Ông bụt của người nghèo
* PHƯƠNG TỬ NGHI
Cù lao An Bình (huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) nằm giữa sông Tiền và sông Cổ Chiên, đối diện với thị xã Vĩnh Long, là điểm đến hấp dẫn của du khách xa gần. Đây cũng là địa chỉ tin cậy của nhà vườn trong và ngoài khu vực ĐBSCL về các loại giống cây trồng chất lượng cao... Đầu tháng 7-2009, tôi về xứ cù lao này, không phải để đi du lịch hay mua cây giống, mà đi tìm thăm khu Chung cư Vì người nghèo do chú Lê Văn Tám (Tám Lê), ngụ ở TP Vĩnh Long, hiến 4.000 m2 đất, quyên góp tiền để xây tặng người nghèo không nhà, không đất. Thật trân trọng một tấm lòng nhân ái, không tiếc hàng ngàn mét vuông đất trong thời buổi “tấc đất tấc vàng” để lo cho người nghèo có chỗ an cư lạc nghiệp.
Chung cư vì người nghèo
 |
|
Chú Tám Lê (áo trắng) luôn có mặt tại công trình xây dựng Chung cư Vì người nghèo để đôn đốc, sớm hoàn thành việc xây dựng. |
Anh Lê Văn Bạc, một trong những hộ được trao tặng nhà ở chung cư Tám Lê, kể: “Gia đình tôi trước kia có nhà đất ở sát bờ sông Tiền, nhưng rồi đất bị sạt lở hết, nhà “nhảy sông” nên vợ chồng tôi cùng con cái lâm vào cảnh không nhà... Giờ đây, được trao tặng ngôi nhà tường kiên cố như vầy, vợ chồng tôi cứ ngỡ mình nằm mơ”. Chung hoàn cảnh nhà bị “nhảy sông” như anh Bạc là trường hợp anh Dũng, mất nhà vì sông sạt lở, gia đình anh phải ở ké nhà hàng xóm. Nhưng cái cảnh ăn nhờ, ở đậu như anh Dũng kể: “Khổ lắm mấy chú ơi ! Mình không nhà, ở đậu người ta nên nhiều khi tủi thân lắm. Chủ đất vui thì hổng có gì, buồn là họ đuổi. Mình đâu có chỗ nào mà dọn nữa, đành lì mặt ra, mặc cho họ chửi”. Còn gia đình chị Nguyễn Thị Hằng, không có nhà, phải ở tạm trong Đình Bình Lương. Khi được tặng nhà, chị mừng rơi nước mắt: “Nhờ tấm lòng của chú Tám Lê, gia đình tôi đã có được ngôi nhà tường vững chắc. Tôi không còn phải lo cảnh không nhà, có chỗ ở, giờ tôi yên tâm mần ăn để lo tương lai sau này”.
Ít ai biết rằng, 4 công đất tọa lạc tại ấp Bình Lương, xã An Bình mà chú Tám Lê dành xây nhà để 12 hộ nghèo không nhà, không đất ở địa phương có chỗ ở khang trang, vững chãi chính là phần đất mà cha mẹ và anh chị em chú Tám Lê thời còn khó khăn phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt dành dụm tiền bạc mới có được. Có người đã dạm hỏi mua phần đất này với giá trên 1 tỉ đồng, nhưng vợ chồng chú Tám Lê nhất mực từ chối.
Hiểu người cùng cảnh
Tìm gặp chú Tám Lê, người cháu họ nói chú vừa chạy qua xưởng sản xuất nước mắm, để anh ta gọi điện báo chú biết. Khoảng nửa giờ sau, chú Tám Lê về đến. Chưa gặp mặt, tôi cứ nghĩ ông chủ doanh nghiệp chí ít cũng bệ vệ, ăn nói rổn rảng, quần áo bóng mượt... Nhưng không phải vậy, chú Tám Lê trẻ hơn so với tuổi năm mươi tám, với gương mặt rám nắng, toát lên vẻ cương nghị, cách nói chuyện nhỏ nhẹ, mềm mỏng... Trò chuyện, lúc nào chú Tám cũng nhìn thẳng vào người đối diện với đôi mắt hiền từ dễ gây thiện cảm với người tiếp xúc. Tôi thầm nghĩ, chú Tám trông giống một cán bộ về hưu hơn là một ông chủ doanh nghiệp...
“Ngày xưa, hai vợ chồng tôi chỉ mong sau này có một ngôi nhà vững chắc để ở, cuộc sống đủ đắp đổi. Giờ chẳng giàu có gì, nhưng thấy những người không đất, không nhà phải tá túc đình chùa, ở đậu chỗ này chỗ kia, xót xa quá nên gặp dịp thì giúp vậy mà !” - chú Tám Lê bộc bạch khi tôi đến gặp chú tìm hiểu về “Chung cư Vì người nghèo”. “Khi chú quyết định hiến đất trị giá bạc tỉ để xây nhà cho người nghèo, ý kiến của mọi người trong gia đình ra sao ?” - Tôi hỏi. “Khi tôi bày tỏ ý định hiến 4 công đất để xây nhà cho người nghèo, vợ tôi gật đầu cái rụp. Mấy đứa con đứa nào cũng ủng hộ. Vậy là tôi đến xã An Bình trình bày nguyện vọng của mình với mấy anh cán bộ Mặt trận Tổ quốc. Nghe tôi nói, mấy anh mừng lắm. Các anh ở đây nhanh chóng thông báo về huyện và tỉnh, mọi người rất ủng hộ ý định của tôi. Vậy là bắt tay vô làm, tổ chức vận động tiền bạc, rồi động thổ xây dựng và đến ngày khánh thành khu chung cư (vào cuối tháng 10-2008) chưa tới 4 tháng, nhiều đêm tôi cứ thao thức mãi. Lo dữ lắm chú ơi ! Không biết xây dựng như vậy có ưng ý những người dân đến ở hay không ? Nhưng từ khi khánh thành đến giờ đã hơn 9 tháng, chưa nghe bà con phàn nàn gì !” - chú Tám Lê kể. Cũng theo chú, 12 căn nhà đại đoàn kết, diện tích mỗi căn trên 40m2, được xây tường, mái tôn, nền lót gạch tàu, trị giá mỗi căn khoảng 25 triệu đồng, trong đó tỉnh hỗ trợ mái tôn, trị giá 2 triệu đồng; phần còn lại gia đình chú đóng góp và phần vận động từ những người thân.
Từng nếm trải cảnh khó khăn trong cuộc sống, bằng tinh thần chịu thương chịu khó, cần cù lao động mới vươn lên thoát nghèo, tạo dựng được cơ nghiệp làm ăn vững chắc, căn cơ như hiện nay, nên hơn ai hết chú Tám Lê thấu hiểu cảnh nghèo, cảnh khổ và không ngần ngại cùng mọi người trong gia đình, kêu gọi thêm những tấm lòng nhân ái chung tay chia sẻ với người nghèo.
... Chú Tám Lê quê ở ấp Bình Lương, xã An Bình (huyện Long Hồ), xuất thân từ gia đình nông dân nghèo. Bởi cuộc sống nghèo khó nên chú Tám Lê chỉ học hết đệ thất (lớp 6) là phải nghỉ học để lo cuộc mưu sinh. Nhà đông anh em (8 anh chị em), không đất, phải làm thuê kiếm sống. Sau này, nhờ tích cóp, gia đình chú mới mua được 4 công đất ruộng tọa lạc tại ấp Bình Lương, xã An Bình, huyện Long Hồ bây giờ, nhưng dù làm cật lực từ trồng lúa, rau màu, cây ăn trái... rồi tranh thủ nông nhàn làm thêm nghề lưới cá... cuộc sống gia đình chỉ đủ ăn, chẳng khi nào dư dả... Bước ngoặt để sau này gia đình chú Tám Lê vượt qua cái nghèo lại là cái nghề mà hồi trẻ chú đi học lóm. “Hồi trước giải phóng, ngoài chuyện lo chạy ăn, tôi có qua hãng nước mắm của ông cậu ruột mần công để kiếm sống và từ đó học lóm được nghề làm nước mắm. Sau khi rành nghề, dành dụm được chút vốn, tôi bắt đầu tự lập cơ sở sản xuất tại nhà và gắn với nghề sản xuất nước mắm, nước tương từ đó đến nay” - chú Tám Lê kể. Sau ngày 30-4-1975, từng bước cuộc sống gia đình chú Tám Lê đỡ khó khăn. Vợ chồng chú vẫn sống cùng cha mẹ già, lo chuyện phụng dưỡng. Mãi đến những năm 1993 - 1994, vợ chồng chú Tám Lê cùng 7 người con mới ra riêng và chuyển hẳn qua TX Vĩnh Long (nay là TP Vĩnh Long) và mở cơ sở sản xuất nước mắm, nước tương Đại Phát. Bắt tay làm lại từ đầu, nhưng nhờ làm ăn có uy tín nên từng bước vợ chồng chú Tám Lê đã tạo dựng được thương hiệu, giờ thì nước mắm, nước tương Đại Phát không chỉ có mặt ở thị trường Vĩnh Long mà nhiều bạn hàng các tỉnh, thành lân cận tìm đến nhận làm đại lý tiêu thụ... Giờ đây, 7 người con của chú Tám Lê ai cũng có cơ ngơi làm ăn ổn định và luôn ủng hộ vợ chồng chú trong công tác từ thiện xã hội...
Không chỉ đến bây giờ vợ chồng chú Tám Lê mới nghĩ đến chuyện làm từ thiện, mà cách nay hơn 10 năm, khi đời sống kinh tế chưa lấy gì làm khá giả, vợ chồng chú đã tham gia ủng hộ kinh phí để nhóm từ thiện của Thiền viện Ngọc Hạnh đi rừng lấy thuốc Nam về phát miễn phí cho người nghèo. “Thời còn cơ cực, chính sự sẻ chia, động viên của bà con chòm xóm đã giúp tôi và gia đình có thêm nghị lực vượt khó để có được cuộc sống ấm no như ngày nay, con cái thành đạt, có cơ sở làm ăn đàng hoàng, ổn định. Do vậy, vợ chồng tôi luôn giáo dục con cái phải biết chia sẻ những khó khăn với người nghèo và luôn dặn con cháu trong nhà là gia đình mình có cơ ngơi như hiện nay có phần không nhỏ công sức của những người công nhân, người thợ theo gia đình làm nước tương, nước mắm từ thuở cơ sở mới hình thành” - chú Tám Lê chia sẻ. Bởi vậy, ở địa phương, khi phát động các phong trào từ thiện xã hội, gia đình chú đều tham gia ủng hộ với quan niệm “gặp chuyện nên giúp thì giúp, không đắn đo, suy nghĩ hay tính toán thiệt hơn, giúp người nghèo chính là cách trả ơn cho những người đã giúp mình thời gian khó”. Lúc chia tay tôi, chú Tám Lê còn nhắn nhủ: “Dãy đất quanh Chung cư Vì người nghèo còn trống, tôi mới vận động xây dựng thêm được một căn nhà. Tính từ nay tới cuối năm sẽ tiếp tục vận động để xây thêm nhà tặng người nghèo. Khu này xây tiếp cỡ chục căn nhà nữa, cộng với khuôn viên, sân rồi trồng cây cho bóng mát là vừa đẹp”.
* * *
Trên chuyến phà muộn từ cù lao An Bình về lại TP Vĩnh Long, trời bất chợt mưa. Cơn mưa trút nước xối xả khiến những hành khách trên phà dù đã mặc áo mưa vẫn co ro vì lạnh. Tôi chợt nghĩ, 12 gia đình với trên 50 người cách nay mấy tháng còn chịu cảnh ăn nhờ ở đậu, trú tạm ở những căn chòi rách nát, ở các mái đình, chùa. Giờ đây, họ chẳng còn chịu cảnh buốt lạnh mỗi khi mưa đến, bởi họ đã có mái nhà ấm cúng, xuất phát từ tấm lòng nhân ái đáng trân trọng của chú Tám Lê.