Nâng cao nhận thức và hành động từ doanh nghiệp
Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ vừa phối hợp với các địa phương vùng ĐBSCL, Báo Công thương và Trung tâm Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ 2 (SMEDEC 2) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn đối thoại chính sách "Rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu, các nguy cơ đối với doanh nghiệp tại vùng ĐBSCL". Tại Diễn đàn này, nhiều ý kiến cho rằng, phần lớn các doanh nghiệp (DN) trong vùng chưa quan tâm đề ra giải pháp chủ động ứng phó các nguy cơ và rủi ro đối với hoạt động sản xuất kinh doanh do biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra.
* Khả năng ứng phó còn thấp
ĐBSCL là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, góp phần rất lớn trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu trên thế giới. Do vậy, những tác động của BĐKH không chỉ gây thiệt hại kinh tế ĐBSCL mà là cả nước, quốc tế. Đáng chú ý là nông nghiệp vùng ĐBSCL còn rất dễ bị tổn thương bởi BĐKH do chưa có nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao, trong khi ngành công nghiệp vùng còn dựa nhiều vào công nghiệp chế biến nông sản. ĐBSCL là vùng đất thấp và có nền đất yếu cũng là nguy cơ tiềm ẩn đối với các hoạt động xây dựng, sản xuất kinh doanh và thiệt hại có thể xảy ra không chỉ đối với vùng ngoại ô mà cả ngay các trung tâm đô thị. Thêm vào đó, sự cộng hưởng với ô nhiễm môi trường sẽ gây ra thiệt hại to lớn nếu không có giải pháp chủ động phòng tránh. Đặc biệt, ĐBSCL là vùng được dự đoán sẽ chịu nhiều ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) và nước biển dâng trong tương lai.
 |
|
Cảnh ngập nước tại một tuyến đường ở quận Ninh Kiều - quận nội ô TP Cần Thơ sau một trận mưa lớn hồi tháng 5-2015. |
 |
|
Sạt lở bờ sông ở phường Trà Nóc, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ. |
* Cần nâng cao nhận thức và hành động
Từ thực tế trên và trước tác động của BĐKH ngày càng lớn và diễn ra nhanh so với nhiều dự đoán, các chuyên gia cho rằng, cộng đồng DN vùng ĐBSCL phải quan tâm nâng cao khả năng ứng phó với BĐKH, chủ động xây dựng các kế hoạch ứng phó với các nguy cơ và rủi ro gắn với chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh cả trong ngắn, trung và dài hạn. Đặc biệt, các cấp, các ngành chức năng cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, tập huấn về ảnh hưởng của BĐKH cho DN ĐBSCL. Chính phủ cần định hướng giải pháp ứng phó BĐKH cho doanh nghiệp bằng chính sách cụ thể; xây dựng lộ trình (kịch bản) khả thi nhất để doanh nghiệp tham gia; xây dựng chương trình phát triển kinh tế vùng gắn với sự tham gia của các bên có liên quan trong ứng phó BĐKH; kịp thời nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng và doanh nghiệp
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hiếu Trung, Trưởng Khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Trường Đại học Cần Thơ, nước biển dâng, kết hợp với sự sụp lún đất đang làm tăng nhanh ảnh hưởng của nước biển dâng tại ĐBSCL, ảnh hưởng đến phát triển bền vững của vùng, cần có cách tiếp cận tổng hợp, nhận rõ các nguyên nhân và có cách ứng phó phù hợp. Trong đó, cần có sự tham gia phối hợp tốt giữa các cấp chính quyền với cộng đồng người dân và các cơ sở sản xuất kinh doanh. Ông Nguyễn Phương Lam, Phó Giám đốc VCCI Cần Thơ, cho rằng: "Các DN trong vùng cần xây dựng lộ trình, kế hoạch chủ động trong sản xuất kinh doanh và phòng tránh các nguy cơ, rủi ro do BĐKH gây ra. Nhà nước cần có một chương trình truyền thông toàn diện về ảnh hưởng của BĐKH cho DN vùng ĐBSCL".
Trong quá trình ứng phó BĐKH và các tác động của thiên tai, làm tốt công tác chuẩn bị để phòng tránh thiệt hại có thể xảy ra là rất quan trọng. Nhiều ý kiến cho rằng, chủ động phòng tránh hơn là để xảy ra rồi lo khắc phục hậu quả. Chúng ta cần đổi mới tư duy, quan tâm đầu tư công tác dự báo, chú ý khen thưởng các doanh nghiệp và người làm tốt công tác phòng tránh và ít để xảy ra thiệt hại hơn là chú trọng khen người khắc phục hậu quả tốt. Cần khuyến khích doanh nghiệp "đầu tư tối thiểu" để "giảm thiểu tối đa" các rủi ro. Thực tế cho thấy, thời gian qua, một số DN ở ĐBSCL đã quan tâm đầu tư, xây dựng các kế hoạch chủ động ứng phó BĐKH, với nhiều hạng mục đầu tư ít tốn chi phí mà hiệu quả rất cao, giúp DN nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất ngờ. Ông Huỳnh Quang Vinh, Thành viên Hội đồng quản trị, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần rau quả thực phẩm An Giang, cho biết: Ban lãnh đạo công ty trong các kỳ họp định kỳ luôn có phần đánh giá về khả năng có thể xảy ra rủi ro trong sản xuất kinh doanh do thiên tai để từ đó có biện pháp, kế hoạch chủ động ứng phó. Công ty đã lên các phương án dự phòng và áp dụng đồng bộ các biện pháp nhằm giảm tác hại BĐKH và thiên tai từ nhà cung cấp nguyên liệu đến vận chuyển và xuất khẩu. Nhờ vậy công ty tránh được các gián đoạn trong sản xuất kinh doanh. Công ty quan tâm trang bị đầy đủ bảo hộ, dụng cụ, thiết bị dự phòng các tình huống xấu của thiên tai; giáo dục ý thức toàn thể cán bộ, công nhân viên tham gia phát hiện mối nguy và chủ động phòng tránh. Đặc biệt, công ty có ban hành danh mục tình trạng khẩn cấp và các biện pháp xử lý. Trong đó, liệt kê mô tả các vấn đề khẩn cấp có thể gặp phải; phạm vi-mức độ nguy cấp; biện pháp phòng; hướng dẫn ứng phó; bộ phận liên quan phụ trách; các văn bản hướng dẫn, thủ tục cần thiết ".
Theo ông Kỷ Quang Vinh, Chánh Văn phòng BĐKH TP Cần Thơ, trong công tác ứng phó với BĐKH, DN có vai trò rất lớn. DN không chỉ giải quyết công ăn việc làm cho người lao động mà còn cung cấp các dịch vụ, hàng hóa quan trọng cho đời sống, sinh hoạt hằng ngày. Nếu DN ứng phó tốt được các sự cố BĐKH sẽ góp phần quan trọng giúp cộng đồng nhanh chóng vượt qua các khó khăn và ngược lại.
Bài, ảnh: Khánh Trung