Hiệu quả mô hình dạy nghề gắn với giải quyết việc làm

Hội viên Hội Phụ nữ phường Cái Khế, quận Ninh Kiều học nghề đan sản phẩm lục bình do HTX Kim Hưng tổ chức.

Công tác dạy nghề, giải quyết việc làm (GQVL) rất được các cấp, các ngành chức năng quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi cũng như khuyến khích các đơn vị tham gia. Nhiều đơn vị đã thực hiện khá tốt, trong đó có Hợp tác xã Thủ công mỹ nghệ Kim Hưng (gọi tắt là HTX Kim Hưng) ở khu vực Thạnh Mỹ, phường Thường Thạnh, quận Cái Răng. Với tâm huyết và nỗ lực của Ban Chủ nhiệm (BCN) HTX, thời gian qua, nguồn hàng xuất khẩu đều đặn, nguồn nguyên liệu dồi dào với mẫu mã đa dạng, giúp nhiều lao động học nghề và có việc làm, từng bước ổn định thu nhập.

* Có nghề, có việc làm

Đã quá trưa, lớp dạy nghề đan sản phẩm lục bình ở phường Cái Khế, quận Ninh Kiều vẫn còn một số chị ở lại làm. Các chị tỉ mỉ luồn từng cọng lục bình, từng chiếc thùng lớn, nhỏ dần hiện ra. Hơn 1 tháng nay, được sự hỗ trợ của HTX Kim Hưng, hơn 20 hội viên phụ nữ trong phường tập trung học nghề. Sau 10 ngày, các chị đã thạo nghề và làm được sản phẩm. Chị Hồng Tiên, ở khu vực 7, rất mong được học nghề, có việc làm và thu nhập tương đối để phụ tiếp chồng với lương phụ xế. Đúng dịp Hội Phụ nữ phường Cái Khế huy động lao động học nghề đan sản phẩm lục bình, chị Tiên đăng ký tham gia ngay. Ngắm nghía chiếc thùng đang làm dở dang, chị Tiên vui vẻ, nói: “Có việc làm tôi thích lắm, ông xã cũng động viên tôi cố gắng. Tôi cố gắng theo nghề này và sản phẩm làm ra ngày một đẹp và khéo hơn. Tôi mong nguồn hàng đều đặn để chị em có việc làm thường xuyên”.

Bà Thái Kim Thanh, Chủ tịch Hội Phụ nữ phường Cái Khế, cho biết: “Đa số các chị học nghề đều không có việc làm, ở nhà nội trợ, chi tiêu gia đình phụ thuộc vào thu nhập của chồng nên đời sống gặp khó khăn. Một số ít chị khác có việc làm nhưng muốn tranh thủ làm thêm để có thu nhập”. Các chị còn hướng dẫn các thành viên trong gia đình học nghề và nhận nguyên liệu làm thêm buổi tối. Hiện nay, mỗi chị làm từ 2-4 thùng/ ngày, giá gia công từ 6.500 - 9.000 đồng/thùng, tùy theo loại thùng lớn, nhỏ. Nếu mô hình đạt hiệu quả, Hội Phụ nữ phường sẽ tiếp tục liên kết với HTX Kim Hưng mở lớp ở các khu vực khác. HTX Kim Hưng cung cấp đầy đủ nguyên liệu và bao tiêu sản phẩm đầu ra. Trong thời gian học việc, sản phẩm đạt yêu cầu đều được hưởng tiền gia công.

Mới đây, đến HTX Kim Hưng, ấn tượng đầu tiên của chúng tôi là băng - rôn tuyển lao động ngay trước cửa, phía trong lao động đang tập trung gia công hàng thùng lục bình. BCN HTX luôn có mặt để nhắc nhở, đốc thúc chị em tăng tốc nhưng phải đảm bảo đạt chuẩn chất lượng sản phẩm. Bạn Lê Minh Thuận, đứng máy ép cọng lục bình, bẹ chuối, cho biết: “Đơn hàng nhiều, chúng tôi mừng lắm, vì có việc làm đều, thu nhập khá hơn. Nghề này phải kiên trì, chịu khó mới được”. Quê ở Bình Minh, Vĩnh Long, sau khi tốt nghiệp lớp 12, Thuận đăng ký đi bộ đội và xuất ngũ đầu năm 2008. Thuận quyết định theo học ngành Kế toán tại Trung tâm Đại học tại chức Cần Thơ. Dịp tình cờ biết thông tin HTX Kim Hưng đang tuyển lao động, Thuận đến xin học nghề và làm việc cho đến nay. Ngày làm việc, tối đạp xe đi học, thu nhập hiện nay từ 1,3 đến 1,5 triệu đồng/tháng, Thuận gói ghém đủ trang trải chi tiêu học tập và sinh hoạt. Còn bạn Lương Thị Yến, ở xã Hòa Mỹ, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, nói: “Tôi học và đã theo nghề này trên 4 năm, hiện nay, thu nhập hàng tháng 1,5 triệu đồng. Tôi không nhận hàng về nhà gia công nữa mà vào HTX ở hẳn để vừa được làm nhiều mặt hàng hơn và tiết kiệm được tiền ăn, ở. Hàng tháng, tôi gởi tiền về nhà phụ tiếp gia đình”.

Đưa chúng tôi tham quan kho chất đầy nguyên liệu lục bình, bẹ chuối dự trữ để gia công trong mùa mưa, ông Huỳnh Minh Nhựt, Phó CN HTX Kim Hưng, cho biết: “HTX chẳng lo không có đơn hàng, ngại nhất là việc tìm kiếm và tạo nguồn nhân công đủ để đảm bảo tiến độ sản xuất như đã cam kết với công ty”. Sau hơn 2 năm hoạt động, đến nay, HTX Kim Hưng đã ký kết các đơn hàng sản xuất với nhiều mẫu mã và luôn cố gắng hoàn thành đúng thời hạn cho các công ty. Hiện nay, ngoài lực lượng sản xuất tại chỗ, HTX có trên 20 tổ gia công mặt hàng này ở các nơi với khoảng 500 lao động, thu nhập bình quân từ 1,2-1,5 triệu đồng/tháng/người. Năm 2008, HTX Kim Hưng tổ chức 37 lớp dạy nghề, mỗi lớp kéo dài 45 ngày, có 1.350 học viên được cấp giấy chứng nhận đào tạo nghề. Trong năm 2009, HTX Kim Hưng sẽ mở 10 lớp dạy nghề cho khoảng 300 học viên ở các địa phương có nhu cầu.

* Cần sự trợ lực để phát triển đúng hướng

Bà Huỳnh Thị Ánh Nguyệt, CN HTX Kim Hưng, cho biết: “Mục tiêu của HTX là giới thiệu và phát triển nghề thủ công mỹ nghệ ở địa phương, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động. Vì vậy, chúng tôi luôn chú trọng thay đổi mẫu mã, đa dạng mặt hàng và liên kết tìm nguồn xuất khẩu”. Với tuổi trẻ nhiệt huyết lại đam mê hàng thủ công mỹ nghệ, BCN HTX chú trọng đầu tư máy móc phục vụ cho sản xuất, như: máy xe lác, máy ép cọng lục bình, bẹ chuối, dệt chiếu thảm lục bình, thảm dây chuối. Nếu sản phẩm được chấp nhận sẽ tạo thêm thu nhập cho số lao động cung ứng nguồn nguyên liệu cọng lục bình, bẹ chuối... Bà Bùi Thị Thu Cúc, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, cho biết: “HTX Kim Hưng có đóng góp khá lớn cho công tác GQVL ở phường. Nghề đơn giản, dễ học, phù hợp với nhiều phụ nữ ngoại thành ngoài tuổi lao động, khó tìm việc làm tại các công ty, xí nghiệp. Chỉ cần siêng năng, chịu khó, chị em vẫn có việc làm, thu nhập ổn định”.

Ông Huỳnh Minh Nhựt cho biết: Hiện nay, nguồn hàng xuất khẩu rất dồi dào, với nhiều đơn hàng mẫu mã đa dạng. HTX đang tập trung cao điểm cho đơn hàng sản xuất bộ thùng (4 cái) bằng lục bình, đang chuẩn bị nguồn lao động đủ để sản xuất. Không chỉ treo bảng tuyển lao động tại chỗ (với nhiều chế độ trong thời gian học việc: chỗ ở, bữa ăn trưa, bồi dưỡng 20.000 đồng/ngày, được tính lương sản phẩm nếu sản phẩm đạt yêu cầu), HTX còn mở các lớp dạy nghề lưu động ở xã, thị trấn các huyện ngoại thành ở TP Cần Thơ, Hậu Giang để tăng cường thêm nguồn lao động có tay nghề. Trên 20 nhân công lành nghề của HTX được phân công hướng dẫn các lớp dạy nghề ở các địa phương với đầy đủ nguyên liệu gia công và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, công tác huy động lao động học nghề rất khó khăn, bởi hiện nay một số lao động không quan tâm việc học nghề, chỉ muốn đi làm để có thu nhập ngay. Nhiều địa phương đã có kế hoạch mở lớp nhưng chưa khai giảng được, vì không đủ học viên.

Ông Nguyễn Đức Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Liên minh HTX TP Cần Thơ, cho biết: “Thời gian qua, với BCN trẻ, tâm huyết và năng động, HTX Kim Hưng đã thực hiện khá hiệu quả công tác dạy nghề, kết hợp GQVL ở các địa phương, chú trọng tìm nguồn hàng, tự đào tạo nguồn lao động ở các nơi”. Thông qua Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên minh HTX TP Cần Thơ giúp HTX Kim Hưng tiếp cận Đề án Đào tạo nghề miễn phí và đăng ký là cơ sở dạy nghề; vay vốn sản xuất; hướng dẫn làm hồ sơ đăng ký cơ sở dạy nghề. Rút kinh nghiệm hoạt động của HTX Kim Hưng thời gian qua, Liên minh HTX thành phố hỗ trợ HTX Kim Hưng củng cố việc quản lý: đào tạo, bồi dưỡng nhân viên quản lý, ổn định tổ chức bộ máy, mở sổ sách kế toán, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ, chính sách đối với Nhà nước... hướng HTX Kim Hưng từng bước hoạt động đúng Luật HTX.

Theo ông Nguyễn Đức Phương, phát huy thế mạnh sẵn có, HTX Kim Hưng cần tìm thêm những đối tác để xuất khẩu trực tiếp, không qua trung gian, tăng hiệu quả kinh doanh. Đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu, thiết kế nhiều mẫu mã với “thương hiệu” riêng để chào hàng, thu hút nhiều đơn đặt hàng cũng như đào tạo nhiều nhân công lành nghề đáp ứng yêu cầu sản xuất... Bà Huỳnh Thị Ánh Nguyệt cho rằng, đó cũng là những mục tiêu HTX Kim Hưng luôn phấn đấu thực hiện. Muốn vậy, HTX rất cần sự hỗ trợ tích cực của các đơn vị, ngành chức năng thành phố.

Năm 2008, HTX Kim Hưng được UBND TP Cần Thơ tặng Bằng khen Tập thể lao động xuất sắc. Mong rằng, trong quá trình hoạt động, HTX Kim Hưng sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm tạo điều kiện của các ngành chức năng, đoàn thể để duy trì hoạt động, mở rộng qui mô sản xuất, thu hút nhiều lao động học nghề, góp phần thực hiện hiệu quả công tác dạy nghề gắn với GQVL, theo định hướng mục tiêu đào tạo nghề của TP Cần Thơ giai đoạn 2006-2010.

Bài, ảnh: ANH PHƯƠNG