Tìm hiểu bệnh tiêu chảy cấp

Vi khuẩn Vibrio cholera hình dấu phẩy-Nguồn Từ điển bách khoa Britannica và Ykhoanet.com.

Từ tháng 10 năm 2007 đến nay, bệnh tiêu chảy cấp đã xuất hiện và lan rộng ở Hà Nội, các tỉnh phía Bắc, sau đó cũng đã xuất hiện ở miền Trung, TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, có nhiều ca dương tính với phẩy khuẩn tả.

Nhìn trên kính hiển vi, vi khuẩn gây bệnh tả có hình dạng dấu phẩy nên gọi là phẩy khuẩn tả. Phẩy khuẩn tả sống được nhiều ngày trong môi trường có nước, nhiều tháng trong môi trường ẩm thấp không có ánh sáng mặt trời, nhiều năm ở động vật thân mềm ven biển như sò, ốc. Vi khuẩn tả bị diệt hoàn toàn ở nhiệt độ nước sôi (100oC); một số chất khử trùng khác cũng diệt được vi khuẩn tả. Bệnh tả là bệnh tiêu chảy cấp tính. Tiêu chảy là đi tiêu trên 3 lần trong ngày; phân lỏng không thành khuôn. Cấp tính là tình trạng bệnh diễn biến nhanh chóng. Trong trường hợp bệnh tả, người bệnh đi tiêu phân lỏng ồ ạt, ngày nhiều lần, mỗi lần số lượng nhiều, bệnh nhân suy kiệt nhanh chóng do mất nước và điện giải, nếu không bù dịch kịp thời thì có thể dẫn đến tử vong.

Bệnh tả lây qua đường phân - miệng. Vi khuẩn tả được bệnh nhân thải qua đường phân, gây ô nhiễm nguồn nước - rau sống. Từ đó, lây cho các thực phẩm khác do rửa chung thau chậu. Khi ta uống nước chưa được nấu chín, ăn rau sống không được rửa kỹ, dùng các thức ăn, nước uống bị nhiễm bẩn trên thì sẽ bị vi khuẩn tả xâm nhập gây bệnh.

Vi khuẩn tả sống được nhiều ngày trong môi trường có nước. Vì vậy, trong lúc có dịch tả, người ta khuyến cáo không nên uống trà đá vì cách làm trà đá thường thấy là: nước đá cục + ít nước trà + nước chưa được nấu chín. Đề phòng bệnh tả, ngoài biện pháp bảo vệ nguồn nước không bị nhiễm bẩn từ phân người bệnh (rất khó thực hiện ở vùng còn tập quán đi cầu trên ao cá, sông, rạch), Bộ Y tế còn khuyến cáo thực hiện các biện pháp sau đây:

- Xử lý vệ sinh môi trường: ăn chín, uống sôi, không ăn rau sống, tiết canh, nước đá, hải sản chưa chín kỹ... và vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Tổng vệ sinh, thu gom rác, diệt ruồi. Nghiêm cấm phóng uế bừa bãi, vận chuyển và sử dụng phân tươi. Các cửa hàng ăn uống, giải khát, đặc biệt là những nơi chế biến thức ăn, nhà máy nước... thực hiện nghiêm chỉnh công tác phòng chống dịch tả.

Sử dụng hố tiêu hợp vệ sinh. Xây dựng tập quán đi tiêu đúng nơi quy định. Xử lý và sử dụng phân người đúng quy cách vệ sinh và phù hợp với tình hình địa phương.

- Xử lý nguồn nước và tăng cường sử dụng nguồn nước sạch: Khử trùng nước bằng cloramin B với liều 5mg - 10mg cloramin cho 1 lít nước, tùy mức độ ô nhiễm. Đặc biệt chú ý việc khử trùng nước ăn uống, sinh hoạt trong điều kiện khô hạn hoặc sau lũ lụt, thiên tai, thảm họa.

- Với nguồn thực phẩm: Bên cạnh việc xây dựng tập quán ăn chín, uống sôi, cần hạn chế ăn rau sống, gỏi thịt cá, hải sản chưa chín kỹ... khi có nguy cơ bệnh tả. Không rửa chén đũa chung với nước rửa rau sống. Không dùng thớt, dao thái rau sống, thịt sống để thái thịt chín, nhằm tránh tình trạng nhiễm chéo.

- Ngành y tế các tuyến cần thường xuyên giám sát tiêu chảy cấp, đặc biệt chú ý các vùng trọng điểm và vào mùa dịch, kịp thời phát hiện các ca bệnh đầu tiên. Luôn sẵn sàng có đội cơ động phòng chống dịch ở từng tuyến và chuẩn bị sẵn sàng các cơ số thuốc dự trữ cho chống dịch tả. Việc phát hiện kịp thời ca bệnh đầu tiên là rất quan trọng để từ đó áp dụng các biện pháp ngừa lây lan, phòng bệnh phát tán rộng ra cộng đồng.

Bs. DƯƠNG PHƯỚC LONG
(Trung tâm YTDP TP. Cần Thơ)