Nghĩa cử đẹp của một lão nông!

Sắp bước sang tuổi 80 nhưng bác Phạm Văn Hai (ngụ 143 khu vực Thạnh Huề, phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, TP Cần Thơ) vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn và đặc biệt là hay làm những việc công ích... được bà con ở khu vực, phường quý trọng.

Đứa bé gái đứng trước cửa nhà reo lên: “A! Ông cốc về rồi”. Tôi thoáng ngạc nhiên khi trước mắt tôi là hình ảnh của một ông lão đang từ từ dừng xe đạp trước nhà. Chào bác Hai xong, tôi hỏi: “Bác Hai đã lớn tuổi sao không nhờ con cháu lấy xe chở đi?”. Mỉm cười một cách hiền hậu, bác Hai nói: “Trước giờ, bác đi xe đạp quen rồi. Ngày nào không chạy xe đạp là thấy buồn, chạy xe đạp rất tốt cho sức khỏe”. Bác Hai mới xuất viện - do bị bệnh cao huyết áp, thiếu máu cơ tim thì hôm sau đã chạy xe đạp, đến nhà những người bạn già chơi.

Bác Hai tuy lớn tuổi nhưng mắt vẫn sáng, tai vẫn thính, giọng nói vẫn rõ ràng và đặc biệt là trí nhớ rất tốt. Bác Hai nhớ như in ngày sinh, tháng mất của người thân, những trận đánh giặc ở xã Thường Thạnh (nay là phường Thường Thạnh)... Ông Nguyễn Văn Tư, Trưởng khu vực Thạnh Huề, nói: “Mỗi khi chính quyền địa phương muốn tìm hiểu về những trận đánh xảy ra ở xã thì đến nhờ bác Hai kể lại”. Tôi hỏi: “Bác Hai có bí quyết gì mà nhớ lâu đến vậy?”. Bác Hai cười, nói: “Đâu có bí quyết gì! Có lẽ, nhờ trời phật thương nên cho tôi minh mẫn”. Rồi bác đọc vanh vách ngày hy sinh của em trai, em gái, ngày cưới của những người con, ngày thu được chiến lợi phẩm của những trận đánh tại đồn Hàng Gòn, vườn Ba Lân... thuộc xã Thường Thạnh (nay là phường Thường Thạnh).

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có 3 anh em, vào thời kháng chiến chống Pháp, bác Hai không được học hành đến nơi đến chốn. Sau khi học xong lớp 3 trường làng, bác Hai nghỉ học, ở nhà phụ giúp cha mẹ làm ruộng. Khi cha mất, gánh nặng gia đình đè lên đôi vai người mẹ và bác Hai. Trở thành thanh niên, bác Hai vừa làm ruộng, làm thợ hồ, vừa hoạt động bí mật, cung cấp thông tin cho cách mạng. Nhờ sự mai mối, năm 1958, bác Hai lập gia đình cùng với bác Ba, lần lượt, 8 người con ra đời. Hiện tại, các con của bác Hai đã có gia đình ra riêng, chỉ còn hai vợ chồng bác Hai hủ hỉ cùng nhau trong căn nhà lá. Bác Hai rất thương trẻ con, thường dạy con cháu phải luôn ngoan ngoãn, yêu thương nhau, biết kính trọng, lễ phép và hiếu thảo với ông bà, cha mẹ... Có lẽ vì thế mà các cháu nội ngoại luôn quấn quýt bên bác Hai, nhiều cháu học trò cùng xóm cũng xúm xít bên bác Hai.

Suốt cuộc đời, bác Hai đã quen làm lụng vất vả, nên không quen lối sống nhàn nhã dù sau này cuộc sống có đỡ cực nhọc hơn. Bác Hai còn nhớ cách đây khoảng 10 năm, phía trước nhà là con sông, mỗi lần có mưa to, gió lớn là nước sông dâng cao, tràn ngập đường đi, nhà cửa. Thấy vậy, bác Hai ra đồng, cách nhà bác khoảng 100m, đào từng cục đất, bỏ vào bao, vác về nhà, đắp đường đi. Bác cứ một mình hì hục khiêng đất, đắp đường suốt cả tháng trời. Thấy bác Hai vác đất đắp đường, bà con lối xóm liền xắn tay cùng làm. Nhờ vậy mà nhà cửa bà con không bị nước tràn vào mà đường cũng không bị ngập nước nữa.

Hiện tại, sức khỏe của bác Hai không cho phép bác làm những việc nặng nhọc nữa, nhưng bác vẫn không để tay chân mình ngơi nghỉ. Mỗi lần chạy xe đạp đi đây, đi đó, thấy trên đường có ổ gà nhỏ, bác liền dừng xe, tìm những hòn đá bên đường, lấp vào ổ gà. Thấy ổ gà quá to, bác Hai về kiếm bao đá vụn, rồi đem ra lấp ổ gà. Bác Hai tâm sự: “Ban đêm, chạy xe mà gặp ổ gà là rất nguy hiểm nên tôi lấp nó lại. Việc làm này vừa với sức lao động của tôi nên tôi làm, coi như giúp người dân tránh được tai nạn”. Ông Trương Vĩnh Bảo (cùng ngụ khu vực Thạnh Huề) bày tỏ: “Tôi thật khâm phục ông Hai, lớn tuổi rồi mà vẫn hay làm những việc công ích. Hễ tuyến đường trong xóm có ổ gà là ông Hai tìm cách “vá” lại ngay. Nhiều người đi đường thấy ông Hai làm vậy cũng phải nghĩ lại mình”. Tuy hoàn cảnh không khá giả nhưng bác Hai hay giúp đỡ mọi người, luôn được lối xóm quý mến. Trong khu vực có gia đình bà Nguyễn Thị Thiện rất nghèo. Vừa qua, chính quyền địa phương vận động bà con lối xóm góp tiền, cây, lá, công sức... để giúp gia đình bà Thiện có căn nhà che mưa, che nắng. Thế là bác Hai tích cực tham gia, hướng dẫn bà con cất nhà, chỉ từ cách cưa cây, dựng cột, thậm chí, bác còn xắn tay vào phụ giúp lợp nhà...

Được bà con tín nhiệm nên nhà ai có đám cưới thường nhờ bác Hai đi đưa dâu, rước dâu, dù ở tận thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Đà Lạt, Buôn Mê Thuột... Khi có đám tang, bác Hai không hề vắng mặt, thấy gia đình nào có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bác Hai đứng ra bảo lãnh mua hòm và vận động bà con quyên góp tiền phúng điếu đám tang... Những việc làm của bác Hai luôn được vợ con đồng tình ủng hộ. Mỗi lần bác Hai đi đâu, bác gái không một lời than phiền. Hiểu được chồng, bác Hai gái cũng mong muốn làm những việc từ thiện, chia sẻ những khó khăn đối với người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình.

Trên đường đi có biết bao người qua lại, bác Phạm Văn Hai vẫn âm thầm, lặng lẽ nhặt từng hòn đá choáng đường hoặc tìm cát, xà bần lấp vào những ổ gà... Việc làm của bác Hai tuy không lớn lao nhưng thể hiện tinh thần vì mọi người, vì sự an toàn trong lưu thông của bà con khu vực. Đó là tấm lòng nhân ái của một lão nông gần 80 tuổi, rất đáng trân trọng.

Bài, ảnh: LÊ NGỌC