Mùa mía mới, nỗi lo cũ
Thực hiện chủ trương của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Hiệp hội Mía đường Việt Nam cùng các tỉnh, thành vùng ĐBSCL qui hoạch lại diện tích mía, tuyên truyền, vận động nhân dân chủ động giảm diện tích trồng mía ở những nơi không thuận lợi, sử dụng giống mía năng suất cao, chữ đường tốt, đẩy mạnh các biện pháp chuyển giao kỹ thuật trong chăm sóc nhằm tạo ra hiệu quả trong niên vụ mía đường năm nay. Từ 17-9-2014, các nhà máy đường trong vùng ĐBSCL chính thức khởi động. Câu hỏi niên vụ mía đường năm nay đắng hay ngọt vẫn còn là ẩn số. Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội mía đường Việt Nam (VSSA), cho biết: Quyết tâm của Hiệp hội cũng như đảng bộ, chính quyền các tỉnh, thành vùng ĐBSCL là làm sao không để nông dân bị thiệt đơn, thiệt kép trong sản xuất mía.
Nông dân nhẹ lo lũ...
Về Hậu Giang, tỉnh có hơn 12.559 ha mía, ông Nguyễn Văn Đồng, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hậu Giang, cho biết: Năm nay, bước vào vụ thu hoạch mía, bà con nông dân các xã vùng nguyên liệu mía Phụng Hiệp không còn lo bị lũ chụp làm giảm chữ đường (CCS) bởi trong gần 3 năm qua, UBND tỉnh đầu tư gần 80 tỉ đồng hình thành đê bao khép kín bảo vệ 5.000 ha mía và vườn cây ăn trái cho bà con các xã trong huyện.
 |
|
Thu hoạch mía ở Phụng Hiệp, Hậu Giang. |
Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch VSSA, cho biết thêm: Vụ mía đường năm nay, toàn vùng ĐBSCL chỉ gieo trồng 44.506 ha mía, giảm 6.714 ha, tương đương với 13,1% diện tích theo chủ trương của Bộ NN&PTNT và Hiệp hội mía đường. Năm nay, nông dân nhẹ lo vì không sợ lũ chụp gây thiệt hại đến năng suất, sản lượng mía và giá cả đầu vụ có lãi nên nông dân phấn khởi, nhưng phía các doanh nghiệp thì đang chịu áp lực lớn do mỗi ngày tình hình buôn lậu đường vẫn tuồn vào thị trường nội địa khoảng 1.000 tấn. Chính vì vậy, chưa năm nào khi bắt tay vào niên vụ ép mía mới mà các nhà máy đường còn tồn kho đến hơn 260.000 tấn như năm nay. Hiện nay, do áp lực đường tồn kho và cạnh tranh với đường nhập lậu từ Thái Lan vào khiến giá đường trong nước giảm bình quân 2.000 đồng/kg. Thêm vào đó, các nhà máy đường đang gặp khó về vốn vì còn nợ đọng lớn. Tuy vậy, giá mua mía nguyên liệu vẫn đang cao hơn 50 đồng so với năm ngoái.
Nông dân có lãi, nhà máy chỉ cần “hòa vốn”
Ông Nguyễn Hoàng Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Casuco, cho biết: Quan điểm của ban giám đốc Casuco là làm sao đảm bảo cho nông dân có lãi. Về phía nhà máy chỉ yêu cầu bảo toàn vốn. Ngay từ đầu vụ mía, Casuco kết hợp với Trung tâm khuyến nông tỉnh và các huyện, thị, thành phố trong tỉnh Hậu Giang cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cho bà con lựa chọn giống mía năng suất cao, tổ chức chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc mía để tạo ra hiệu quả cao, tổ chức hội thảo đầu bờ, tổ chức tham quan, huấn luyện nên năm nay, năng suất mía ở Hậu Giang đạt trên 90 tấn/ha, cao hơn các tỉnh trong vùng hơn 10 tấn/ha. Trước khi vào vụ ép mía năm nay, 2 nhà máy đường Phụng Hiệp và Vị Thanh thuộc Casuco cũng đã tiến hành bảo dưỡng, sửa chữa các trang thiết bị máy móc, đã chính thức khởi động nhà máy đường Phụng Hiệp từ ngày 17-9-2014, sớm hơn từ 3-5 ngày so với cùng kỳ năm trước. Căn cứ vào giá đường trên thị trường, Casuco đã quyết định mức giá thu mua cụ thể trong vụ mía này như sau: giá mía 10 CCS tại cầu cảng Nhà máy đường Phụng Hiệp là 880 đồng/kg và tại Xí nghiệp đường Vị Thanh là 905 đồng/kg. Như vậy, nếu so với giá bao tiêu thì Casuco đã mua cao hơn từ 50 đồng/kg mía. Trường hợp mía trên 10 CCS thì mỗi 1 CCS tăng, Casuco sẽ cộng thêm 10 đồng/kg; ngược lại, đối với mía dưới 10 CCS thì mỗi 1 CCS giảm sẽ trừ 7 đồng/kg. Ngoài ra, những hộ có phiếu hợp đồng bao tiêu thì công ty sẽ mua cao hơn 5 đồng/kg so với những hộ không có hợp đồng. Như vậy, chỉ trong gần 2 tuần khởi động, cả 2 nhà máy đường Phụng Hiệp và Vị Thanh đã chạy hết công suất trong đó nhà máy đường Phụng Hiệp đạt 3.000 tấn mía/ngày và Nhà máy đường Vị Thanh đạt 3.500 tấn mía/ngày.
Tính đến đầu tháng 10-2014, tất cả 10 nhà máy đường trong vùng ĐBSCL đều khởi động. Theo nhiều hộ trồng mía, năm nay, ở Hậu Giang tuy năng suất có cao hơn các tỉnh quanh vùng nhưng mỗi một ha mía, nông dân thu lợi nhuận chưa đến 10 triệu đồng.
Để vụ mía 2014-2015 hoàn thành theo dự kiến, hạn chế rủi ro, tăng thu nhập cho người dân, Casuco đang phối hợp với chính quyền vùng nguyên liệu mía Phụng Hiệp và các tỉnh lân cận khoanh vùng thu hoạch mía, vận động nông dân ưu tiên thu hoạch các giống mía chín sớm trước như: ROC 16 hay QĐ93-159, sau đó mới thu hoạch các giống chín trung bình và chín muộn, chủ động bơm nước tại các khu vực đã có đê bao nhằm kéo dài thời gian sinh trưởng và có thể lưu gốc vụ sau, giảm giá thành sản xuất, tránh quan điểm thu hoạch mía chạy lũ nên phải bán mía non. Casuco thực hiện chủ trương khuyến khích người dân bán mía trực tiếp cho nhà máy để giảm bớt khâu trung gian, tăng lợi nhuận; đốn mía theo tiến độ thu mua của nhà máy để bán được mía tươi, chữ đường không bị giảm trong quá trình chờ bến.
Trong tình hình giá đường xuống thấp, việc sản xuất mía của người dân sẽ có lợi nhuận không cao, UBND các tỉnh, thành vùng ĐBSCL cần kiến nghị với Chính phủ, bộ, ngành Trung ương có chính sách hỗ trợ cho nông dân trồng mía. Đồng thời, có giải pháp mạnh hơn trong việc ngăn chặn đường nhập lậu, gian lận thương mại để tạo điều kiện nâng giá đường trong nước và nâng giá thu mua mía cho người dân
Bài, ảnh: LÊ QUỐC KHÁNH