"Nhà khoa học chân đất"
Ông Lê Văn Hoa (mọi người thường gọi ông Hai Hoa) ở ấp Tân Phú, xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre có biệt danh “nhà khoa học chân đất”. Bởi ông không ngừng tìm tòi, sáng tạo ra nhiều giải pháp hữu hiệu đem lại giá trị kinh tế cao cho nông dân trồng cây ăn trái, đặc biệt là cây bưởi da xanh-đặc sản của tỉnh Bến Tre.
Giải pháp đầu tiên của ông Hai Hoa thực hiện năm 2003 là “Điều chỉnh vị trí ra hoa, đậu trái trên cây bưởi da xanh theo ý muốn”. Đây là giải pháp được ông thực hiện thành công sau thời gian dài nghiên cứu việc ra hoa, đậu trái của cây bưởi da xanh trong vườn nhà. Cách làm của ông là tỉa bỏ lá trên các nhánh nhện để cây bưởi da xanh ra trái trên nhánh nhện trong thân cây, trái bưởi lớn hơn so với trái trên ngọn và đạt năng suất cao, chất lượng tốt. Giải pháp này, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu ghi nhận và phổ biến ra nông dân trong và ngoài tỉnh Bến Tre áp dụng rộng rãi.
 |
|
|
Cách nay vài năm, một nhà vườn đặt vấn đề: Không biết có phải do nguyên nhân cây trồng thấp dưới mặt đất nên bị vàng lá, chậm phát triển, năng suất giảm? Khi xem lại vườn bưởi da xanh 5 năm tuổi của mình, ông Hai Hoa cũng thấy gốc cây bị lún, rễ bị đất lấp, cây thiếu sức sống và tốn nhiều công chăm sóc. Đây cũng là vấn đề nhiều nông dân trồng bưởi trong tỉnh Bến Tre gặp phải. Đến khi được mời làm tư vấn xử lý ra hoa bưởi cho trang trại bưởi da xanh ruột hồng (14 ha) của Công ty TNHH Thanh Thủy ở xã Long Nguyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương, ông Hai Hoa quan sát thấy bưởi nơi đây được trồng trên mô cao, lồi rễ trên mặt đất, cây phát triển rất tốt. Để đánh giá chính xác, ông Hai Hoa đốn bỏ những cây bưởi da xanh trong vườn nhà không phát triển, đắp mô cao, trồng cây bưởi mới. Khi cây 5 năm tuổi, gốc bưởi nổi trên mặt đất, rễ sát gốc cũng nổi lên... khắc phục được tình trạng cây hư, chậm phát triển, năng suất trái ổn định, trái đẹp. Đặc biệt, theo tính toán của ông Hai Hoa, nếu áp dụng cách trồng mới này, nông dân giảm được nhiều công sức và khoảng 50% chi phí...
Không chỉ có nhiều sáng kiến trên cây bưởi da xanh, ông Hai Hoa còn tạo ra cách khắc phục được hiện tượng mận An Phước (mận chuông) có dòi. Trái mận An Phước vỏ mỏng, nếu để trái phát triển tự nhiên, đa số trái bị dòi do ruồi đục. Người trồng mận thường sử dụng các loại thuốc dẫn dụ hoặc phun xịt các loại thuốc trừ sâu với liều lượng và tần suất cao để tiêu diệt các loại ruồi. Việc làm này, gần 100% trái mận An Phước sau thu hoạch có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ở mức cao. Với kinh nghiệm trồng cây ăn trái, ông Hai Hoa dùng túi nylon kiếng trắng bao trái mận. Khi hoa mận nở từ 5 - 7 ngày rụng râu và thành trái, ông dùng túi nylon bao chùm trái từ phần cuống theo hướng thẳng xuống, dùng dây buộc giữ túi vừa chặt. Túi nylon cắt bỏ đáy vừa giữ được sự thông thoáng, vừa ngăn các loại côn trùng, sâu và ruồi đục trái tấn công trái mận. Kết quả là 100% chùm mận được bao trái không bị ruồi đục trái hoặc bị dòi. Theo tính toán của ông Hai Hoa, tổng chi phí để đầu tư thực hiện phương pháp nêu trên cho cây mận An Phước 5 năm tuổi khoảng 90.000 đồng, bù lại nông dân sẽ thu được lợi nhuận cao vì trái mận không bị hư, nhìn bắt mắt...
Có nhiều sáng kiến được đánh giá rất cao, ông Hai Hoa nhận được nhiều giấy khen, bằng khen của Trung ương và địa phương. Nhiều người gợi ý ông Hai đăng ký bản quyền sáng tạo. Nhưng ông Hai bộc bạch: “Nông dân giờ trồng cây ăn trái nếu không áp dụng kỹ thuật sẽ không khá được và đôi lúc có thể trắng tay. Trái bưởi da xanh, đặc sản Bến Tre đang vang danh nhưng không khéo cũng sẽ mất thương hiệu vì giảm chất lượng. Tôi chỉ mong các giải pháp mình được nhiều người biết và áp dụng. Vì vậy, việc áp dụng các giải pháp không chỉ tăng nguồn lợi kinh tế, giúp nông dân khấm khá mà còn bảo vệ được thương hiệu bưởi da xanh trên thị trường trong và ngoài nước”.
Ông Hai Hoa thật xứng danh “nhà khoa học chân đất”.
Bài, ảnh: CAO DƯƠNG