Niềm vui giữa hai mùa Đôl-ta
Đón Sêne Đôl-ta cổ truyền năm 2009, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer ở tỉnh Trà Vinh tiếp tục được cải thiện. Đây là thành quả được hưởng thụ từ những chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực lao động sản xuất để phát triển kinh tế gia đình của đồng bào.
* “Sức bật 135”
Từ ngày 18 đến 20-9, cùng với 1,3 triệu đồng bào Khmer Nam bộ, bà con Khmer tỉnh Trà Vinh nô nức đón lễ Đôl-ta. Đây là lễ lớn thứ hai sau Tết Chol Chnam Thmây (vào năm mới). Lễ Đôl-ta năm nay, đồng bào Khmer Trà Vinh phấn chấn trong niềm vui “lúa được mùa, đậu phộng trúng giá”. Tỷ lệ hộ nghèo giữa 2 mùa Đôl-ta (tròn 1 năm) được kéo giảm xuống hơn 4%.
 |
|
Cây đậu phộng đã giúp nhiều nông dân người dân tộc Khmer Trà Vinh thoát nghèo, làm giàu. |
Năm 1992, khi mới tách ra khỏi tỉnh Cửu Long, vùng đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Trà Vinh đối mặt với nhiều khó khăn bởi hạ tầng yếu kém, nhất là hệ thống giao thông, thủy lợi. Được sự đầu tư của Chương trình 135, đến nay các xã có đông đồng bào Khmer đều có đường ô tô đến trung tâm, hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất, một số khu vực có thể sản xuất 2 - 3 vụ lúa/năm. Các xã đều có điện sử dụng, hệ thống trường lớp được kiên cố hóa... Hiện Trà Vinh có 95% hộ được sử dụng điện và 87% hộ sử dụng nước sạch sinh hoạt. Vùng đồng bào dân tộc có 2.118 trang trại, trong đó có 135 chủ trang trại là người Khmer.
Chúng tôi về thăm lại ấp Năng Nơn, xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang. Con đường bê-tông rộng 2 m, dài gần 2 km vừa được khánh thành vào đầu năm 2009, hai bên đường là cánh đồng lúa rộng mênh mông xanh mượt. Con đường này đã góp phần giảm bớt khó khăn của người dân Năng Nơn trong giao lưu hàng hóa, học hành và đi lại. Ông Huỳnh Văn Siết, Trưởng ban nhân dân ấp và nhiều lão nông Năng Nơn thổ lộ niềm vui: “Năng Nơn có 172 hộ dân, là một trong những ấp có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống và đặc biệt khó khăn nhất ở tỉnh Trà Vinh. Năm 1995 trở về trước, khoảng 80% số hộ dân Năng Nơn thuộc diện nghèo, có hộ Nhà nước phải cứu đói. Từ năm 2000, khi lãnh đạo xã Kim Hòa thực hiện vận động người dân góp đất nạo vét thủy lợi nội đồng để tháo rửa phèn, trữ ngọt, hỗ trợ giống lúa mới chất lượng sản xuất, đời sống người dân từng bước vươn lên. Cây lúa trồng ở Năng Nơn ngày một tăng năng suất, đạt 4 đến 4,5 rồi 5 tấn/ha. Người dân Năng Nơn giờ không còn thắp đèn dầu khi năm 2007 ngành điện tỉnh Trà Vinh đã kéo về đây nguồn điện để phục vụ đời sống, sản xuất cho bà con. Trong năm 2009 này, ngành điện tiếp tục kéo ba đường điện hạ thế để tất cả người dân Năng Nơn có nguồn điện sinh hoạt. Giờ thì cơ sở hạ tầng ở Năng Nơn giờ không thua gì các vùng nông thôn khác ở tỉnh Trà Vinh. Tất cả bà con trong ấp đã có phương tiện nghe nhìn; 95% số hộ dân có điện thoại và trong ấp có khoảng 100 xe gắn máy; bà con đều sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh. Bản thân người dân Năng Nơn giờ đang tìm hướng thoát nghèo để vươn lên”.
Về ấp Cầu Tre, xã Phú Cần, huyện Tiểu Cần (Trà Vinh), nơi có hơn 98% bà con là người Khmer, chúng tôi được “già làng” Thạch Sane kể về chuyện sản xuất và đời sống hơn 2 năm thực hiện mô hình “4 nhà cùng nhau ra đồng” trong niềm phấn chấn: “Nhiều thế hệ đi qua, nông dân trồng lúa ở đây chưa bao giờ đạt năng suất hơn 5 tấn/ha. Vậy mà bây giờ, 6 vụ lúa áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật sản xuất theo mô hình “4 nhà cùng nhau ra đồng” đều thắng lớn, năng suất đạt bình quân 6,3 đến 6,5 tấn/ha, nhiều hộ thâm canh giỏi đạt năng suất 9 tấn/ha, thu nhập người dân tăng 1,5 lần so trước năm 2006. Chỉ với 110ha sản xuất theo mô hình “né rầy”, 6 vụ liền nông dân Cầu Tre thu lợi nhuận hơn 8 tỉ đồng. Một kết quả tưởng chừng trong mơ”. Rồi “già làng” Thạch Sane khẳng định chắc nịch với chúng tôi: “Không lâu đâu, người Khmer Cầu Tre sẽ thoát nghèo !”.
* Nhà tình thương - đất tình thương
Thực hiện Chương trình 134 của Chính phủ , đến nay, Trà Vinh đã xây dựng được 12.105 căn nhà tình thương, nâng đến nay toàn tỉnh xây dựng được 40.450 căn nhà tình thương cấp cho hộ Khmer khó khăn về nhà ở, với mức 5,5 triệu đồng/nhà. Trong đó, 5.500 hộ sau khi nhận nhà còn được trợ giúp mỗi hộ hai con bò sinh sản, có giá trị 10 triệu đồng, để phát triển kinh tế gia đình, tự vươn lên ổn định cuộc sống. Ngoài chương trình trợ vốn, trợ giá, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật,... tỉnh hỗ trợ hơn 1 tỉ đồng giúp cho 3.000 hộ Khmer nghèo chuộc lại 122 ha đất cầm cố. Tỉnh cũng vận động hơn 1.000 hộ khá, giàu cho 1.400 hộ Khmer mượn 660 ha đất để sản xuất...
 |
|
Được Nhà nước quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng vùng đồng bào dân tộc Khmer, giúp các em học sinh đến trường dễ dàng. |
Cùng với chính sách tặng nhà tình thương, trợ giống, trợ vốn, trợ giá của Nhà nước, phong trào “Lá lành đùm lá rách”, cho mượn đất sản xuất giúp nhau thoát nghèo trong cộng đồng Kinh - Khmer- Hoa lan tỏa rộng khắp. Câu chuyện thoát nghèo của anh Thạch Hương, ấp Sóc Chuối (xã Hiệp Hòa, huyện Cầu Ngang) là một điển hình. Anh Thạch Hương bồi hồi kể: “Lập gia đình năm 1985, cha mẹ hai bên nghèo không để lại một cục đất. Vợ chồng làm thuê, làm mướn suốt năm mà đến ngày Chol Chnam Thmây, ngày Đôl-ta không đủ tiền làm một mâm cơm đàng hoàng để cúng ông bà. Thấy gia cảnh tôi nghèo, năm 2006 Nhà nước hỗ trợ 10 triệu đồng nuôi bò, năm 2007 Nhà nước cấp cho nhà tình thương. Cảm động hơn là nhờ ông Phạm Hữu Đê, người cùng ấp, tốt bụng cho mượn 8 công đất sản xuất đậu phộng nhiều năm liền. Trúng đậu, bò trúng giá, giờ thì tôi mua được 2 công đất sản xuất, 1 xe gắn máy. Gia đình thoát nghèo rồi”.
Những năm qua, tỉnh Trà Vinh đã triển khai thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, quan tâm chăm lo nâng cao toàn diện đời sống của đồng bào, chăm lo đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực là đồng bào dân tộc Khmer để phục vụ cho yêu cầu phát triển KT - XH vùng đồng bào Khmer trong tỉnh. Nhờ sự quan tâm của cả hệ thống chính trị, đến nay mạng lưới giáo dục từ mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và Đại học ở Trà Vinh đã đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của nhân dân. Trong đó, tại 7 huyện có đông đồng bào Khmer tỉnh ưu tiên đầu tư thành lập 7 trường phổ thông dân tộc nội trú dạy 2 thứ tiếng Kinh-Khmer, bình quân cứ 4 người Khmer có 1 người đi học, tăng hơn gấp đôi so với 10 năm trước. Tỉnh cũng đã quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ Khmer với hơn 2.570 cán bộ Khmer được đưa đi đào tạo, trong đó có 8 người có trình độ thạc sĩ. Nhiệm kỳ 2005-2010, tỉnh có 6 cán bộ dân tộc Khmer được vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh; 12 cán bộ là trưởng, phó đầu ngành tỉnh và gần 100 cán bộ giữ các chức danh chủ chốt ở huyện và cơ sở, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đã đặt ra.
Để phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc Khmer, đẩy nhanh công cuộc xoá đói giảm nghèo, Trà Vinh đang tập trung thực hiện các quyết định của Chính phủ về giải quyết nhà ở, đất ở, đất sản xuất cho hộ đồng bào dân tộc Khmer nghèo nhằm cải thiện hơn nữa cuộc sống của bà con. Giữa 2 mùa Đôl-ta nhìn lại, niềm vui được nhân lên khi đời sống vật chất tinh thần đồng bào Khmer ở Trà Vinh đã và đang khởi sắc, không còn hộ đói, hộ nghèo giảm dần theo từng năm.
ĐÌNH CẢNH - CAO DƯƠNG