Báo cáo “Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026” do Trường Đại học RMIT Việt Nam vừa công bố đã dự báo một xu hướng âm nhạc mới đáng đáng chú ý với thuật ngữ: V-folktriotism. Hơn cả một trào lưu âm nhạc, V-folktriotism là biểu hiện của sự chuyển mình trong cách khán giả Việt Nam, nhất là người trẻ, tiếp cận, tái tạo và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại số.

Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua, nhiều ca khúc hay viết về sự kiện này đã được lan tỏa. Sau hàng loạt ca khúc mang cảm hứng tự hào dân tộc rất thành công, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sáng tác “Niềm tin từ lá phiếu”, nhanh chóng thịnh hành, với giai điệu bắt tai, trẻ trung, ấn tượng. Tại TP Cần Thơ, nhạc sĩ Hồ Hoàng, người sáng tác rất đều tay những ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước, cũng hưởng ứng với ca khúc “5 năm mới có một ngày”, được trình diễn ở nhiều sân khấu, mang lại hiệu ứng rất tốt.

Bản nhạc “5 năm mới có một ngày” của nhạc sĩ Hồ Hoàng. Ảnh: HỒ HOÀNG

Những câu chuyện trên minh chứng cho xu hướng âm nhạc V-folktriotism ngày càng phát triển. V-folktriotism, kết hợp giữa “folk” (dân gian) và “patriotism” (lòng yêu nước), là sự hòa quyện giữa di sản văn hóa truyền thống với âm nhạc hiện đại. Đó là sự kết hợp sáng tạo và biến tấu chất liệu dân gian như dân ca, văn học dân gian…  trong tác phẩm âm nhạc mới. Đồng thời, là sự “tái cấu trúc” và trình diễn bằng ngôn ngữ đương đại trên những sân khấu, nền tảng số. Nhờ vậy, V-folktriotism lan tỏa lòng tự hào, tình yêu nước bằng âm nhạc.

Thực tế cho thấy, xu hướng này không chỉ là dự báo mà có nền tảng căn bản. Gần đây, các chương trình nghệ thuật quy mô lớn do Đài Truyền hình Việt Nam hay Báo Nhân Dân tổ chức đã chủ động đưa yếu tố dân tộc vào các concert hiện đại, tạo nên những sân khấu vừa hoành tráng vừa đậm đà bản sắc. Những bản phối mới của nhạc cách mạng, những tiết mục kết hợp nhạc cụ dân tộc với EDM hay pop đã thu hút khán giả.

Nhiều nghệ sĩ cũng góp phần định hình V-folktriotism rõ nét. Hòa Minzy gây ấn tượng với các sản phẩm mang màu sắc lịch sử - văn hóa; Phương Mỹ Chi từ một giọng ca dân ca đã chuyển mình mạnh mẽ khi kết hợp truyền thống với hơi thở hiện đại; Đức Phúc cũng tham gia vào dòng chảy này bằng những sản phẩm mang thông điệp tích cực, giàu cảm xúc dân tộc… Song song đó, các chương trình giải trí như “Anh trai say hi” hay “Anh trai vượt ngàn chông gai” cũng góp phần quảng đại hóa yếu tố truyền thống, khoác vào chiếc áo mới gần gũi, hấp dẫn, dễ tiếp cận.

Nền tảng cho xu hướng này chính là kho tàng văn hóa Việt Nam vô cùng phong phú. Từ quan họ, ca trù, cải lương đến hát xẩm, đờn ca tài tử… tất cả đều là “mỏ vàng” chất liệu cho sáng tạo âm nhạc. Khi được xử lý bằng tư duy sản xuất hiện đại, những chất liệu này không chỉ tạo nên bản sắc riêng mà còn giúp âm nhạc Việt Nam khác biệt trong dòng chảy toàn cầu hóa. Trong một thế giới mà âm nhạc dễ bị “đồng dạng hóa”, việc giữ được màu sắc riêng chính là lợi thế cạnh tranh quan trọng. V-folktriotism giúp định vị âm nhạc Việt Nam - V-pop: hiện đại nhưng bản sắc.

DUY KHÔI