Tùy bút: THU HÀ
Mỗi lần từ Cần Thơ về thăm Bến Tre quê tôi, ngoài chặng đường hơn 100 cây số, tôi còn phải qua hai chuyến phà: Cần Thơ và Rạch Miễu. Cảm giác chờ phà ngán ngẩm ! Nhất là những dịp lễ, tết. Rồi năm 2002 và 2004, cầu Rạch Miễu, cầu Cần Thơ lần lượt khởi công xây dựng - người dân vùng châu thổ lại chờ đón từng ngày để được đặt chân lên cầu ngày khánh thành. Mỗi một cây cầu là gạch nối quan trọng đưa vùng xa xích lại gần nhau và còn là biểu tượng đánh dấu một thời kỳ phát triển mới của vùng ĐBSCL...
1. Đất nước đã qua hơn 20 năm đổi mới mà Bến Tre vẫn còn như một hòn đảo. Trong khi bên kia sông Tiền, sức hút đầu tư vào tỉnh bạn Tiền Giang sôi động thì ở Bến Tre lại thưa thớt nhà đầu tư. Thế nhưng, khi cầu Rạch Miễu được khởi công, thu hút đầu tư ở Bến Tre nhanh chóng được cải thiện. Hiện nay, tỉnh đang kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào ngành chế biến thủy sản, dịch vụ và đào tạo nhân lực. Bến Tre đang cấp cho doanh nghiệp đầu tư vào tỉnh giấy ưu tiên qua phà và đến đầu năm 2008 là giấy qua cầu mà không trả lệ phí. Đó là thông điệp vui mà Giám đốc Trung tâm xúc tiến đầu tư tỉnh Bến Tre Nguyễn Trúc Sơn cho tôi biết trong những ngày cuối năm 2007.
![]() |
|
Công trình cầu Rạch Miễu. |
![]() |
|
Công nhân Công ty cầu 14 đang đổ bê tông khối K3-trụ T18 cầu Rạch Miễu. Ảnh: THU HÀ |
Không riêng gì những người thợ cầu, người dân Bến Tre cũng nôn nao đón chờ ngày thông xe cầu Rạch Miễu. Chú Lê Tấn Xuân (Hai Xuân), ấp 6A xã An Khánh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre - có nhà sát chân cầu, nói: “Từ ngày khởi công đến nay đã 5 năm, tôi đếm từng ngày. Hồi mới họp dân công bố quyết định giải tỏa làm cầu, chỉ 48 tiếng đồng hồ là xong. Lúc đó, dân ở đây chưa nhận đồng nào bồi hoàn, nhưng đã cho xe cơ giới vào mở đường. Chúng tôi mong cầu sớm hoàn thành để mình còn tựa vào nó mà phát triển kinh tế nữa chứ”. Mất gần 5.000 m2 đất cho công trình, giờ chỉ còn khoảng 700 m2, chú Xuân quyết bám trụ tại chân cầu để làm dịch vụ, dù đã mua được mấy công vườn ở nơi khác. Bây giờ, cứ 4 giờ sáng, chú cùng dân trong xã tản bộ vừa tập thể dục vừa bàn chuyện làm ăn khi cầu hoàn thành. Theo chú Xuân, hiện có một số doanh nghiệp chế biến thủy sản, lúa gạo, trái cây đã “kéo” về đây đặt nhà máy ven sông.
Hồi mới khởi công cầu đến năm 2004, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào tỉnh Bến Tre chỉ 5 triệu USD. Năm 2006, con số này nâng lên 23 triệu USD. Năm 2007 ước đạt trên 71 triệu USD. Theo Trung tâm xúc tiến đầu tư Bến Tre, năm 2007 tỉnh đã tiếp 80 đoàn, nhà đầu tư trong và ngoài nước đến tìm hiểu cơ hội đầu tư. Cuối tháng 11-2007, Bến Tre đã trao giấy chứng nhận đầu tư có vốn lớn nhất từ trước đến nay - Công ty TNHH Chăn nuôi CP Việt Nam - xây dựng nhà máy chế biến thức ăn thủy sản, tổng vốn 68,5 triệu USD. Hiện tại, một số doanh nghiệp đang dự tính mở rộng qui mô hoạt động. Ông Chaiyapong, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH may mặc Alliance One - Thái Lan (KCN Giao Long), nói: “Khi điều kiện giao thông của tỉnh hoàn chỉnh hơn, cầu Rạch Miễu hoàn thành, chúng tôi sẽ mở rộng qui mô xưởng may”. Bến Tre nổi bật với kinh tế thủy sản và vườn cây ăn trái bạt ngàn, xuất khẩu hàng năm trên 100 triệu USD. Hiện nay, cầu Hàm Luông đang được xây dựng, cầu Rạch Miễu sắp hoàn thành, tuyến đường ven biển nối Bến Tre - Trà Vinh và các tỉnh duyên hải đang trong giai đoạn khẩn trương thi công. Cầu Rạch Miễu như một dấu gạch nối giúp Bến Tre phá thế cô lập lẻ loi và cùng với Quốc lộ 60 hình thành hành lang giao thông phía Đông của ĐBSCL.
Tôi nhớ mãi lời khẳng định của Giám đốc Nguyễn Đình Tuy: “Sau Tết Nguyên đán 2008, chỉ còn thi công phần dầm dây văng. Chúng tôi sẽ cố gắng đưa cầu Rạch Miễu vào sử dụng trong thời gian sớm nhất”. Cùng cái vỗ đùi cười khoái chí của chú Hai Xuân: “Cầu xây xong, mai mốt sẽ có nhiều nhà máy kéo về đây nữa, cái xã này sẽ phát triển rần rần, tạo thêm công ăn việc làm cho thanh niên, chẳng cần đi lên thành phố chi cho xa xôi”.
2. Trong khi cầu Rạch Miễu đang nôn nao chặng nước rút thì cầu Cần Thơ, do gặp sự cố sập nhịp dẫn cầu, nên gói thầu số 2 (phần cầu chính) đã phải tạm ngưng thi công để chờ kết luận của Ủy ban điều tra Nhà nước về nguyên nhân. Sau sự cố ấy, 54 sinh mạng đã vĩnh viễn ra đi. Đó là nỗi đau lớn của nhân dân cả nước. Nỗi đau mất người thân không dễ nguôi ngoai, nhưng tất cả thân nhân của người bị nạn đều hiểu đây là sự cố đáng tiếc. Cả nước cùng dang tay chia sẻ và hướng về họ với tất cả tấm lòng yêu thương. Nhưng nỗi đau nào rồi cũng sẽ qua. Giờ đây, trách nhiệm lớn của các kỹ sư, công nhân trên công trình là phải sớm xây xong cầu Cần Thơ đảm bảo chất lượng, an toàn để không phụ lòng những người đã ngã xuống.
Hiện nay, mỗi ngày bình quân có 6.500 lượt ô tô, 20.000 lượt mô tô, hơn 25.000 lượt hành khách qua phà Cần Thơ. Theo ước tính của các chuyên gia, một chuyến vượt sông Hậu bằng cầu Cần Thơ mỗi ô tô giảm mất mát giá trị hàng hóa khoảng 12.394 đồng. Khi cầu hoàn thành, số tiền tiết kiệm hàng ngày rất lớn.
Tại buổi tiếp Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản (ngày 8-10-2007) Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Phạm Văn Đấu, nói: “Đây là công trình mơ ước của chúng tôi, bởi nó rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế không riêng gì Vĩnh Long, hay ĐBSCL mà còn là một biểu tượng cho tình hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản. Trong số nạn nhân cầu Cần Thơ, Vĩnh Long chiếm trên 80%, chúng tôi chịu tổn thất rất lớn. Nhưng dù trách nhiệm thuộc về ai thì công trình này vẫn tiếp tục tiến hành”. Còn Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thanh Tòng thì khẳng định: “Cầu Cần Thơ có ý nghĩa rất quan trọng đối với cả đồng bằng và tạo động lực để TP Cần Thơ phát triển kinh tế. Chúng ta phải biến mất mát thành quyết tâm mới để hoàn thành công trình, hàn gắn đau thương”. Và có lẽ nhiều người không quên lời nhắn nhủ của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết: “Chúng ta không chỉ nghĩ đến trước mắt, mà phải ổn định cuộc sống lâu dài cho các gia đình có thân nhân bị nạn. Không vì chuyện sập nhịp dẫn cầu mà làm chậm tiến độ thi công công trình. Nếu để trễ một ngày là có tội với những người đã mất!”.
![]() |
|
Công trình cầu Cần Thơ. |
Mất mát, đau thương rồi cũng sẽ lùi vào quá khứ. Chú Tạ Phú Hoành Sơn, ở khu vực 1, phường Hưng Phú, quận Cái Răng có nhà sát chân cầu, sau mấy tháng trời trăn trở về những hình ảnh đau thương của cầu Cần Thơ giờ đang ngóng tin chờ cầu thi công trở lại. Chú mong nhìn thấy cây cầu được khánh thành trước ngày nhà chú phải dời đi theo diện giải tỏa để làm bờ kè Xóm Chài. Từ ngày khởi công xây dựng cầu Cần Thơ, chú nhiều lần trình báo công an khi kẻ xấu ăn cắp vật tư xây dựng cầu, giúp nhà thầu Nhật tìm mũi khoan dưới lòng sông nửa tháng trời và từng bị dọa đánh khi làm chuyện “tào lao”. Nhưng chú không sợ vì nhận thức rằng mình đang bảo vệ tài sản của Nhà nước, của dân. Cái duyên nợ với cầu Cần Thơ gắn chặt với gia đình, bởi chú vừa gả cô con gái út cho anh kỹ sư tham gia thi công gói thầu số 2 quê tận Bình Dương.
... Cầu Rạch Miễu, cầu Cần Thơ rồi sẽ hoàn thành trong tương lai không xa. Những chuyến phà Cần Thơ, Rạch Miễu sẽ không còn tồn tại để lại nỗi niềm khó tả cho những người đang cật lực ngày đêm đưa hành khách vượt sông. Anh Trần Quang Đức- Bến trưởng bến Cái Vồn (Vĩnh Long) - cụm phà Hậu Giang, chia sẻ: “Không riêng gì tôi mà tất cả cán bộ, công nhân viên của cụm phà Hậu Giang rất vui khi có cây cầu bắc qua sông Hậu. Hành khách không còn phiền hà với những chuyến phà chật ních người vào những dịp tết, lễ hội”. Khi đó, nhiều người từng gắn bó với những chuyến phà sẽ cảm thấy trống vắng. Nhưng ai cũng hiểu đó là quy luật tất yếu của sự phát triển. Niềm vui vì sự phát triển chung của đồng bằng sẽ xoa dịu nỗi buồn.
***
Khi cây cầu Rạch Miễu, cầu dây văng đầu tiên do người Việt Nam thiết kế và thi công; cầu Cần Thơ, cây cầu hiện đại nhất Đông Nam Á hoàn thành, ĐBSCL sẽ có vị thế khác. Những chiếc cầu khỉ rồi chỉ còn là những mô hình trong viện bảo tàng để khơi gợi cho lớp trẻ ký ức lịch sử thuở cha ông đi mở cõi. Mai này, không còn nhìn rõ dòng sông Tiền, sông Hậu đỏ nặng phù sa, hay những con sóng vỗ nhẹ vào mạn phà. Nhưng nhìn dòng sông từ độ cao trên những cây cầu Rạch Miễu, Cần Thơ vẫn thích hơn. Thấy miệt châu thổ quê mình rộng lớn và trù phú với ngút ngàn màu xanh của vườn cây, ruộng đồng và lô nhô những ống khói nhà máy, xí nghiệp.