS. Ông Nguyễn Ngọc Chiến, Đội trưởng Đội Hoạt động XHTN phường An Bình, cho biết: “Thời gian đầu, chúng tôi gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận đối tượng. Vì hầu hết những đối tượng ma túy, mại dâm đều mang tâm trạng mặc cảm với mọi người. Vì thế, trong từng hoạt động của đội, chúng tôi đều lấy tình cảm và sự chia sẻ chân thành để vận động, cảm hóa họ”. Từng hoàn cảnh đối tượng tệ nạn được các thành viên của đội nắm thông tin chính xác và có những biện pháp vận động, hỗ trợ kịp thời. Kết quả, các thành viên của đội đã vận động 16 đối tượng nghiện ma túy đủ điều kiện đăng ký cơ quan y tế phường để được uống Methadone; 4 đối tượng nghiện ma túy cai nghiện thành công và đã hoàn lương.

Hơn 1 năm được thành lập, đi vào hoạt động, Đội Hoạt động XHTN xã Tân Thạnh, huyện Thới Lai, đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của địa phương, các ban, ngành, đoàn thể. Anh Lê Quang Hồng, Đội trưởng Đội Hoạt động XHTN xã Tân Thạnh, cho biết: “Khi được phân công nhiệm vụ, anh em trong Đội cũng lo ngại vì đây là công việc mới. Tuy nhiên, các thành viên của Đội đều xác định việc làm mang lại sự yên bình cho xóm, làng nên ai cũng kiên trì và làm hết mình. Điều thuận lợi là chúng tôi nhận được sự ủng hộ tích cực của các tổ chức đoàn thể, sự hỗ trợ nhiệt tình của bà con trong quá trình làm nhiệm vụ”. Thời gian đầu, các cán sự xã hội của xã chủ động phối hợp cùng lực lượng công an, quân sự của địa phương tuần tra các tụ điểm thường xảy các tệ nạn xã hội và có nguy cơ xảy ra tệ nạn xã hội. Sau khi xác định được địa điểm, đối tượng thì lập danh sách, tìm hiểu hoàn cảnh, gia đình của từng đối tượng. Bám sát địa bàn, nắm chắc đối tượng là phương châm hoạt động của Đội Hoạt động XHTN xã Tân Thạnh. Trong những cuộc tuyên truyền cho cán bộ, người dân về phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội, các cán sự xã hội đều mời các đối tượng tệ nạn và nguy cơ dính đến tệ nạn ở địa phương tham dự. Những dịp như thế, các anh, chị còn tranh thủ trò chuyện, tìm hiểu tâm tư tình cảm của các đối tượng để có biện pháp quản lý, giáo dục. Thông qua mối quan hệ quen biết, lối xóm, các cán sự xã hội còn vận động gián tiếp tại gia đình và gặp trực tiếp đối tượng vận động. Từ những hoạt động của Đội Hoạt động XHTN, thời gian qua, các loại tội phạm, tệ nạn xã hội ở địa phương từng bước được đẩy lùi. Chị Hiền, ở chợ Tân Thạnh, huyện Thới Lai, phấn khởi nói: “Từ khi có Đội Hoạt động XHTN của xã đến nay, tình trạng tụ tập đá gà, đánh bài, trộm cắp và thanh thiếu niên lêu lổng, gây rối trật tự đã giảm hẳn... Nhiều em đã chịu học nghề, đi lao động chứ không tụ tập la cà như trước”.

Bà Võ Thị Thanh Nga, Phó Giám đốc Sở Lao động-Thương binh & Xã hội TP Cần Thơ, cho biết: “Các cán sự xã hội ở địa phương đã thực hiện thành công những việc mà các cơ quan chức năng, lực lượng cán bộ và chính quyền địa phương có thể gặp khó khăn như tiếp cận, giáo dục và vận động đối tượng tệ nạn hoàn lương. Đội Hoạt động XHTN là lực lượng thường xuyên bám cơ sở, động viên người dân tích cực tham gia công tác phòng chống tệ nạn xã hội, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương”.

Với lợi thế là những người cư trú ổn định tại địa phương, có uy tín và mối quan hệ thân thiện với người dân, các cán sự xã hội của Đội Hoạt động XHTN đã góp phần làm giảm các loại tội phạm, tệ nạn, giúp những người hoàn lương hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, để hiệu quả hoạt động của Đội Hoạt động XHTN được duy trì và phát huy bền vững, đòi hỏi lãnh đạo địa phương, các ban, ngành, đoàn thể quan tâm, tạo điều kiện hơn nữa để Đội Hoạt động XHTN ngày càng tạo được sức lan tỏa, góp phần nâng cao ý thức phòng chống tệ nạn xã hội trong cộng đồng.

Bài, ảnh: THẢO MỘC