Nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ

Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố có nhiệm vụ thực hiện giải quyết các chế độ chính sách dành cho các đối tượng được quy định trong Luật BHXH, như người có công, người lao động (NLĐ), người tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT),... (gọi chung là NLĐ) . Trong điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, số cơ quan - đơn vị sử dụng lao động ngày càng nhiều, các chế độ chính sách dành cho NLĐ luôn thay đổi theo hướng phù hợp với yêu cầu hội nhập thế giới. Do đó, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, công tác cải cách hành chính được BHXH thành phố quan tâm thực hiện.

* Vừa khoa học, vừa nhân văn

Đầu tháng 9-2010, sau 2 tháng Quyết định 613/QĐ -TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc trợ cấp hàng tháng cho những người có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm công tác thực tế đã hết thời hạn hưởng trợ cấp mất sức lao động (còn gọi là chế độ mất sức hưởng lại) có hiệu lực (từ ngày 1-7-2010), BHXH TP Cần Thơ đã tiếp nhận được 61 hồ sơ. Trong đó, có 60 hồ sơ hội đủ điều kiện được BHXH thành phố xét duyệt, còn một hồ sơ do NLĐ hội đủ thời gian tham gia công tác, nhưng tại thời điểm này thì NLĐ chưa hết tuổi lao động nên BHXH thành phố giải quyết bảo lưu hồ sơ, tức NLĐ sẽ được hưởng chế độ khi đúng tuổi nghỉ hưu. Chị Nguyễn Thị Mai, ở huyện Cờ Đỏ, truy lãnh được gần 1,4 triệu đồng (tính từ tháng 5 đến tháng 7-2010), sau đó, mỗi tháng chị Mai sẽ nhận được tiền trợ cấp 464.000 đồng/tháng. Chị Mai bộc bạch: “Số tiền này đối với tôi thật ý nghĩa, vì tôi không còn sức lao động nên phải sống nhờ vào con, các con tôi cũng khó khăn”. Với trường hợp hồ sơ bị xếp lưu do NLĐ chưa đủ tuổi nghỉ hưu, nhưng đã đủ thời gian hưởng trợ cấp, chị Nguyễn Thị Viên Đạt, Trưởng phòng Chế độ BHXH thuộc BHXH TP Cần Thơ, cho biết: “BHXH thành phố đã thông báo cho NLĐ biết để họ được an tâm khi đến thời hạn thì NLĐ sẽ chủ động liên hệ với BHXH để nhận chế độ trợ cấp theo quy định”.

Thực hiện Luật BHYT, Bệnh viện Đa khoa Trung ương đã tổ chức quầy tiếp nhận - bệnh nhân lấy số thứ tự đăng ký khám bệnh qua máy vi tính. 

Giải quyết hồ sơ cho đối tượng mất sức hưởng lại là quy định mới, trong các đối tượng được hưởng, có trường hợp là người bị phạt tù (đã chấp hành xong hình phạt), trường hợp bị tòa án tuyên bố mất tích trở về, hoặc người xuất cảnh trở về hợp pháp. Do vậy, BHXH thành phố phải thực hiện song song hai biện pháp là tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật kết hợp với đơn giản hóa thủ tục hành chính để giúp các đối tượng này hoàn thành đầy đủ hồ sơ. Tại phòng Tiếp nhận - Quản lý hồ sơ (còn gọi là Phòng Một cửa) của BHXH thành phố và các quận, huyện đều có mẫu hướng dẫn thực hiện chế độ mất sức hưởng lại được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, vì vậy NLĐ khi nhận được tiền hỗ trợ đều bày tỏ sự hài lòng. Ông Nguyễn V.H. ở quận Ninh Kiều, được nhận chế độ hỗ trợ mất sức trong diện NLĐ có vi phạm pháp luật nhưng đã chấp hành xong hình phạt, cho biết: “Tôi có tâm lý mặc cảm với quá khứ nên rất ngại trình bày về hoàn cảnh cá nhân, tôi rất cảm ơn cán bộ Phòng Một cửa của BHXH thành phố đã tiếp nhận, giải quyết hồ sơ để tôi được hưởng chế độ mất sức lao động theo quy định của Chính phủ mà không hỏi gì về nhân thân của tôi”.

* Khắc phục khó khăn phát sinh

Khi Luật BHYT và BHXH đi vào cuộc sống thì khối lượng công việc của Phòng Một cửa tăng đáng kể do phải giải quyết nhiều tình huống phát sinh. Ví như trong chế độ BHYT mới (có hiệu lực từ ngày 1-10-2009) thì đối tượng có công là người có huân chương, huy chương, phải thực hiện cùng chi trả 5% chi phí BHYT như đối tượng cán bộ hưu trí, tức trên thẻ BHYT của hai đối tượng này có cùng mã số. Đến ngày 18-5-2010, BHXH Việt Nam có Công văn số 1958/BHXH-CSYT quy định đối tượng có công được hưởng chế độ BHYT 100%, tức BHXH phải đổi mã số thẻ BHYT cho nhóm đối tượng này. Ông Phan Văn Hùng, Trưởng phòng Một cửa của BHXH thành phố, cho biết: Toàn thành phố có hơn 4.000 đối tượng có công, theo quy định việc đổi thẻ BHYT phải thực hiện theo hệ thống: tức các đối tượng phải nộp bản photo huân chương, huy chương cho xã, phường (nơi cấp thẻ BHYT), BHXH các quận, huyện sẽ tập hợp danh sách của các xã, phường đưa về BHXH thành phố. Tuy nhiên, trong thời gian đầu, BHXH đã không tránh khỏi bị người dân phiền hà, do có trường hợp người có công nằm viện mà phải đóng tiền viện phí do địa phương chưa kịp đổi thẻ BHYT, có trường hợp cán bộ hưu trí còn gọi điện thoại phê bình BHXH. Trước tình huống phát sinh này, Phòng Một cửa BHXH thành phố tập trung giải quyết đổi thẻ BHYT ngay trong ngày cho tất cả đối tượng tham gia BHYT đang nằm viện mà thẻ BHYT của họ có sai sót về mã số...

Theo báo cáo của BHXH thành phố, trong tháng 8-2010, Phòng Chế độ BHXH đã hoàn thành xét duyệt, giải quyết cho 1.756 trường hợp được hưởng các chế độ BHXH, như: hưu trí, mất sức, trợ cấp tai nạn lao động, tử tuất, ốm đau, thai sản, dưỡng sức, trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp và trợ cấp mất sức hưởng lại. Trong đó, có 20 hồ sơ chuyển cho BHXH các tỉnh xét duyệt. Ông Trần Văn Minh, Giám đốc BHXH TP Cần Thơ, cho biết: Dù khối lượng công việc tăng, nhưng BHXH thành phố cố gắng giải quyết chế độ chính sách một cách hợp tình, hợp lý không gây tâm tư cho người được hưởng chính sách. Ví như giải quyết hồ sơ nghỉ hưu cho NLĐ, theo Luật BHXH, lương hưu của NLĐ được tính từ tháng liền kề, sau khi đơn vị hội đủ thủ tục BHXH, tức không nợ tiền BHXH. Trường hợp BHXH phát hiện đơn vị sử dụng lao động chưa nộp tiền BHXH thì cán bộ Phòng Một cửa BHXH sẽ dùng điện thoại nhắc nhở đơn vị nộp tiền. Vì vậy đã giảm đáng kể tình trạng NLĐ phiền hà do chậm nhận lương hưu.

* Nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm

Đầu tháng 7-2010, quy trình giải quyết hồ sơ tại các cơ quan BHXH được thực hiện theo Quyết định số 777/QĐ-BHXH của BHXH Việt Nam. Điểm mới của Quyết định này là chế độ lưu giữ hồ sơ và nâng cao trách nhiệm cá nhân của thủ trưởng. Cụ thể, trường hợp giải quyết sai chế độ BHXH mà không thu hồi được số tiền đã chi trả thì các cá nhân là cán bộ, công chức của cơ quan BHXH có liên quan trong việc giải quyết hồ sơ đó phải có trách nhiệm bồi hoàn tiền theo tỷ lệ: Giám đốc BHXH tỉnh - thành phố, BHXH Bộ Quốc phòng, BHXH Công an nhân dân, BHXH Ban Cơ yếu Chính phủ hoặc Giám đốc BHXH quận, huyện phải bồi hoàn 50%; Trưởng phòng nghiệp vụ liên quan hoặc cán bộ phụ trách nghiệp vụ liên quan của BHXH quận, huyện phải bồi hoàn 30% và chuyên viên trực tiếp thực hiện bồi hoàn 20%. Vấn đề này, ông Trần Văn Minh nói: Mục tiêu của cải cách hành chính là cải cách thể chế, cải cách bộ máy, đổi mới - nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và cải cách tài chính công để xây dựng nền hành chính hiện đại. Đến nay, chương trình tổng thể về cải cách hành chính (2001-2010) được Chính phủ phê duyệt đã sắp kết thúc, nhìn chung hệ thống BHXH của TP Cần Thơ đã cơ bản đạt được mục tiêu tinh gọn về bộ máy, thời gian tới thực hiện chương trình của Chính phủ, BHXH thành phố sẽ dồn sức tập trung cải cách tài chính công. Việc BHXH Việt Nam ban hành quy định mang tính chế tài để cán bộ lãnh đạo trong hệ thống BHXH nâng cao trách nhiệm cá nhân là hợp lý. Mặt khác, quy định này sẽ giúp BHXH thuận lợi trong việc giải quyết chế độ chính sách, và tránh được tình trạng làm mất lòng đối tượng hưởng chính sách.

Hy vọng, với nỗ lực hướng đến nền hành chính văn minh, hiện đại BHXH TP Cần Thơ sẽ hoàn thành nhiệm vụ được giao với chất lượng ngày một cao hơn.

Bài, ảnh: ĐÌNH KHÔI