Thận trọng trong tiêu dùng

An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) luôn là mối lo ngại của nhiều người tiêu dùng cũng như các cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành. Từ nay đến Tết Nguyên đán, nhu cầu trao đổi hàng hóa tăng mạnh, đây cũng là thời điểm hàng dỏm, hàng giả và hàng nhái, hàng kém chất lượng xuất hiện trên thị trường. Ngành chức năng có biện pháp gì để đảm bảo ATVSTP trước và sau Tết? Người tiêu dùng cần làm gì để bảo vệ sức khỏe mình?

NGUY CƠ TIỀM ẨN

Hiện nay, các tiểu thương kinh doanh hàng thực phẩm tươi sống tại các chợ ở TP Cần Thơ đã quan tâm nhiều đến vấn đề ATVSTP qua việc chủ động thực hiện các qui định của Nhà nước về kiểm dịch, giết mổ và kinh doanh các loại thịt gia cầm, gia súc. Nhiều tiểu thương kinh doanh cá, thịt cũng đã có sự cân đối khá chính xác nguồn hàng theo sức mua vào từng thời điểm để tránh hàng bị ế, phải bán ở các buổi chợ sau dẫn đến không đảm bảo an toàn sức khỏe cho người sử dụng. Người tiêu dùng mỗi khi mua thực phẩm tươi sống cũng có sự lựa chọn kỹ lưỡng trước khi quyết định mua, như: xem thịt có còn tươi, có đóng dấu kiểm dịch của thú y và quan trọng hơn là mua hàng của những tiểu thương quen, đáng tin cậy...

Phần lớn người tiêu dùng đều đã thận trọng trong mua thịt gia cầm về sử dụng, chỉ chọn mua thịt gia cầm có đóng dấu kiểm dịch thú y. Ảnh: ANH KHOA

Tuy nhiên, tình trạng bán các sản phẩm còn lại từ các buổi chợ trước, hay sản phẩm có chất lượng thấp, có ướp các hóa chất bảo quản gây hại cho sức khỏe con người vẫn còn tồn tại. Song, do giá cả tăng cao và thu nhập có hạn, nên nhiều người tiêu dùng vẫn phải sử dụng các loại thực phẩm kém chất lượng này. Thực tế này đang làm tăng nguy cơ tiềm ẩn đối với yêu cầu bảo đảm an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng. Đặc biệt, khi giá cả đắt đỏ, hàng giá rẻ tại các chợ là nguồn hàng chủ yếu của các điểm kinh doanh thức ăn đường phố.

Theo Trung tâm Y tế Dự phòng (Sở Y tế TP Cần Thơ), hiện nhiều loại thức ăn đường phố đang là mối nguy cho sức khỏe cộng đồng và ảnh hưởng tới cảnh quan môi trường, văn minh đô thị. Phần lớn các cơ sở dịch vụ thức ăn đường phố sử dụng nguồn nguyên liệu giá rẻ, kém chất lượng, thiếu nguồn nước sạch để chế biến, vệ sinh. Quá trình chế biến không an toàn vì để lẫn thực phẩm sống và chín; dùng chung dụng cụ, bề mặt chế biến sát mặt đất, sử dụng phụ gia ngoài danh mục, có nhiều bụi, ruồi. Nơi bán hàng sát mặt đất, gần cống rãnh. Nhiều người chế biến bán hàng chưa được tập huấn về ATVSTP, chưa khám sức khỏe, bốc thức ăn bằng tay, không đeo khẩu trang... Trong khi đó, việc quản lý, thanh tra, kiểm tra thức ăn đường phố của ngành chức năng còn khó khăn do thiếu nhân lực, trang thiết bị; việc kinh doanh này có tính chất cơ động, mùa vụ.

Ông Phạm Văn Việt, ở phường Bình Thủy, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ, cho rằng: “Hiện nay, hầu hết các quán ăn đường phố đều chưa đảm bảo vệ sinh vì chỉ cần bày bán sát vỉa hè đã bị khói xe, bụi làm mất vệ sinh rồi. Chưa nói đến việc nấu nướng, pha chế, sử dụng nguyên liệu, chất phụ gia... không đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, vì giá rẻ và túi tiền có hạn nên người lao động phải vào ăn. Thiết nghĩ, các ngành chức năng cần quan tâm nhiều đến vấn đề quản lý chất lượng và ATVSTP đối với thức ăn đường phố”.

NÂNG CAO Ý THỨC CẢNH GIÁC

Thời gian gần đây, dịch cúm gia cầm và dịch bệnh heo tai xanh xảy ra tại một số địa phương ở ĐBSCL đòi hỏi người tiêu dùng càng phải thận trọng hơn trong việc mua các loại thực phẩm tươi sống như: thịt gia cầm, thịt heo... Không loại trừ khả năng thịt gia cầm, thịt heo bị nhiễm bệnh, chưa qua kiểm dịch thú y sẽ được bày bán tại các chợ, nhất là ở các chợ vùng nông thôn. Tình trạng này càng có nhiều khả năng xảy ra từ nay đến Tết Nguyên đán do nhu cầu thực phẩm tươi sống tăng mạnh.

Thị trường hàng hóa dịp Tết Nguyên đán hàng năm rất phong phú và đa dạng, khung cảnh mua bán cũng nhộn nhịp hẳn so với ngày thường. Vì vậy, đây cũng là thời cơ của các loại hàng dỏm, hàng giả và hàng nhái, hàng kém chất lượng được trà trộn vào các loại hàng hóa có chất lượng bày bán. Do đó, người tiêu dùng nên thận trọng trong lựa chọn hàng hóa, nhất là những mặt hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như: thực phẩm chế biến, bánh kẹo, rượu, nước giải khát...

Chị Trần Thị Kim Chi, Chủ tiệm tạp hóa 254 đường Nguyễn Văn Cừ, quận Ninh Kiều, cho biết: “Khoảng 3-4 ngày nữa tôi mới trưng bày hàng hóa bán Tết. Năm nay, giá cả các loại bánh kẹo tăng cao so với mọi năm nhưng tôi vẫn chọn những loại hàng hóa có chất lượng như: bánh kẹo của Kinh Đô, Bibica... Ngoài ra, tôi cũng chú trọng đến thời hạn sử dụng của sản phẩm. Những năm gần đây, người tiêu dùng hầu như chỉ mua hàng hóa có chất lượng, có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, hạn sử dụng in rõ trên sản phẩm...”.

TĂNG CƯỜNG
CÔNG TÁC QUẢN LÝ

Nhằm đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng, các ngành chức năng cũng đã có kế hoạch tăng cường các biện pháp đảm bảo ATVSTP trong dịp Tết Mậu Tý. Anh Vũ Tiến Đạt, Phó trưởng Khoa Vệ sinh An toàn Thực phẩm, Trung tâm Y tế Dự phòng (Sở Y tế TP Cần Thơ), cho biết: “Thời gian gần đây, chúng tôi đẩy mạnh tuyên truyền về ATVSTP cho người sản xuất kinh doanh, lẫn người tiêu dùng. Trọng tâm tuyên truyền của chúng tôi là thực phẩm tươi sống, bánh kẹo. Dịp Tết, người tiêu dùng cần cảnh giác khi mua hàng và nên mua ở những nơi có uy tín”.

Theo Thanh tra Sở Y tế, Sở Y tế đã quyết định thành lập đoàn kiểm tra liên ngành cấp thành phố gồm: Thanh tra Sở Y tế, Trung tâm Y tế Dự phòng, Chi cục Quản lý Thị trường, Chi cục Quản lý Đo lường Chất lượng, Sở Công nghiệp... Từ đầu tháng 1 đến 25-1-2008, đoàn kiểm tra liên ngành thành phố sẽ đi kiểm tra ATVSTP tại các nhà hàng - khách sạn, điểm du lịch, nhà ăn tập thể khu công nghiệp, những cơ sở xản xuất và chế biến có nguy cơ cao, các siêu thị, lò giết mổ gia súc, gia cầm... Ngoài ra, mỗi quận, huyện của thành phố cũng có đoàn kiểm tra liên ngành đi kiểm tra ATVSTP tại địa phương như: các cơ sở sản xuất thực phẩm, nước uống, cửa hàng ăn uống, bếp ăn tập thể, khu vực chợ... Mỗi phường, xã, thị trấn của thành phố cũng có đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra điểm bán thức ăn đường phố, các quầy, sạp tại các đại lý, trường học... Chi cục Thú y TP Cần Thơ cũng cho biết: Chi cục đã chỉ đạo cho trạm thú y các quận, huyện bố trí lực lượng tại các chợ tăng cường kiểm tra thịt gia cầm, gia súc bày bán, đảm bảo an toàn dịch bệnh cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm đối với thịt gia cầm, gia súc.

Theo Chi cục Quản lý Thị trường (Sở Thương mại TP Cần Thơ), từ nay đến Tết Nguyên đán 2008, Chi cục sẽ phối hợp với các ngành, các cấp có liên quan để kiểm tra, kiểm soát thị trường trước, trong và sau Tết; tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, chống sản xuất và kinh doanh hàng giả, hàng nhái, vi phạm sở hữu trí tuệ. Đồng thời, chi cục tích cực phối hợp chống đầu cơ, găm hàng, tăng giá, không niêm yết giá hoặc bán không theo giá niêm yết và các hành vi gian lận thương mại khác; xử lý kịp thời việc vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm chưa qua kiểm dịch, không đảm bảo ATVSTP, hạn chế tối đa tình trạng ngộ độc thức ăn trong những ngày Tết.

KHÁNH TRUNG - ANH KHOA