Quản lý chặt người sau cai nghiện
Thực tế xét xử tại các tòa án khu vực trên địa bàn TP Cần Thơ cho thấy, một số người sau khi chấp hành xong quyết định cai nghiện bắt buộc vẫn tiếp tục tái nghiện, thậm chí thực hiện hành vi phạm tội. Tình trạng này đòi hỏi các ngành chức năng phải tăng cường tuyên truyền, quản lý và hỗ trợ người sau cai nghiện một cách thiết thực.
Phiên tòa xét xử về tội sử dụng trái phép chất ma túy tại Tòa án Nhân dân khu vực 5 - Cần Thơ.
Tòa án Nhân dân khu vực 5 - Cần Thơ vừa tuyên phạt bị cáo Sơn Thanh Tuấn (sinh năm 1996), ngụ ấp Tiếp Nhựt, xã Tài Văn, 2 năm tù về tội sử dụng trái phép chất ma túy. Tuấn là người nghiện ma túy, đang trong thời gian bị quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú với thời hạn 24 tháng. Thay vì tập trung lao động ổn định cuộc sống, Tuấn lại buông thả bản thân. Trên đường đi nhậu về, Tuấn gặp một thanh niên lạ rủ rê và đã đi theo đến khu vực vắng người trên địa bàn phường Phú Lợi để cùng sử dụng chất cấm.
Tương tự, bị cáo Lê Trung Nghĩa (24 tuổi) ngụ phường Sóc Trăng, bị Tòa án Nhân dân khu vực 5 - Cần Thơ tuyên phạt 3 năm 6 tháng tù về tội trộm cắp tài sản và sử dụng trái phép chất ma túy. Nghĩa từng chấp hành xong quyết định cai nghiện bắt buộc tại Cơ sở Cai nghiện ma túy nhưng vẫn tiếp tục sử dụng ma túy nhiều lần. Nghĩa cũng từng có tiền án về tội cố ý gây thương tích, mua bán trái phép chất ma túy và trộm cắp tài sản. Trên đường đi nhậu về, Nghĩa đã trộm mô tô không có người trông coi.
Không chỉ người từng cai nghiện bắt buộc có nguy cơ tái sử dụng ma túy, mà tình trạng thanh thiếu niên rủ rê nhau sử dụng chất cấm cũng đáng báo động. Tòa án Nhân dân khu vực 8 - Cần Thơ vừa tuyên phạt Trần Minh Toàn (19 tuổi) 6 năm tù và Lý Văn Cường (19 tuổi) 9 năm tù cùng về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (cả 2 cùng ngụ phường Vĩnh Phước). Cường và Toàn đều là người nghiện ma túy. Khi người lớn vắng nhà, cả 2 rủ thêm 3 người bạn cùng sử dụng ma túy. Để có tiền mua ma túy, Cường chở bạn đi cầm điện thoại được 500.000 đồng rồi tìm người bán ma túy. Hành vi của các bị cáo cho thấy sự lệch lạc trong nhận thức, bất chấp hậu quả và pháp luật để thỏa mãn nhu cầu của mình, thậm chí lôi kéo người khác cùng vi phạm.
Theo ông Trầm Minh Khang, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân khu vực 8 - Cần Thơ, trong năm 2026, đơn vị kiểm sát điều tra 88 vụ với 164 bị can về ma túy; kiểm sát xét xử 34 vụ với 79 bị cáo về ma túy. Qua thực tiễn kiểm sát và thực hành quyền công tố cho thấy, tội phạm về ma túy có chiều hướng gia tăng, tập trung ở lứa tuổi thanh thiếu niên, không có nghề nghiệp ổn định. Các đối tượng dễ bị lôi kéo sử dụng ma túy thường thiếu sự quan tâm, quản lý, giáo dục của gia đình; có hoàn cảnh cha mẹ ly hôn, gia đình bất hòa, nhận thức lệch lạc, ham chơi, lười lao động và thích thể hiện bản thân. Bên cạnh đó, công tác phát hiện, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy tại cộng đồng ở một số nơi chưa thường xuyên, chủ yếu phát hiện khi vụ việc đã xảy ra hoặc có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Việc áp dụng các biện pháp giáo dục sau cai nghiện chưa mang lại hiệu quả bền vững, dẫn đến nguy cơ tái nghiện, tái phạm.
Năm 2026, Viện kiểm sát Nhân dân khu vực 8 - Cần Thơ đã ban hành 5 kiến nghị phòng ngừa vi phạm, tội phạm liên quan đến ma túy. Trong đó, kiến nghị UBND các xã, phường chỉ đạo lực lượng công an tăng cường tuần tra, mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm về ma túy, tập trung vào những địa điểm tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật liên quan đến ma túy. Bên cạnh đó, cần thường xuyên thực hiện tốt công tác quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện cư trú tại địa phương; nắm bắt hoàn cảnh, tâm lý và những khó khăn của từng trường hợp để có biện pháp hỗ trợ phù hợp về dạy nghề, tạo việc làm... giúp các đối tượng ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái nghiện.
Việc kết hợp đồng bộ giữa quản lý, giáo dục, hỗ trợ điều trị và tạo sinh kế cho người sau cai nghiện là giải pháp thiết thực nhằm hạn chế tái nghiện, tái phạm, phòng ngừa tội phạm về ma túy và góp phần giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.
Bài, ảnh: SỚM MAI