Góp lúa xây nhà...

Không ít gia đình nông dân muốn xây nhà hay làm thêm kinh tế khác phải chạy đôn, chạy đáo để vay, mượn, nhưng ở một xã vùng sâu của tỉnh Đồng Tháp, từ cái khó, nhà nông đã tự góp vốn xây nhà, mua xe, thậm chí góp vốn để cưới vợ cho con. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, đây có thể xem là mô hình hay, thiết thực thể hiện tình tương thân tương ái trong bà con nông thôn để ổn định đời sống, phát triển kinh tế...

V ề Tân Hộ Cơ, xã giáp biên giới Campuchia của huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, ngay trong lúc nông dân đang thu hoạch lúa hè thu và được nghe bà con bàn chuyện hùn vốn xây nhà tường nghe là lạ. Đi sâu vào xóm ấp nhìn những căn nhà tường mới, khang trang. Chúng tôi hỏi ra mới biết bà con xây dựng được những căn nhà này có một phần vốn từ mô hình “hùn vốn xây nhà”. Phong trào này là do 12 nhà nông ở ấp Gò Bối, xã Tân Hộ Cơ khơi dậy từ năm 1992...

Ông Hà Văn Chánh, 48 tuổi, Tổ trưởng của 4 tổ hùn vốn cất nhà và cũng là thành viên của tổ Gò Bối, nói: Quan niệm của ông cha ta từ xưa đến nay “sống phải có cái nhà, thác phải có mồ” và cũng chính là ước mơ, hoài bão của nhà nông chân lấm tay bùn. Nhưng khổ nỗi, nông dân muốn tích lũy đủ tiền để xây nhà là một thách thức lớn. Lúc ấy, các anh em ngồi bên bàn trà, mỗi người bàn với nhau rất nhiều, nhưng cuối cùng cũng đã được mấy anh em nhất trí thông qua. Và sau đó là mỗi năm 2 vụ lúa lại có thêm căn nhà tre vách lá được thay thế bằng nhà bê tông cốt thép, nền lót gạch bông đàng hoàng. Khởi điểm là ở ấp Gò Bối, mỗi hộ góp 5 triệu đồng/vụ lúa (năm 2-3 vụ), với 8 hộ chỉ qua 4 năm, tất cả đều có căn nhà tường khang trang.

Ông Trần Văn Thành, ấp Chiến Thắng, xã Tân Hộ Cơ bên căn nhà vừa mới xây trị giá 500 triệu đồng, trong đó có một phần từ nguồn vốn mô hình “hùn vốn cất nhà”.

Nhiều hộ ngoài việc xây nhà đã tranh thủ từ nguồn vốn này chuyển mục đích sử dụng để mua thêm đất sản xuất và tích lũy thêm vài năm đã đủ tiền xây nhà biệt thự. Đó là trường hợp của ông Trần Văn Thành, ấp Chiến Thắng, xã Tân Hộ Cơ, xây căn nhà trị giá 500 triệu đồng. Ông Thành tâm sự: “Năm 1959 gia đình tôi di cư từ Quảng Ngãi vào Tân Hộ Cơ và lập nghiệp trên vùng giáp ranh biên giới này. Tôi lớn lên lập gia đình và ra ở riêng, tài sản hương hỏa chỉ vỏn vẹn 1.296m2 đất trồng màu, hằng năm lại phải chạy lũ. Đến năm 1996, được Nhà nước vận động vào ở khu vực tập trung tránh lũ. Lúc đó, tôi lo cất cái nhà tre vách đất để cho 5 đứa con trú ở đã là quí. Cuộc sống gia đình phải bôn ba, vất vả qua nhiều năm. Đến 1997, nhờ sự giúp đỡ của bà con, trong tay tôi có được 3 ha đất trồng lúa từ mô hình hùn vốn cất nhà. Bây giờ thì khỏe rồi, nhà không còn phải lo chỉ hướng tới phát triển kinh tế mà thôi! - ông Thành tâm sự.

Ông Nguyễn Thanh Hòa, người cuối cùng trong tổ hùn vốn 12 người trong xã đang chuẩn bị nhận tiền khi vụ lúa hè thu thu hoạch xong. Ông Hòa cho biết: Mặc dù gia cảnh khó khăn, chỉ có sáu công rưỡi đất nên đồng vốn tích lũy sau mỗi vụ lúa không nhiều. Muốn cất được nhà tường tự thân lo kinh phí thì không kham nổi, chính vì vậy gia đình đã mạnh dạn tham gia vào tổ hùn vốn. Hiện tại, đã góp được 11 vụ lúa và lần này đã đến lượt nhận tiền, tổng cộng 33 triệu đồng... Ông Hòa nhẩm tính, với số tiền trên thì chưa đủ cất được nhà tường theo ý muốn, nên ông đang cân nhắc tham gia tổ hùn vốn mới để có thêm tiền cất được căn nhà khang trang hơn.

Đã qua 13 năm, tính hiệu quả của mô hình hùn vốn xây nhà đã được khẳng định. Chỉ với cách làm đơn giản, các thành viên trong tổ đồng thuận, trình UBND xã để làm chứng về mặt pháp lý. Theo đó, mỗi thành viên sẽ phải góp theo từng vụ lúa và cứ theo qui chế của tổ mà thành viên thay phiên nhau nhận tiền và góp vốn. Ông Hà Văn Chánh, Tổ trưởng tổ hùn vốn cất nhà Gò Bối, cho biết thêm: Với số tiền mỗi vụ 5 triệu đồng/hộ (12 hộ), mỗi năm sẽ cất được căn nhà cấp 4 ở vùng nông thôn, nhưng nhiều hộ không dừng lại mà từ số vốn hùn bà con góp thêm để xây căn nhà khang trang hơn. Bây giờ, những tổ hùn vốn đợt đầu đã kết thúc, bà con đang xoay lại đợt 2 để xây thêm hàng rào, bổ sung trang trí nội thất, mua xe và cả cưới vợ cho con... Một số tổ hùn vốn bà con đang nuôi ý định lớn là hùn vốn mua đất mặt tiền sát trục lộ lớn, đất khu đô thị, đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng...

Từ thành công của Tân Hộ Cơ, các địa phương khác trong tỉnh Đồng Tháp đang nhân rộng mô hình này, điển hình là bà con ở ấp Mỹ Nam, xã Mỹ Quí, huyện Tháp Mười. Nhìn căn nhà mới của ông Nguyễn Văn Bảy rộng gần 100m2, vách tường kiên cố, nền lát gạch men, chi phí gần 180 triệu đồng thì nông dân chân đất khó mơ tới. Ông Bảy nói: “Ngoài sự nỗ lực của gia đình, quan trọng là nhờ sự tương trợ của anh em trong tổ hùn vốn cất nhà, nếu không, đến cuối đời chưa chắc tôi xây dựng được căn nhà”. Hai năm qua, ở xóm này hàng chục ngôi nhà kiên cố, bề thế mọc lên, người dân địa phương gọi vui đây là “ấp nhà tường”. Ông Lê Thanh Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Mỹ Quí vui ra mặt, nói: Mỹ Quí ngày càng có nhiều nhà tường mới là nhờ vào tổ hùn vốn cất nhà. Hiện tại, xã đã thành lập được 6 tổ hùn vốn cất nhà với 82 thành viên. Các tổ đều có qui chế hoạt động chặt chẽ, mỗi thành viên đóng góp 2 triệu đồng/quí để hỗ trợ một hộ xây dựng nhà.

Đồng Tháp hiện có hơn 181 tổ hùn vốn cất nhà, riêng ở xã Tân Hộ Cơ đã có đến 41 tổ hùn vốn. Tùy theo đặc điểm và điều kiện mỗi tổ có từ 6 đến 13 thành viên, mức vốn đóng góp thấp nhất là 1 triệu đồng và cao nhất là 7 triệu đồng/một lượt đóng góp. Với cách làm này, Đồng Tháp hiện có trên 240 căn nhà tre vách đất được thay bằng nhà kiên cố, ước tổng trị giá gần 20 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó chủ tịch UBND xã Tân Hộ Cơ, huyện Tân Hồng, Đồng Tháp nói: Qua nhiều năm, mô hình “tổ hùn vốn xây nhà” đã đi vào lòng nhà nông. Từ 1 tổ ở ấp Gò Bối đến nay toàn xã đã nhân rộng được 41 tổ với gần 300 thành viên tham gia và đã có 191 căn nhà được xây dựng khang trang, trị giá từ 50 triệu - 200 triệu đồng. Nhờ hoạt động có qui chế và được sự giám sát chặt chẽ của các thành viên trong tổ và sự quan tâm sâu sát của các cấp chính quyền nên nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, không xảy ra trường hợp bội tín. Kết quả từ mô hình này là xóa được tập tục “đèn nhà ai nấy sáng”, tinh thần tương thân, tương ái được nhân rộng. Cuộc sống của người dân nông thôn được nâng cao rõ rệt, hạn chế việc vay vốn lãi suất cao. Mô hình hùn vốn xây nhà ở xã đã góp phần tường hóa khoảng 30% ngôi nhà trong thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới. Năm 2010, toàn xã quyết tâm có trên 50% nhà nông thôn được tường hóa theo mô hình “hùn vốn xây nhà” đang có nhiều yếu tố trở thành hiện thực.

Bài, ảnh: TRẦN PHONG