Sân chơi cho thanh thiếu niên bị bỏ quên ?

Vỉa hè - sân chơi quen thuộc của thanh thiếu niên ở nhiều địa phương. Ảnh: T.V

Mỗi năm vào hè, vấn đề làm đau đầu rất nhiều phụ huynh học sinh là tìm chỗ để con em vui chơi, sinh hoạt và giải trí. Thành phố Cần Thơ hiện có 71 xã, phường và 558 ấp, khu vực nhưng chỉ có vẻn vẹn khoảng 40 sân chơi, chủ yếu là sân chơi quy mô nhỏ, dành cho lứa tuổi nhi đồng với những trò chơi “cũ xì” như bập bênh, thú nhún, đu quay, cầu tuột... Còn lứa tuổi thanh thiếu niên thì gần như không có tụ điểm sinh hoạt dành riêng cho mình.

* Thanh thiếu niên vui chơi ở đâu?

Cứ mỗi chiều tối, bà con cư ngụ tại hẻm 15 Hoàng Văn Thụ, phường An Hội lại khó chịu vì nhiều tốp thanh thiếu niên tụ tập đùa giỡn gây mất trật tự một góc đường. Chính quyền phường và bà con ở đây cho biết: thật ra các em không phá phách gì, chỉ tụ hội với nhau để giết thời gian. Cảnh sát khu vực và tổ bảo vệ dân phố đến giải tán thì các em bỏ đi, nhưng sau đó thì vẫn trở lại do con hẻm này rộng rãi, sạch sẽ lại có điện chiếu sáng để vui chơi. Đồng chí Nguyễn Thị Thùy Trân, Phó Chủ tịch UBND phường, bức xúc: “Thực ra, chuyện này không hoàn toàn do lỗi của các em, chúng tôi thấy địa phương cũng có trách nhiệm vì đã không tổ chức được sân chơi cho các em. Dù là trăn trở lớn của lãnh đạo phường, nhưng lực bất tòng tâm, do phường không có địa điểm và cũng không có nhân lực chuyên môn để tổ chức các tụ điểm sinh hoạt giải trí cho thanh thiếu niên”.

Chuyện của phường An Hội không phải là cá biệt ở quận Ninh Kiều nói riêng và toàn TP Cần Thơ nói chung. Một trong những vấn đề bức xúc nhất của các xã phường là làm sao để tổ chức các sân chơi lành mạnh, bổ ích dành riêng cho lứa tuổi thanh thiếu niên - lứa tuổi ham chơi, dễ bị kẻ xấu lôi kéo, tập tành những thói quen không tốt nếu không được định hướng đúng đắn. Thử đi một vòng quanh toàn TP Cần Thơ, thấy thật xót lòng! Những nhóm thanh thiếu niên tự “vẫy vùng” tìm sân chơi cho riêng mình thì lại vi phạm các quy định về an ninh trật tự, thậm chí có thể tự gây nguy hiểm cho mình và những người xung quanh. Một hình ảnh thường gặp ở TP Cần Thơ vào mỗi chiều là từng nhóm thanh thiếu niên tụ tập đá bóng, đánh cầu lông, đá cầu ở vỉa hè các tuyến đường lớn và bên hông các công viên. Còn ở các bãi đất trống dọc theo tuyến đường Quang Trung, Nguyễn Văn Cừ nối dài, các tỉnh lộ, hương lộ về các huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Thốt Nốt, Vĩnh Thạnh... vào đầu hè luôn tập trung đông đảo các em thanh thiếu niên và cả phụ huynh chơi trò thả diều, bất chấp sự an toàn của hệ thống điện và có thể gây tai nạn cho người đi đường vì dây diều giăng ngang bất cứ lúc nào. Các em còn tụ tập tại những con hẻm lớn - vừa làm điểm để tụ hội bạn bè, vừa vui chơi tán gẫu. Phổ biến nhất là hình ảnh đông đảo thanh thiếu niên “trầm” tại các quán cà phê, từ vỉa hè bình dân đến trung và cao cấp - hiện đang dày đặc ở hầu hết các tuyến đường lớn nhỏ, từ nội ô đến ngoại thành.

Chị Nguyễn Thị Thủy, ngụ tại phường Tân An, có cậu con trai đang học cấp 3, cho biết: “Con trai tôi vừa thi học kỳ hai xong. Tôi muốn tìm cho cháu một nơi sinh hoạt giải trí lành mạnh vào buổi tối tương tự như các CLB năng khiếu, sở thích ở Nhà Văn hóa Thanh niên TP Hồ Chí Minh nhưng không thấy. Cho nên những buổi tối, khi cháu xin phép đi uống nước với bạn bè tôi không nỡ từ chối, dù bản thân tôi rất băn khoăn vì quán cà phê không thể là nơi thay thế những tụ điểm sinh hoạt văn hóa tinh thần thường xuyên”.

Hiện nay, TP Cần Thơ không hề có tụ điểm vui chơi dành riêng cho thanh thiếu niên. 29 Nhà văn hóa xã, phường được xây dựng với quy mô nhỏ, chủ yếu đảm bảo hoạt động của Thư viện và Nhà truyền thống, không có diện tích lẫn nhân lực để tổ chức sân chơi cho thanh thiếu niên. Các Trung tâm Văn hóa Thể thao cấp quận huyện thì có một số CLB thể thao và lớp bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật như thanh nhạc, múa, hội họa... nhưng chỉ đáp ứng nhu cầu của một số nhỏ thanh thiếu niên ở các đô thị. Hiện tại, có đến 7/8 Trung tâm Văn hóa Thể thao quận, huyện không có cơ sở vật chất, chỉ hoạt động tạm thời và rải rác ở những sân bãi và phòng tập trống được thuê mượn. Còn Trung tâm Văn hóa Thông tin TP Cần Thơ và hệ thống Nhà thi đấu, sân bãi thể thao trực thuộc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ lại chủ yếu phục vụ các nhiệm vụ, hoạt động lớn trong ngành của TP Cần Thơ và khu vực ĐBSCL, nên việc tổ chức các sân chơi thường xuyên cho thanh thiếu niên chưa được nhắc đến.

* Xin đừng quên!

Có một tụ điểm dành riêng cho thanh thiếu niên tại TP Cần Thơ như mô hình tổ chức của Nhà Văn hóa Thanh niên TP Hồ Chí Minh là mơ ước không chỉ của các em, mà còn của rất nhiều bậc phụ huynh và các cấp chính quyền. Bởi vì Nhà Văn hóa Thanh niên không chỉ là nơi tổ chức các sinh hoạt giải trí lành mạnh và phát triển năng khiếu văn hóa - thể thao cho các em, mà còn có thể tổ chức nhiều hoạt động mang ý nghĩa cộng đồng và xã hội lớn như tổ chức các CLB tư vấn về sức khỏe sinh sản, tâm lý học đường, những đổi thay trong tâm sinh lý tuổi mới lớn... Bên cạnh đó, Nhà Văn hóa Thanh niên còn có các CLB tình nguyện như: dạy chữ cho trẻ em nghèo; quyên góp tập sách, quần áo giúp học sinh nghèo vượt khó; tham gia chăm sóc người già neo đơn tại địa phương; tuyên truyền bảo vệ môi trường... thu hút các em vào những hoạt động khi rảnh rỗi một cách hữu ích, nâng cao ý thức sống vì cộng đồng, sống có lý tưởng, đồng thời góp phần định hướng nếp sống văn hóa cho các em.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, việc lập quy hoạch phát triển các tụ điểm sinh hoạt cho thanh thiếu niên chưa được chính thức giao trách nhiệm cho bất cứ ngành nào. Đến nay, vẫn chỉ có quận Ninh Kiều có Nhà Văn hóa Thiếu nhi, còn ở các quận, huyện khác thì Nhà Văn hóa Thiếu nhi chưa bao giờ nằm trong danh sách quy hoạch và chờ đầu tư. Cả thành phố cũng chưa hề có một Nhà Văn hóa Thanh niên nào và cũng chưa từng có kế hoạch về công tác này. Thiếu một chiến lược phát triển các điểm sinh hoạt, giải trí cho thanh thiếu niên trên toàn TP Cần Thơ là một sự thật hiển nhiên, nhưng lại không rõ thuộc trách nhiệm của ai trong nhiều năm qua. Ngay cả một chiến lược lớn như “Chương trình phát triển sự nghiệp văn hóa thông tin đến 2010, tầm nhìn 2020” của TP Cần Thơ cũng không nhắc gì đến chuyện tạo lập sân chơi lành mạnh cho thiếu nhi.

Thiết nghĩ, nếu UBND thành phố chỉ đạo các địa phương đưa việc xây dựng Nhà Văn hóa Thanh niên và Nhà Văn hóa Thiếu nhi vào quy hoạch phát triển chung của từng quận, huyện, xã phường thì ít ra trong 5 hoặc 10 năm nữa, Cần Thơ cũng sẽ có một vài Nhà văn hóa dành cho thanh thiếu niên. Bên cạnh đó, cũng cần có chính sách cụ thể để khuyến khích tư nhân và các doanh nghiệp đầu tư Nhà Văn hóa Thanh niên và Nhà Văn hóa Thiếu nhi.

Đồng chí Nguyễn Thị Thùy Trân, Phó Chủ tịch UBND phường An Hội, quận Ninh Kiều, bày tỏ: “Muốn mỗi phường sẽ được đầu tư một điểm sinh hoạt dành cho thanh thiếu niên là không khả thi, vì không đủ đất và kinh phí. Mong sao quận và thành phố tổ chức các điểm sinh hoạt liên phường, hoặc tập trung về quận... nhằm giúp địa phương giải quyết vấn đề thiếu sân chơi cho các em, đồng thời giáo dục các em sống lành mạnh, có ích. Đó là tiền đề để phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở các xã phường được vững chắc”.

PHẠM TƯỜNG