Mỹ - Úc bắt tay đối phó Trung Quốc

Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với an ninh khu vực là chủ đề chính tại hội nghị tham vấn ngoại giao - quốc phòng thường niên Mỹ - Úc (AUSMIN) khi các đồng minh đang tìm kiếm mặt trận chung đối phó chính sách ngày càng hung hăng của Bắc Kinh tại châu Á - Thái Bình Dương.

Ngoại trưởng Mỹ Pompeo (phải) và người đồng cấp Úc Payne. Ảnh: AFP

Hôm 28-7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã có buổi tiếp hai người đồng cấp Úc Marise Payne cùng Linda Reynolds tại thủ đô Washington. Hai bên gặp nhau trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang hoành hành trên đất Mỹ. Nhưng thay vì họp trực tuyến, bà Payne cho biết đối thoại trực tiếp là cần thiết để giải quyết các mối quan tâm chiến lược, thúc đẩy lợi ích giữa các đồng minh trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Theo AFP, quan chức hai nước trao đổi về đại dịch COVID-19, tình hình Biển Đông, Hong Kong và các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp thông tin do chính phủ nước ngoài hậu thuẫn. Trước chuyến đi, Ngoại trưởng Payne và Bộ trưởng Quốc phòng Reynolds trong tuyên bố chung không đề cập Bắc Kinh nhưng nhấn mạnh hành vi cưỡng ép ở Biển Đông cùng luật an ninh gây tranh cãi ở Hong Kong làm “suy yếu các quyền, sự tự do và kìm hãm tương lai của hàng triệu người”. Cả hai đồng thời lo ngại tình trạng gia tăng hoạt động của tin tặc, nạn tin giả về COVID-19 và các động thái độc đoán cản trở không gian mạng phát triển an toàn, cởi mở.

Theo giới quan sát, tuyên bố của giới ngoại giao, quốc phòng Úc phù hợp cách tiếp cận ngày càng rắn của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trước cường quốc châu Á trong vấn đề thương mại, nhân quyền, an ninh quốc phòng. Tuần rồi, Canberra còn gởi công hàm lên Liên Hiệp Quốc để phản đối các yêu sách phi lý của Trung Quốc trên Biển Đông, từ chủ quyền với cái gọi là Tứ Sa đến đường cơ sở thẳng tại Hoàng Sa hay thực thể nhân tạo. Động thái quyết liệt trên được đưa ra sau khi Washington đảo ngược chính sách trung lập về tranh chấp Biển Đông, phủ nhận hầu hết yêu sách của Trung Quốc trên vùng biển chiến lược này.

Trước đó, Chính phủ Úc cũng bày tỏ ủng hộ Nhà Trắng trong lời kêu gọi tiến hành cuộc điều tra quốc tế về nguồn gốc của đại dịch COVID-19; đồng thời công bố tăng mức chi tiêu quân sự trong 10 năm tới tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương để đề phòng các mối đe dọa ngày càng gia tăng.

Euan Graham, chuyên gia Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), cho đây là những động thái mở đường và diễn biến tại hội nghị AUSMIN tiếp tục củng cố lập trường chủ động của chính quyền Thủ tướng Úc Scott Morrison. Trong đó, Canberra đặc biệt hy vọng các cuộc họp tham vấn trước bầu cử tổng thống Mỹ sẽ cụ thể hóa đối sách chung mang tính chiến lược về vấn đề Trung Quốc.

Dù vậy, theo nhà phân tích Ashley Townshend tại Đại học Sydney của Úc, nước này tuy thể hiện lập trường mạnh mẽ hơn trước Bắc Kinh nhưng cách tiếp cận được dự đoán rất khác so với chính sách đối đầu và leo thang mà chính quyền Trump đang theo đuổi nhằm buộc Trung Quốc thay đổi hành vi. Thành viên cao cấp tại Trung tâm chính sách toàn cầu Carnegie-Tsinghua ở Bắc Kinh, Tong Zhao, cho rằng Úc sẽ phải tìm cách cân bằng giữa đối phó thách thức từ Trung Quốc nhưng tránh rơi vào tình huống đối kháng với một cường quốc đang lên. Khó khăn nữa mà Canberra phải đối mặt là làm sao phát triển năng lực phòng thủ độc lập cùng lúc dựa vào liên minh quốc phòng với Mỹ khi các cam kết của Washington với đồng minh đang sứt mẻ ít nhiều dưới thời ông Trump.

MAI QUYÊN (Theo Guardian)