Lối về
Họ đã tìm được lối về, như một chuyến rong chơi lạc lối, nay tìm được đường quay trở về nhà. Bỗng thấy, cuộc đời đáng sống và phải sống. Nói có vẻ bình thường nhưng điều đó thật sự khó khăn đối với những người lầm đường lạc lối. Quay đầu là bờ, ai cũng biết nhưng không phải ai cũng làm được...
 |
|
Đào Văn Chiến. |
1. Đào Văn Chiến (SN 1978, ngụ tại ấp Long Thạnh C, thị trấn Tân Châu, huyện Tân Châu, tỉnh An Giang) làm nghề khuân vác cho kho phân bón doanh nghiệp địa phương. Ngoài giờ kiếm sống, anh là một xung kích rất nhiệt tình với công việc. Vì muốn giữ gìn an ninh xóm ấp, muốn làm thức tỉnh những người lầm đường lạc lối, anh bất chấp nguy hiểm, kể cả tính mạng của mình. Nói về anh, rất nhiều người vẫn nhớ một nhóm 4 thanh niên chặn đường đánh hội đồng anh vì “tội” dám phá việc “làm ăn” của chúng. Những đối tượng này là người địa phương, còn nhỏ tuổi. Chúng tổ chức trộm cắp, bị anh Chiến theo dõi và đến nhà, gặp từng người, khuyên gia đình giáo dục con cái, tránh vi phạm pháp luật mà tù tội. Không những không biết ơn anh, chúng còn mang lòng hận thù. May mà bữa đó có nhiều người can ngăn nên anh Chiến bị thương không quá nặng. Một lần khác, anh lại bị một băng nhóm tội phạm cầm dao hung hãn xông vào nhà, dọa sẽ giết cả gia đình, nếu anh còn dám “động” tới bọn chúng... Nhắc lại những chuyện này, anh cười hề hà, bảo: “Mình chống tội phạm thì tội phạm cũng... chống lại mình thôi! Biết nguy hiểm đó nhưng tôi chẳng sợ, vì mình làm theo lẽ phải, giữ yên cho xóm làng thì người dân tin tưởng và bảo vệ cho mình”.
Cách đây hơn 6 năm, anh đã từng là đối tượng bị theo dõi sát sao của công an. Tụ tập với bạn bè xấu, thử một lần cho biết rồi anh bị nghiện ma túy nặng. Túng quẫn, anh làm mọi điều gây khổ cho gia đình để thỏa mãn cơn nghiện. Năm 2003, bị công an bắt quả tang, Chiến bị đưa vào trường cai nghiện hai năm. Trong môi trường mới, anh thấu hiểu được giá trị của cuộc sống, khao khát được tự do nên quyết tâm cai nghiện để thành người tốt. Sau hai năm ở trường, anh được trở về với cộng đồng. Quyết tâm làm lại cuộc đời, anh xa lánh đám bạn cũ, chú tâm lao động giúp gia đình. Năm đó gần Tết, Chiến đang bán hoa kiểng chợ xuân với gia đình thì một người bạn cũ đến cho anh một “tép” hê-rô-in. “Bỗng dưng, tôi thèm nếm thử lại cảm giác đó. Thèm ghê gớm! Nhưng tôi chợt bừng tỉnh. Biết khó kiềm chế được bản thân, tôi bỏ chạy về nhà, trùm kín mền để tránh né mọi thứ. Đó là lần tôi đấu tranh khó nhọc với bản thân và đã chiến thắng...”- anh Chiến tâm sự. Thấy anh hoàn lương tốt, địa phương giới thiệu và bảo lãnh cho anh vào làm khuân vác ở kho phân bón và khuyến khích tham gia Tổ bảo vệ dân phố. Anh Chiến phấn khởi nhận công việc mới và thấu hiểu trách nhiệm của mình phải chung tay giữ an ninh xóm ấp, mà bản thân anh phải hết sức gương mẫu.
Bằng chính công việc và tinh thần trách nhiệm của mình, anh Chiến đã khẳng định bản thân với mọi người, kể cả những người từng cản trở việc kết hôn của anh vì “không thể tin vào một thằng nghiện ma túy”. Một trong số bốn thanh niên đã từng đánh hội đồng anh, bây giờ xem anh như người anh ruột, vì được anh giúp trở thành người tốt. Mái ấm gia đình của hai vợ chồng với đứa con vừa thôi nôi đủ giữ chân anh Chiến sống lương thiện, vui vẻ với cuộc sống này. “Cuộc sống còn khó khăn, nhiều lúc bế tắc nhưng nghĩ đến vợ, đến con và cả quá trình phấn đấu của mình, tôi thấy an tâm hơn. Có đôi bàn tay, mình sẽ làm nên tất cả...”- anh Chiến tâm sự.
 |
|
Phùng Quang Thảo (trái) trò chuyện với cán bộ Thành đoàn TP Cần Thơ. |
Thời gian bị giam giữ là những chuỗi ngày dài khó quên đối với một thanh niên mới lớn. Giá trị hơn, đó là thời gian để Thảo suy nghĩ về cuộc sống của mình-những sai lầm mắc phải và cả tương lai phía trước. Nghĩ thế, Thảo quyết tâm chấm dứt con đường cũ. Vừa quay lại với cuộc sống lương thiện, anh đã gặp may mắn. Ban Chỉ huy Đội xung kích hình sự-Công an quận Ninh Kiều vận động Thảo tham gia vào đội và giải quyết một chỗ làm để anh kiếm sống. Thảo nắm ngay cơ hội này không một chút do dự. Từ những trải nghiệm thực tế, Thảo nắm bắt và xác định đối tượng hình sự rất nhanh. Từ năm 2004 đến nay, anh không nhớ đã theo dõi và bắt được bao nhiêu đối tượng, chỉ biết rằng, trong quá trình tuần tra hay đang làm bảo vệ khách sạn, thấy cướp là Thảo chẳng tha. Thảo cho biết: “Tôi muốn lấy những sai lầm từ thực tế bản thân để cảm hóa những người có thể mắc phải tù tội, nhất là những người thanh niên trẻ người non dạ như tôi một thời...”. Nhưng để làm điều ấy thật không dễ dàng. Thảo nhớ rất rõ về Phạm Văn T. ở quận Ninh Kiều. Đến giờ, anh vẫn còn trăn trở và tự trách mình không cảm hóa được một người mà mình biết trước người đó sẽ phải ở tù. Thảo biết T. là con của một gia đình khá giả nhưng lại có lối sống đua đòi thời thượng. Gia đình quản lý lỏng lẻo, T. bị nghiện ma túy khi nào không hay. Rồi T. sa vào trộm cắp, cướp giựt để có tiền vun vào những cuộc chơi điên loạn. Biết rõ hoàn cảnh về T., anh năm lần bảy lượt đến vận động gia đình khuyên can T. đi cai nghiện, từ bỏ lối sống sai lầm, phạm pháp. Nhưng sự việc đã đến quá nhanh, ngoài ý muốn của Thảo. Chỉ một thời gian ngắn, T. bị bắt vì hành vi cướp giựt tài sản, Thảo đã tự trách bản thân mình quá chậm chạp, không giúp T. kịp thời...
Trong công việc và trong cuộc sống, Thảo luôn có nhiều nỗi băn khoăn và trăn trở. Làm tốt công việc làm bảo vệ để kiếm sống và nhiệt tình với công tác ở đội thôi chưa đủ đối với anh. Trước mắt vẫn còn nhiều người như T.. Nếu không kịp thời nâng đỡ thì rất dễ sa vào con đường tù tội. Và vì thế, anh luôn phấn đấu. “Cảm hóa một người lầm lạc không phải dễ vì chẳng mấy ai mắc vào sai lầm mà chịu dễ dàng quay đầu. Thật xót xa khi thấy cảnh những thanh niên theo vết xe đổ như tôi đã từng trải qua. Nghĩ vậy, tôi chẳng buồn nản khi đến vận động gia đình, cảm hóa đối tượng mà bị chửi bới, xua đuổi. Tôi luôn tin rằng, trong sâu thẳm mỗi con người vẫn còn tính thiện và điều đó khiến tôi vẫn còn niềm tin với việc làm của mình...”.
 |
|
Lý Trung Bình |
Mang danh là “con bà phước”, Bình luôn trong tâm trạng thiếu thốn tình cảm gia đình. Dù được bà dì thương, mang về nuôi, lo cho ăn học nhưng Bình không bao giờ hài lòng với cuộc sống hiện tại nên đã tụ tập với bạn bè xấu, quậy quạng. Thương cháu nhưng bà dì của Bình vẫn nuốt nước mắt gởi Bình vào trung tâm giáo dục 6 tháng. Từ đó, Bình càng hận gia đình, hận đời và buông thả vào những cuộc chơi chết người. Bình bị nghiện ma túy nặng. Ban đầu, Bình chôm tiền bạc, đồ đạc của gia đình rồi đến lường gạt người thân. Bằng mọi giá và bất chấp tất cả, miễn sao Bình có được tiền để thỏa mãn những cuộc chơi. Hai mươi bốn tuổi, Bình đã có thời gian khoảng 5 năm ở trại cai nghiện, trại giáo dục. “Trong một lần ở trại do chơi ma túy bị bắt, tôi tự ngẫm nghĩ và thấy thấm thía với sự bồng bột của mình. Tôi thật sự hối hận, khao khát một cuộc sống bình thường và tôi đã cố làm được điều đó...” - Bình tâm sự.
Nhận ra được chân lý giá trị của cuộc sống, Bình quay về với cuộc sống lương thiện, mặc cho nhiều người vẫn còn tâm lý ghẻ lạnh, xa lánh, chưa tin tưởng anh là người hoàn lương. Điều đó cũng dễ hiểu, bởi anh đã từng cai nghiện nhiều lần mà vẫn tái nghiện. Đoàn thanh niên vận động Bình tham gia vào tổ chức Đoàn rồi giới thiệu anh làm công tác văn thư ở phường. Sau đó, anh tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ địa phương. Từ những nỗ lực bản thân, bước qua những lỗi lầm, anh đã được nhiều người tin tưởng và tín nhiệm bầu làm Bí thư chi đoàn ở địa phương... Khi địa phương thành lập Đội Sao Biển liên quan đến phòng chống HIV, anh xung phong tham gia. Ngoài những công việc chính, Bình thường xuyên tìm hiểu gia cảnh của những đối tượng có nguy cơ cao nhiễm HIV, đặc biệt là người nghiện ma túy, mại dâm. Bằng chính những chặng đường phấn đấu vượt qua sai lầm của bản thân mình, anh dễ dàng thâm nhập vào những người trẻ tuổi là những “con nghiện”. “Tôi không cảm thấy xấu hổ khi nói bản thân mình từng là “con nghiện”. Với những gì đã trải qua, tôi muốn truyền tải những thông điệp đến với những đối tượng của tôi rằng, quay đầu là bờ và không bao giờ là muộn. Không khó khăn nào bằng vượt qua bản thân mình. Hãy làm đi rồi sẽ chiến thắng!”- Bình nói. Nhìn thấy những người trẻ-hình ảnh của mình một thời bồng bột, Bình càng say sưa với công việc, chẳng có thời gian dừng. Miệt mài với công việc, bắt nhịp được với cuộc sống, anh cảm thấy phấn chấn tinh thần. Cuộc sống còn nhiều bề bộn nhưng gia đình bé nhỏ là chỗ dựa rất lớn đối với anh. Công việc chính là mục đích để anh sống và thực hiện những hoài bão của mình. Đó là những việc làm không phải cho bản thân anh mà là cho mọi người...
o0o
Ai cũng một lần vấp ngã nhưng họ là những người biết đứng dậy sau những cú ngã đau, và họ đã nhìn thấy ở phía trước một con đường thênh thang. Trò chuyện với chúng tôi, các anh đều có chung một tâm niệm, lấy thực tế bản thân mình làm bài học cho người khác-những người đang bước trên vết xe đổ mà các anh đã từng đi qua, mong góp phần ngăn chặn, vực dậy những con người lầm lạc, cứ ngỡ cuộc đời đã bỏ đi, để càng có thêm nhiều cơ hội giúp họ hoàn lương, sống tốt, nhất là tạo cho họ một niềm tin tốt đẹp vào cuộc sống.
Bài, ảnh: THÀNH NGUYỄN