Hoa thơm trên đất khó
Để được bước chân vào giảng đường đại học (ĐH), những chàng trai ấy phải đi qua rất nhiều khúc quanh trắc trở của đời mình. Xuất thân từ các vùng quê nghèo khó, họ đã quyết tâm vượt khỏi lũy tre làng, bước vào vùng trời rộng lớn hơn, với mong muốn có kiến thức, phục vụ xã hội. Con đường phía trước còn lắm nhọc nhằn, nhưng họ không nản lòng, cố gắng vì ngày mai tươi sáng.
Trưởng thành từ gian khó
Nguyễn Văn Kiệt là sinh viên (SV) năm thứ nhất sư phạm Hóa (K.34) Trường ĐH Cần Thơ. Vóc dáng Kiệt nhỏ nhắn, nụ cười rất tươi. Điều đáng nể là đằng sau dáng người nhỏ bé đó là một nghị lực phi thường, vượt lên nghịch cảnh để học tốt, sống tốt.
 |
|
Nguyễn Văn Kiệt đang thực tập trên máy vi tính của trường. |
Là anh cả trong một gia đình nghèo có 3 anh em, Kiệt cực nhất và cũng học giỏi nhất. Lên cấp 2 phải chuyển trường, đi học xa, khổ không kể xiết. Năm Kiệt học lớp 10, đứa em trai kế lên lớp 6. Hai đứa con cùng chuyển trường, cha mẹ không kham nổi. Em trai Kiệt đành phải nhường lại ước mơ đến trường cho anh. Niềm vui chưa trọn thì cha bệnh, mẹ nằm viện, không tiền thang thuốc. Nếu không có sự giúp đỡ kịp thời của thầy cô và bạn bè Trường THPT Hà Huy Giáp, Kiệt đã từ giã mái trường từ lâu. Ra thành phố đi học, Kiệt luôn nhớ về một vùng quê mùa khô muỗi như trấu, mùa lũ bốn bề giăng giăng biển nước, căn nhà lá của Kiệt như muốn tung lên sau mỗi đợt gió lùa. Kiệt nhớ như in dáng mẹ liêu xiêu với thau khoai nặng những trưa nắng gắt, cố bán cho hết để có tiền đong gạo. Còn cha lao động quần quật bất kể nắng mưa để kiếm tiền nuôi con, lo việc học. Thương nhất những ngày mưa lũ, cha mượn xuồng chở Kiệt đi học giữa sớm tinh sương để về kịp giờ ra đồng. Có lúc, Kiệt nằm trong phòng trọ nghe đài báo bão mà rớt nước mắt, thương cha mẹ bệnh, em còn nhỏ không biết chống chọi ra sao?
Nguồn sống chính của gia đình Kiệt hiện nay phụ thuộc vào thau xôi của mẹ. Đêm nào cũng vậy, 3 giờ khuya mẹ phải thức nấu xôi để sáng đem bán dọc bờ kênh, trưa bán ấu hoặc khoai lang, khoai mì. Lúc còn ở nhà, Kiệt thường dậy sớm phụ mẹ, rồi nấu cơm để đem đi học. Những hôm bán ế, cả nhà ăn xôi, ấu thay cơm. Ngày con trai lên đường nhập học, mẹ không có tiền, gạt nước mắt dúi vào tay con những củ ấu còn vương mùi bùn làm quà. Thầy cô ở Trường THPT Hà Huy Giáp mua tặng cậu học trò ngoan 2 chiếc áo trắng. Mấy tháng nay, một tháng mẹ gởi 10 lít gạo, Kiệt để dành ăn từ từ. Kiệt chủ yếu sống dựa vào 250.000 đồng thù lao dạy kèm, thức ăn thường xuyên là nước mắm kho quẹt, sáng lót dạ bằng cơm nguội. Kiệt đổi nhà trọ nhiều lần vì không kham nổi mức giá ngày một cao. Vừa lên thành phố, Kiệt đã đi xin việc làm nhiều nơi. Có những lúc em làm từ 6 giờ sáng đến 9 giờ tối, đứng dậy xây xẩm cả mặt mày.
Chuyện đi học của Kiệt cũng khác người. Ngày xưa, vì không có tiền cho con đi nhà trẻ nên cha mua sách vở về dạy Kiệt học. Kiệt rất sáng trí, chưa đến trường ngày nào đã biết làm toán, đọc viết rành rẽ. Trường tiểu học Thạnh Phú 1 đặc cách nhận thẳng Kiệt vào lớp 2. Suốt 11 năm liền, Kiệt luôn đứng đầu lớp, là học sinh giỏi - xuất sắc, từng đoạt giải thưởng học sinh giỏi Hóa cấp thành phố. Thấy Kiệt siêng năng, thầy cô rất thương, dạy kèm miễn phí để Kiệt có điều kiện phát huy khả năng của mình. Suốt 3 năm liền đứng đầu khối ở Trường THPT Hà Huy Giáp, mỗi năm Kiệt được thưởng một chiếc xe đạp, nhờ đó việc đi học của em đỡ vất vả hơn. Với những nỗ lực vượt khó phi thường, năm 2008, Kiệt đã được chọn nhận học bổng (HB) “Tiếp sức đến trường” của Báo Tuổi Trẻ và giải thưởng “Hoa trạng nguyên” cao quý. Thầy Nguyễn Mạnh Hùng, Hiệu phó Trường THPT Hà Huy Giáp, xúc động nói về Kiệt: “Vì ham học, Kiệt đã nỗ lực vượt khó rất nhiều. Biết Kiệt học giỏi, có nhiều khả năng nên trường miễn tất cả các khoản đóng góp, vận động thầy cô và phụ huynh cùng chăm lo cho em, giúp em phần nào vượt qua bất hạnh. Kiệt đã không phụ tình cảm tốt đẹp của mọi người, luôn cố gắng học và có tư cách đạo đức tốt. Kiệt là học sinh giỏi nhất của trường suốt 3 năm qua”.
Vào đại học cùng lúc trường phát động cuộc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Kiệt nhiệt tình tham gia bằng những công việc thiết thực. Kiệt thường rủ các bạn học nhóm để mau hiểu bài. Mỗi lần nghĩ ra cách giải bài tập hay, Kiệt đều chỉ lại cho các bạn. Khi tham gia các hoạt động của đội công tác xã hội, thăm những cụ già neo đơn, các em nhỏ bất hạnh, Kiệt thấy mình vẫn còn may mắn vì còn đủ mẹ cha, được đi học. Thâm nhập vào cuộc sống, Kiệt càng thấm thía những lời dạy của Bác. Kiệt tâm sự: “Đối với em, sống tốt, trau dồi đạo đức hàng ngày, biết giữ gìn sức khỏe và quý thời gian, làm nhiều việc có ích cho gia đình và xã hội là một cách để học theo Bác”. Giờ đây, Kiệt đang từng ngày nhọc nhằn bồi đắp tương lai cho mình để sau này trở thành thầy giáo, đền đáp công ơn của thầy cô và nâng đỡ những hoàn cảnh khốn khó khác.
Mong làm bác sĩ để cứu người
Võ Hoàng Nghĩa là SV năm thứ 5 khoa Y -Trường ĐH Y dược Cần Thơ. Hiện Nghĩa là lớp trưởng lớp Y5B K.30, Ủy viên Thường vụ Đoàn khoa Y, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường. Nghĩa cao to, đẹp trai. Nhờ ngoại hình bắt mắt nên Nghĩa thường được khoa, trường chọn đi “ăn nói”, liên hệ công việc. Đối với Nghĩa, nói phải đi đôi với làm, luôn là người tiên phong trong nhiều phong trào nên các bạn trẻ rất nể phục. Khi mới vàoTrường ĐH Y dược Cần Thơ, dù là lính mới nhưng Nghĩa đã chứng tỏ được nét riêng của mình. Đó là bản lĩnh dám nói dám làm, nhiều sáng kiến, biết cách khuấy động phong trào, lôi kéo SV vào những hoạt động ngoại khóa, công tác xã hội. Dạn dày kinh nghiệm trong hoạt động Đoàn, công tác xã hội, Nghĩa thường là cố vấn khi các bạn gặp trục trặc. Có uy tín, học giỏi nên Nghĩa liên tục được bầu vào các vị trí chủ chốt, cùng các bạn xây dựng nhiều phong trào ý nghĩa.
 |
|
Võ Hoàng Nghĩa miệt mài nghiên cứu để nâng cao tri thức. Ảnh: KIỀU CHINH |
Đi với Nghĩa trong sân Trường ĐH Y dược Cần Thơ, chúng tôi để ý thấy rất nhiều thầy cô và bạn bè biết Nghĩa, chào hỏi thân tình. Theo Nghĩa, đó là niềm vui giúp em có thêm động lực vươn lên, làm vơi bớt nhọc nhằn những đêm thức trắng học bài, soạn bài giúp bạn. Nghĩa kể lớp của em hiện giờ có một bạn bị trầm cảm dẫn đến tâm thần phân liệt, hoàn cảnh rất đáng thương. Nghĩa vận động các bạn cùng trò chuyện, gần gũi để bạn lấy lại cân bằng về mặt tâm lý, giảng lại bài mỗi khi bạn không hiểu. Một bạn học cùng lớp với Nghĩa kể: “Là lớp trưởng, bạn nào trong lớp gặp khó khăn Nghĩa cũng tìm cách giúp đỡ, nhưng chuyện riêng của mình thì giấu kín. Đến khi mọi người lại nhà trọ mới biết Nghĩa sống rất kham khổ, thường xuyên ăn cơm với đường, có bữa nhịn đói. Bạn bè hiểu ra càng thương Nghĩa hơn”.
Không có tiền mua sách vở, dụng cụ học tập, Nghĩa thường mượn sách thư viện về học. Tranh thủ những buổi trực Đoàn, Nghĩa làm bài tập nâng cao, nghiên cứu thêm tài liệu. Nghĩ tới cha mẹ cực khổ ở quê nhà, Nghĩa không để phí giây phút nào. Mấy tháng nay, Nghĩa đang tìm việc làm thêm ban đêm để kiếm tiền sinh sống. Khó khăn vây quanh nhưng chàng trai này vẫn lạc quan: “Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền”. Tâm nguyện lớn nhất của Nghĩa là sau khi tốt nghiệp có việc làm ổn định để phụng dưỡng cha mẹ già, tham gia các hoạt động từ thiện, phục vụ xã hội. Động lực để Nghĩa thi vào ngành y khởi nguồn từ bi kịch của gia đình. Bà nội Nghĩa ngày xưa bị bệnh sốt rét, mất vì không có tiền chạy chữa. Nay cha mẹ bệnh tật liên miên, cũng nằm nhà chịu trận. Nghĩa quyết tâm làm bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo. Bây giờ, mỗi khi về quê, Nghĩa vẫn thường khám bệnh miễn phí cho nhiều bà con trong vùng, chỉ mọi người cách bảo vệ sức khỏe. Bà con lối xóm ai cũng thương quý tấm lòng của Nghĩa.
Hiện tại, Nghĩa đang gặp rất nhiều khó khăn, gia đình không còn khả năng chu cấp. Vào năm thứ 5, lịch học và đi lâm sàng suốt, thêm hoạt động Đoàn níu kéo nên Nghĩa không có thời gian đi làm thêm. Nghĩa kể: “Mọi người khuyên em bỏ bớt các hoạt động Đoàn để tranh thủ kiếm tiền nhưng em không làm được. Em nghĩ vật chất là cần thiết nhưng có nhiều thứ quý giá hơn. Em hạnh phúc vì công sức mình bỏ ra có ích cho người khác. Là thanh niên, cần phải rèn luyện cho mình bản lĩnh sống đẹp, biết cống hiến. Xã hội còn nhiều người cần chia sẻ, mình phải chung tay gánh vác”.
Quê Nghĩa ở xã Long Toàn, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Cha mẹ nuôi anh em Nghĩa học hành nhờ vào nghề nuôi tôm truyền thống của gia đình. Nhưng mấy năm nay việc làm ăn thất bát, nợ nần chồng chất, nhà Nghĩa lâm vào cảnh túng bấn. Đôi tay của Nghĩa còn đầy vết chai, dấu vết của những tháng ngày cùng cha lao động nặng nhọc. Học trong điều kiện kham khổ nhưng Nghĩa luôn đạt được những thành tích tuyệt vời: 3 lần đỗ thủ khoa các cấp. Năm lớp 12, Nghĩa còn được chọn nhận giải thưởng Lý Tự Trọng dành cho cán bộ Đoàn xuất sắc. Nghĩa phấn khởi cho biết phong trào các chi đoàn giao lưu với nhau do Nghĩa khởi xướng ở Trường cấp 2-3 Duyên Hải lúc trước, giờ vẫn còn hoạt động.
Lên đại học, thành tích đó càng được củng cố thêm. Nghĩa học rất giỏi, học kỳ nào cũng có học bổng. Bên cạnh đó, Nghĩa còn liên tục được nhận nhiều danh hiệu quý giá như giải thưởng “Thanh niên sống đẹp Đồng bằng sông Cửu Long”, “Sao tháng Giêng” của Trường ĐH Y dược Cần Thơ; được nhận học bổng Nguyễn Trường Tộ dành cho SV nghèo học giỏi, hoạt động phong trào tốt, năm nào cũng có bằng khen của Thành đoàn... Anh Cao Lương Bình, nhân viên phòng Công tác chính trị SV Trường ĐH Y dược Cần Thơ, cho biết: “Nghĩa là một gương SV tiêu biểu của trường về mặt học tập lẫn hoạt động Đoàn, Hội. Nghĩa ngoan, hiền, sống rất tình cảm, hiếu thảo với cha mẹ. Bản thân gặp nhiều khó khăn nhưng em luôn sẵn lòng san sẻ với người khác. Nghĩa có nhiều ưu điểm, nhiệt tình, sống có trách nhiệm. Khi nhận việc, dù khó cỡ nào em cũng hoàn thành ở mức tốt nhất”.
Khi bài báo này lên khuôn, chúng tôi nhận được tin vui: Nghĩa sắp được kết nạp Đảng. Đối với Nghĩa, đây là vinh dự to lớn, là nguồn động viên tinh thần để em thêm học tốt, sống đẹp như lý tưởng em hằng ấp ủ. Nghĩa tâm sự ngày xưa cha mẹ thường kể những mẩu chuyện về Bác Hồ cho Nghĩa nghe. Sau này, khi có dịp tiếp cận thêm tài liệu về Bác, Nghĩa càng thêm kính yêu vị cha già của dân tộc. Nghĩa nói trong sự xúc động: “Em ấn tượng nhất là tấm lòng thương người của Bác. Có lần Bác đi công tác, gặp một người nông dân rét run nằm bên vệ đường, Bác đã không ngần ngại lấy áo khoác mình đang mặc đắp cho người đó và tặng luôn. Trong lúc cả nước lâm vào tình cảnh đói kém, Bác phát động phong trào “Hũ gạo cứu đói”. Bác làm gương bằng cách mỗi ngày lấy bớt một nắm gạo trong khẩu phần ăn để tiếp tế đồng bào. Tấm lòng của Bác bao la quá. Em nguyện học tập theo, gắng học thật giỏi để sau này làm bác sĩ cứu người”.
* Ký: KIỀU CHINH