ស្ថិតនៅក្បែរដងផ្លូវសើុងថុង ភូមិរួមមិត្ត ឃុំសុងឡុក ខេត្តវិញឡុង វត្តបទុមគង្គា (រួមមិត្ត) មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពសាសនារបស់ជនរួមជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ទិសទីទៀតផង។
កុដិរតកសាងពីឈើប្រណីត។
វត្តបទុមគង្គា កសាងនៅឆ្នាំ ១៨០២ លើ ផ្ទៃដីជាង ២ ហិកតា។ វត្តឆ្លងកាត់ព្រះចៅអធិការ ១ ជំនាន់ នៅតែរក្សាបានលក្ខណៈបុរាណ ជាមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពជំនឿសាសនា វប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិខ្មែរ។ ក្នុងបរិវេណវត្តមាន សំណង់ស្ថាបត្យកម្មជាច្រើន បានថែរក្សានិងជួសជុលឡើងវិញដើម្បីបំពេញតម្រូវការសកម្មភាពជំនឿសាសនា រួមចំណែកអភិរក្សតម្លៃវប្បធម៌ ប្រពៃណី។
ចំណុចពិសេសនៃវត្ត គឺកុដិដែលកសាងពីឈើប្រណីតនៅឆ្នាំ ២០២១។ សំណង់នេះអាស្រ័យ ព្រះតេជគុណ ថាច់ដុង ព្រះចៅអធិការវត្តគូរប្លង់ដោយផ្ទាល់។ ចាប់តាំងពីកសាងសម្រេចរួចរាល់ កុដិបានទាក់ទាញអារម្មណ៍ពុទ្ធបរិស័ទនិងភ្ញៀវទេសចរជិតឆ្ងាយ។ កុដិកសាងដោយឈើទាំងស្រុង មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីបច្ចេកទេសកសាងដ៏ល្អឥតខ្ចោះប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញឱ្យឃើញជាថ្មីនូវស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីរបស់វត្តអារាមខ្មែរបុរាណផងដែរ។ តាមថេរដីកាព្រះតេជគុណ ថាច់ដុង គំនិតកសាងកុដិឈើបានកើតចេញពីចំណង់ចំណូលចិត្តនិងបំណងចង់ថែរក្សាស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីរបស់វត្តខ្មែរ។ ពីមុន ទោះបីការដឹកជញ្ជូនជួបលំបាកក៏ដោយ ប៉ុន្តែព្រះចៅអធិការនៅតែកសាងព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ ដោយគ្រឿងឈើទាំងអស់។ បច្ចុប្បន្ន មានលក្ខណៈងាយស្រួលជាងការស្នងបន្តនិងថែរក្សាតម្លៃទាំងនេះកាន់តែចាំបាច់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងដំណើរការអនុវត្តតែងប្រឈមមុខនឹងការលំបាកជាច្រើន ពិសេសក្នុងការស្វែងរកសិប្បករដែលមានជំនាញ។ ព្រះអង្គបាននិមន្តទៅខេត្តភាគខាងជើង ភាគកណ្តាលនិងភាគខាងត្បូង ដើម្បីស្វែងរកសិប្បករ ទីបំផុតបានប្រមូលផ្តុំក្រុមសិប្បករមកពីខេត្តហាទិញ កនទុម និងត្រាវិញ (ចាស់) រួមគ្នាកសាង។
កុដិនេះកសាងដោយចំណាយថវិកាជិត ៨ ពាន់លានដុង មានប្រវែង ១៩ ម៉ែត្រ ទទឹង ៩ ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ១១ ម៉ែត្រ។ នៅពីមុខកុដិ មានស្រះទឹកបង្កជាទេសភាពស្រស់ស្អាតបរិសុទ្ធនិងបង្កបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្ត ព្រមទាំងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ គូស្វាមីភរិយាថ្មី និងយុវវ័យជាច្រើនមកទស្សនានិងថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ផងដែរ។ ជាពិសេស នៅខាងក្នុងកុដិមានពុទ្ធបដិមា ទ្រង់សមាធិ ដែលឆ្លាក់ពីឈើដុំទាំងមូលកម្ពស់ ៣ ម៉ែត្រ។ នេះបានចាត់ទុកជាពុទ្ធបដិមាពិសេស និងកម្រមាននៅតាមវត្តខ្មែរនិយាយរួមនិងនៅខេត្តវិញឡុងនិយាយដោយឡែក។ ផ្ដើមពីនោះ ទាក់ទាញវត្តជាច្រើនទៀតមកទស្សនារៀនសូត្រ ហើយស្នើសុំគំនូរប្លង់និងអញ្ជើញសិប្បករទៅកសាងកុដិ ដូចវត្តរួមមិត្តដែរ។ នៅពេលខាងមុខ វត្តមានគម្រោងកសាងកុដិឈើមួយខ្នងទៀតមានទ្រង់ទ្រាយតូចជាង ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសកម្មភាព សាសនានិងទស្សនាកម្សាន្តរបស់ពុទ្ធបរិស័ទនិងភ្ញៀវទេសចរជិតឆ្ងាយ៕
ទីទុយ