Những tỉ phú mới thời Putin

Tạp chí Tài chính (Finance) nổi tiếng ở Nga vừa công bố danh sách những người giàu nhất nước này năm 2008. Sự lớn mạnh về số tỉ phú và tài sản của họ một mặt cho thấy sự gia tăng khoảng cách giàu - nghèo nhưng đồng thời biểu hiện sự vươn lên không ngừng của tầng lớp doanh nhân Nga thời Tổng thống Vladimir Putin.

Hai tỉ phú giàu nhất nước Nga Oleg Deripaska (phải) và Roman Abramovich. Ảnh: RIA Novosti

Điểm đáng lưu ý nhất là người giàu nhất nước Nga trong nhiều năm liền - tỉ phú Roman Abramovich đã rơi xuống vị trí thứ hai với tài sản trị giá 23 tỉ USD. Thay vào đó là Oleg Deripaska có tài sản ước tính 40 tỉ USD. So với năm 2007, tài sản của ông chủ câu lạc bộ bóng đá Chelsea tăng thêm 2 tỉ USD, trong khi tài sản của người cai quản tập đoàn Basic Element tăng gần gấp đôi lên 40 tỉ USD. Finance nhận xét tỉ phú Deripaska, 40 tuổi, là doanh nhân năng động nhất nước Nga đang quản lý Basic Element, vừa kiểm soát tập đoàn nhôm khổng lồ Rusal của Nga vừa có cổ phần trong các tập đoàn xe hơi và xây dựng của Mỹ, Canada, Đức, Australia như General Motors, Magna International, Hochtief, Strabag.

Theo Finance, nước Nga năm 2008 có cả thảy 101 tỉ phú đô-la, tăng 40 người so với cách đây 1 năm, và tăng hơn chục lần so với con số chỉ 7 tỉ phú theo thống kê của tạp chí Forbes (Mỹ) năm 2002. Như vậy, Nga đứng thứ hai thế giới về số người “siêu giàu”, sau Mỹ (415 người). Số tỉ phú Nga và tài sản của họ tăng kỷ lục là nhờ chính sách mở cửa đầu tư và sự tăng giá mạnh của các nguồn năng lượng như dầu khí, than đá. Năm 2007, các công ty Nga bán ra thị trường thế giới lượng cổ phiếu lần đầu đạt mức kỷ lục 33 tỉ USD.

Bên cạnh các tỉ phú đô-la, Nga có danh sách 500 người giàu nhất nước với tổng tài sản hiện lên đến 715 tỉ USD, chiếm hơn phân nửa GPD cả nước. Điều này có thể là một biểu hiện bất công nếu biết rằng nhiều người ăn lương hưu tại Nga chỉ nhận không hơn 116 USD/tháng hoặc lao động bình thường có mức thu nhập trung bình không hơn 583 USD/tháng.

Tuy nhiên, những tỉ phú ở Nga ngày nay khác với trào cựu Tổng thống Boris Yeltsin. Thời ông Yeltsin, phần lớn tỉ phú được gọi là giới “tài phiệt” bị cáo buộc lũng đoạn tài sản nhà nước nên họ phải sống lưu vong hoặc ngồi tù. Do tỉ phú Boris Berezovsky phải “ẩn cư” ở Luân Đôn nên tài sản của ông ngày một “teo” lại và hiện xếp thứ 80 người giàu nhất nước Nga với giá trị 1,3 tỉ USD. Vua dầu mỏ một thời đang “bốc lịch” Mikhail Khodorkovsky thậm chí không có tên trong danh sách 500 người giàu nhất nước Nga.

Trong khi đó, giới tỉ phú Nga dưới thời Putin không ngừng phất lên cùng với đà trở lại thời kỳ vàng son của nền kinh tế đất nước. Vì thế, trong khi các tỉ phú thời Yeltsin lên tiếng chỉ trích Putin thì những tỉ phú ngày nay hoàn toàn ủng hộ Tổng thống. Để khẳng định tinh thần dân tộc, tỉ phú số 1 của Nga Deripaska có lần tuyên bố với Tổng thống Putin rằng ông sẵn sàng hiến toàn bộ tài sản cho nhà nước nếu chính phủ yêu cầu. Trong danh sách 101 tỉ phú, có 12 là đại biểu quốc hội mà phần lớn thuộc Đảng Nước Nga Thống nhất thân ông chủ điện Kremlin. Nhiều tỉ phú Nga đã và đang chi ra hàng trăm triệu USD xây dựng các công trình quốc gia phục vụ dân sinh.

PHÚC NGUYÊN
(Theo Moscow News, Reuters, The Guardian)