"Ruộng lúa, bờ hoa" mở ra mô hình sinh thái
Dù hạn chế đến mức tối đa thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) nhưng 5 ha trồng giống lúa OM5451 của 4 nông dân ở ấp Tân Hòa C, xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng vẫn chín vàng oằn bông chờ ngày thu hoạch. Sự kỳ diệu ấy đến từ hệ thiên địch được dẫn dụ từ những bờ hoa quanh ruộng Mô hình “ruộng lúa, bờ hoa” hứa hẹn mở ra một mô hình sản xuất lúa sinh thái cho đồng đất ở tỉnh Sóc Trăng
 |
|
Anh Nguyễn Văn Dũng, ấp Tân Hòa C, xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, bên cánh đồng ruộng lúa, bờ hoa. |
Trồng cây có hoa trên bờ ruộng để hấp dẫn và nuôi dưỡng ong ký sinh sâu hại lúa đến hút mật và phấn hoa, sau đó chúng bay trở lại ruộng tìm sâu hại để đẻ trứng được 4 nông dân ở ấp Tân Lập C triển khai thí điểm đầu tiên. Theo kỹ sư Nguyễn Thị Hồng Cẩm, cán bộ kỹ thuật Trạm BVTV huyện Mỹ Tú, mục tiêu chính của mô hình là: tăng hệ thực vật có hoa trên bờ ruộng và ngưng sử dụng thuốc trừ sâu trong giai đoạn đầu của cây lúa. Từ đó, giúp tăng cường sức đề kháng cho ruộng lúa và giúp nông dân giảm thuốc trừ sâu. Vì vậy, mô hình chọn những giống hoa dại phù hợp như: trâm ổi, soi nhái, cúc, đậu phộng hoang dại... kết hợp với một số cây có hiệu quả kinh tế như: mè, đậu bắp... để dẫn dụ thiên địch có khả năng tiêu diệt rầy nâu và các côn trùng gây hại khác.
Anh Dũng, ấp Tân Hòa C, xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, cho biết: “Cả vụ lúa này, không phun thuốc BVTV nhưng 2ha lúa của tôi vẫn xanh tốt, oằn bông. Tôi quan sát thấy ruộng mình vẫn có sự xuất hiện của sâu cuốn lá, rầy nâu, nhưng sau đó chúng tự chết... Hôm rồi mới gặt một mẫu, tính năng suất lúa tươi ít gì cũng phải 7,2 tấn/ha”. Lúa còn đứng trên đồng, nhưng thương lái đã đến trả giá mua 5.200 đồng/kg lúa tươi, làm anh Dũng thêm phấn chấn: “Vụ này xem như thắng to vì vừa tiết kiệm được chi phí, lúa đạt năng suất cao lại bán được giá, mà mình lại khỏe re vì không dính thuốc BVTV”... Theo tính toán của anh Dũng, cứ mỗi lần phun thuốc BVTV, tốn ít gì cũng từ 15-28.000 đồng/công. Theo cách sản xuất thông thường, mỗi vụ nông dân phải phun từ 3-4 lần thuốc BVTV. Do quá trình triển khai thực hiện, việc xuống giống 5 ha của mô hình chậm hơn các ruộng lân cận nên những khu vực giáp ranh buộc phải phun xịt thuốc trừ bọ xít hôi từ ruộng thu hoạch sang. Tuy nhiên, theo ước tính, chênh lệch tiền thuốc BVTV giữa ruộng mô hình (có phun thuốc) với ruộng lân cận lên đến trên 1,6 triệu đồng/ha; đối với ruộng của anh Dũng, con số chênh lệch này lên trên 3 triệu đồng/ha...
Ruộng lúa, bờ hoa đầu tiên ở Tân Lập C đang mở ra hướng sản xuất lúa theo quy trình sinh thái. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc môi trường sẽ được cải thiện hơn, sức khỏe nhà nông được đảm bảo hơn và sản phẩm ngày càng sạch hơn, sức cạnh tranh sẽ cao hơn. Kỹ sư Cẩm phân tích thêm: “Nếu bờ bao đủ lớn, nông dân có thể trồng dưa leo, khổ qua, bầu bí... vừa thu hút côn trùng có ích, vừa có thêm thu nhập. Đặc biệt, mô hình này rất thích hợp để triển khai kết hợp mô hình lúa-cá, lúa-tôm...”... Ông Trần Văn Tâm, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mỹ Tú, cho biết: Thành công của mô hình ruộng lúa, bờ hoa ở ấp Tân Lập C rất có ý nghĩa trong việc hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững. Hiện nay, Phòng đang có kế hoạch nhân rộng mô hình này tại các tổ hợp tác, cánh đồng mẫu tập trung ngay trong vụ đông xuân tới, làm tiền đề cho việc sản xuất lúa chất lượng cao và an toàn.
Bài, ảnh: XUÂN TRƯỜNG