Hiệu quả nhanh, nhân rộng chậm

Cán bộ bộ phận tiếp nhận và trả kết quả phường Xuân Khánh (quận Ninh Kiều), đơn vị được cấp giấy chứng nhận áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000, đang tiếp nhận hồ sơ hành chính của người dân.

Qua hơn 3 năm triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 (gọi tắt là ISO) trong quản lý hành chính nhà nước, đã giúp nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn TP Cần Thơ thay đổi cơ bản cách giải quyết công việc theo hướng tạo ra một phương thức làm việc khoa học, khắc phục hạn chế làm theo thói quen, kinh nghiệm, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính để tiến tới một nền hành chính nhà nước dân chủ, vững mạnh, từng bước hiện đại. Tuy nhiên, tiến độ triển khai áp dụng ISO trong các cơ quan hành chính thành phố còn chậm, quá trình triển khai thực hiện cũng còn nhiều tồn tại cần được tập trung tháo gỡ.

* “Chuẩn hóa” hoạt động quản lý Nhà nước

Việc triển khai áp dụng ISO vào hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước được thành phố thực hiện từ đầu năm 2006, tại 6 đơn vị. Sau 3 năm thực hiện, đến nay, có 15 cơ quan đơn vị hành chính và 12 phường đã được cấp giấy chứng nhận áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO; 22 đơn vị đang triển khai thực hiện việc áp dụng ISO vào hoạt động. Lãnh đạo nhiều đơn vị khẳng định, ISO đã giúp đơn vị “chuẩn hóa” nhiều mặt, như đẩy mạnh thực hiện chương trình hóa công tác, chính quy hóa công vụ, hiện đại hóa thông tin, dân chủ hóa cơ quan. Cụ thể, đơn vị thiết lập được phương thức làm việc khoa học, thống nhất, qua đó nâng cao tính hiệu lực, tính hiệu quả trong hoạt động quản lý. Thực hiện áp dụng ISO còn giúp xác định rõ và thực hiện đúng các chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và quyền hạn của từng đơn vị, cá nhân trong từng tổ chức; đơn giản và công khai, minh bạch các thủ tục hành chính, giảm thiểu phiền hà trong quá trình xem xét, giải quyết các yêu cầu của công dân và các tổ chức có liên quan, đáp ứng hiệu quả yêu cầu của cải cách thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao trách nhiệm, năng lực cán bộ công chức theo các tiêu chuẩn chức danh đã được quy định.

Là quận trung tâm của TP Cần Thơ, hàng năm, quận Ninh Kiều tiếp nhận một lượng hồ sơ giao dịch hành chính nhiều gấp 2, 3 lần so với các địa phương khác. Bà Phan Thị Minh Thu, Phó Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, cho biết: “Do khối lượng công việc nhiều, cán bộ làm việc thiếu tính khoa học, nên trước đây có nhiều trường hợp giải quyết các thủ tục hành chính chậm trễ. Bên cạnh đó, cách thức giải quyết hồ sơ, như nội dung chứng thực, mỗi phường xác nhận một kiểu. Cách ghi vào sổ bộ giữa các địa phương cũng không thống nhất... có trường hợp cán bộ sai phạm phải kỷ luật”. Với những hiệu quả đạt được trong quá trình thưc hiện thí điểm vận dụng ISO vào hoạt động ở Văn phòng UBND quận và UBND phường Thới Bình, lãnh đạo quận Ninh Kiều đã nhanh chóng triển khai ứng dụng ISO vào hoạt động của tất cả 12 phường còn lại, với 8 đầu công việc, chủ yếu là những lĩnh vực phức tạp và phổ biến, như: Xác nhận các hồ sơ: đăng ký cấp Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký cấp giấy phép xây dựng, đăng ký chỉnh lý biến động đất đai; cấp giấy khai sinh, giấy kết hôn... Đến nay 12/ 13 phường trong quận đã được cấp giấy chứng nhận áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO. Theo bà Minh Thu, cái “được” rõ nhất của việc áp dụng ISO không chỉ là giải quyết sớm và đúng hạn định các hồ sơ hành chính mà còn nâng cao nhận thức công chức, viên chức từ lãnh đạo đến các chuyên viên trong quận, từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”, để từ đó làm việc khoa học hơn, thể hiện tốt văn minh trong giao tiếp... nên được nhiều người dân hài lòng.

Ở Sở Tư pháp, việc vận dụng ISO vào hoạt động chỉ mới thực hiện từ ngày 1-6-2009, với 23 đầu công việc. Mặc dù còn khá mới mẻ, nhưng theo ông Nguyễn Thành Đông, Giám đốc Sở Tư Pháp, ứng dụng ISO đã phát huy được hiệu quả tích cực trong thực hiện các nhiệm vụ của đơn vị. Ông Đông cho biết: “Từ tháng 6 đến nay, 23 đầu công việc triển khai ứng dụng ISO vào hoạt động hồ sơ đều được giải quyết sớm và đúng hẹn. Những hồ sơ có vướng mắc, dựa theo phiếu chuyển, chúng tôi kiểm tra, xử lý rất nhanh. Trong trường hợp có sai sót cũng xác định ngay được nguyên nhân, trách nhiệm của ai để xử lý, góp phần đảm bảo sự minh bạch, dân chủ trong cơ quan”.

* Còn nhiều hạn chế

Theo bà Nguyễn Ý Nguyện, Phó Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ, Trưởng Ban Quản lý đề án 04 (về việc Áp dụng ISO cho các cơ quan hành chính thuộc TP Cần Thơ giai đoạn 2007- 2010), tiến độ triển khai áp dụng ISO quá chậm so với kế hoạch. Cụ thể, theo đề án 04, 20 đơn vị triển khai thực hiện việc ứng dụng ISO giai đoạn 2008-2009 sẽ được cấp giấy chứng nhận vào đầu năm 2009, tuy nhiên qua thống kê báo cáo, hiện nay “khá nhất” là Sở Tư pháp, UBND huyện Vĩnh Thạnh và Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, nhưng cũng chỉ ở mức vận hành thử. Dự kiến đến quý I-2010 mới có đơn vị trong số này được công nhận, thậm chí, có đơn vị chỉ mới lập Ban đề án nhánh. Bà Nguyễn Ý Nguyện nói: “Bên cạnh nguyên nhân khách quan, như một số đơn vị hành chính chia tách, sáp nhập; nhân lực trong các cơ quan thường xuyên thay đổi nên những người mới tiếp cận công việc gặp nhiều khó khăn; cơ sở vật chất của một số cơ quan đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu... tiến độ triển khai thực hiện chậm là do nhận thức của một bộ phận lãnh đạo và cán bộ, công chức về việc ứng dụng ISO còn hạn chế; lãnh đạo thiếu quyết tâm, cán bộ, công chức mang tư tưởng ngại đổi mới. Thậm chí, có một đơn vị cấp huyện không có lãnh đạo nào tham gia vào Ban quản lý Đề án mà giao khoán toàn bộ cho đồng chí Chánh văn phòng UBND. Vì thế hiệu quả chỉ đạo thực hiện đề án không như mong muốn”. Điều đáng nói là tình trạng này dễ dẫn đến việc “chậm dây chuyền”. Lãnh đạo một Sở phân tích: “Trong quá trình giải quyết hồ sơ, đơn vị thường phải phối hợp, xin ý kiến... của một số đơn vị . Tuy nhiên, nếu đơn vị bạn (chưa vận hành ISO) trễ hẹn, thì quy trình ISO của đơn vị mình cũng bị phá vỡ. Vì vậy, đơn vị chỉ dám đưa những đầu công việc mang tính chất nội bộ vào ISO cho “chắc ăn””. Chính việc triển khai áp dụng ISO chưa đồng bộ, thiếu phối hợp đã làm giảm hiệu quả của hệ thống, chưa tạo được sự chuyển động đồng bộ trong toàn bộ máy hành chính nhà nước. Bên cạnh đó, theo bà Nguyễn Ý Nguyện, một số đơn vị còn “máy móc” trong ứng dụng quy trình ISO, nên hiệu quả không được phát huy tối đa. Ví dụ như khi giải quyết thủ tục hành chính, mỗi loại hồ sơ có quy trình, thời gian nhất định, nhưng nếu rút ngắn thời gian là điều mà mọi người dân đều mong muốn, chứ không nhất thiết phải đúng ngày mới được trả hồ sơ.

Hiệu lực và hiệu quả của cải cách hành chính được thể hiện bằng chất lượng của công việc và cách thức làm việc của cán bộ công chức trong cơ quan nhà nước. Những thành quả từ việc ứng dụng ISO ở một số địa phương, đơn vị cho thấy, các ngành, các cấp cần quan tâm đẩy mạnh ứng dụng ISO vào hoạt động của địa phương, đơn vị mình, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính của toàn thành phố.

Bài, ảnh: HOÀNG THANH