Giữ lửa tình thương trong ngôi nhà bất hạnh

* Đ. KHÔI

Ngôi nhà ấy ở xóm Chà Và (hẻm 2, đường Mậu Thân, KV 5, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ), rộng khoảng 15 mét vuông của ông Sáu và bà Hai bán rau cải ở chợ Xuân Khánh. Ông Sáu và bà Hai qua đời từ lâu, còn lại 3 người con sống đơn côi vì có vấn đề về tâm thần. Người con gái đi quét rác, bới rác để lo cuộc sống cho người anh cả (Huỳnh Tấn Thành 55 tuổi) và em trai út (Huỳnh Bửu Quốc, 43 tuổi). Chị là Huỳnh Thị Kim Hương, 46 tuổi, công nhân Xí nghiệp Môi trường thuộc Công ty Công trình đô thị TP Cần Thơ.

Trước khi vào ca quét rác, chị Hương chăm sóc cho Quốc và căn dặn anh Huỳnh Tấn Thành lo bữa trưa cho em trai. Ảnh: Đ. KHÔI

Mỗi ngày, chị Hương phải dậy thật sớm để dọn dẹp nhà cửa, giặt giũ quần áo và làm vệ sinh cho Huỳnh Bửu Quốc. Quốc bị tâm thần rất nặng, có lần đốt nhà làm náo động cả xóm nên chị Hương buộc lòng phải xích chân Quốc vào góc nhà. Hỏi chị Hương đã làm vậy từ bao giờ, chị buồn bã nói: “Khoảng năm năm rồi!”. Bù lại, chị Hương hết lòng chăm sóc em trai mình: cho Quốc ăn sáng thật no, thường là mì gói, mua ca cà phê đá thật lớn để cạnh chỗ Quốc nằm, rồi bàn giao nhà cho anh Huỳnh Tấn Thành. Trước khi lên chiếc xe đạp cũ kỹ đến cơ quan nhận việc, chị Hương không quên móc túi đưa 20.000 đồng cho anh Thành để lo bữa ăn trong ngày cho anh Thành và Quốc. Anh Thành tuy tưng tửng nhưng cũng tự nuôi thân bằng nghề chạy xe đạp ôm. Mấy năm nay, chiếc xe cũ kỹ của anh Thành không ai thèm đi. Vài người trong xóm thương tình kêu anh chở hàng ra chợ Xuân Khánh, tiền kiếm được chỉ đủ cho anh Thành tiêu vặt.

Chị Hương làm việc ở bộ phận quét rác ban ngày trên các tuyến đường Nguyễn An Ninh, Châu Văn Liêm và Phan Đình Phùng. Mỗi ngày, công việc khởi đầu từ 10 giờ sáng và kết thúc lúc 6 giờ chiều. Xong việc, những chị, em trong tổ đều trở về với mái ấm của mình. Còn chị Hương, cất vội chiếc chổi tre, lại tất tả mang bao tải đi bới rác ở khắp các tuyến đường, con hẻm, cố nhặt nhạnh các thứ có thể bán được cho vựa phế liệu để kiếm tiền trả chi phí điện, nước. Chị cần mẫn bới móc đến 9 - 10 giờ đêm nhưng có hôm chỉ kiếm được vài ngàn đồng.

Chị Huỳnh Thị Mỹ Ánh, Tổ phó Tổ Công đoàn bộ phận nhặt rác ngày, ứa nước mắt khi kể về sự bất hạnh của người bạn đồng nghiệp. Chị Mỹ Ánh nói: “Chưa khi nào thấy chị Hương mặc bộ quần áo mới, ngay cả ngày Tết, tóc cũng nhờ người hàng xóm cắt giùm. Bao nhiêu tiền làm được chị Hương đều lo cho anh, em. Chị Hương rất sợ mất ngày công, suốt năm, chỉ nghỉ quét rác vào ngày Tết Nguyên đán là do cơ quan nghỉ. Giữa tháng 11-2008, trên đường đến cơ quan, chị Hương bị xe honda ôm va quẹt làm chấn thương đầu, nhưng chị không bắt đền người lái xe. Chị nói: “Người gây tai nạn đã xin lỗi tôi, trả tiền bệnh viện cho tôi, người ta cũng nghèo...”. Bệnh viện chưa cho xuất viện, chị Hương đã trốn viện về nhà để lo cho em trai. Tôi phải đến nhà đưa chị vào bệnh viện vì vết thương có dấu hiệu nhiễm trùng”. Năm 2006, khi ba chị Hương qua đời, anh em trong đơn vị đến nhà lo tang ma mới phát hiện chị Hương sống trong căn nhà xiêu vẹo, có người em trai bị bệnh tâm thần. Lúc đó, chị Hương mới bộc bạch: “Em trai tôi ở nhà một mình buồn nên thường mở vòi nước để chảy coi chơi, tôi đóng tiền nước bắt ngán”.

Ông Nguyễn Hữu Kim Sơn, Giám đốc Xí nghiệp Môi trường kiêm Chủ tịch Công đoàn Công ty Công trình đô thị, cho biết: Tháng 10-1991, Công ty Công trình đô thị tiếp nhận việc vệ sinh các khu vực chợ trong TP Cần Thơ (cũ), chị Hương được nhận làm nhân viên chính thức. Hiện nay, chị Hương sức khỏe yếu, lại bị trầm cảm, đúng lý phải giải quyết chế độ nghỉ hưu trước tuổi. Nhưng xét thấy hoàn cảnh chị Hương quá khó khăn, cơ quan là chỗ dựa về vật chất lẫn tinh thần nên anh em công đoàn viên trong bộ phận thống nhất choàng gánh công việc cho chị Hương để chị có điều kiện gắn bó với cơ quan, được tập thể kịp thời giúp đỡ khi ốm đau, hoạn nạn. Năm 2006, Công đoàn Công ty đã xét tặng nhà tình thương cho chị Hương.

Nhà chị Hương nằm sâu trong ngách hẻm. Khi tôi đến thăm, chị Hương đang cố ép Huỳnh Bửu Quốc ăn cho hết tô mì. Nhà không có lấy chiếc ghế để khách ngồi, anh Thành và Quốc cùng ngủ dưới nền gạch, chị Hương được Công đoàn cơ quan cho chiếc giường nhỏ. Ông Nguyễn Văn Châu (Sáu Châu), Trưởng khu vực 5, phường Xuân Khánh, cho biết: “Sau giải phóng, đây là bãi đất hoang, gia đình ông Huỳnh Văn Sáu (ba của chị Hương) không biết từ đâu đến đây che chòi ở. Lúc sinh tiền, ông Sáu cũng thường đi làm thuê, làm mướn ở xa, một tay bà Hai (mẹ chị Hương) bán rau cải ở chợ Tham Tướng (tên cũ của chợ Xuân Khánh) nuôi dạy con cái. Anh Thành và Hương vừa biết mặt chữ đã phải nghỉ học làm việc phụ mẹ, có Quốc được học đến cấp 2. Năm 1986, Quốc trúng tuyển nghĩa vụ quân sự, lối xóm mong sau này Quốc sẽ là trụ cột gia đình lo cho anh Thành và chị Hương. Không ngờ, khoảng năm rưỡi sau, Quốc từ chiến trường Campuchia trở về trong trạng thái không nhận biết người thân. Chính quyền địa phương đã làm giấy tờ cho Quốc được hưởng chế độ trợ cấp dành cho người tàn tật (hiện nay là 180.000 đồng/tháng), đồng thời, tặng nhà tình thương có trang bị đồng hồ điện, đồng hồ nước cho gia đình”.

Năm 2008, khu vực 5 có 2 hộ được xóa nghèo, còn lại 6 hộ nghèo thì nhà chị Hương đứng đầu bảng. Anh Lý Minh Phúc, cán bộ phụ trách công tác giảm nghèo của phường Xuân Khánh cho biết: “Đầu tháng 5-2008, phường đã lập thủ tục đưa Quốc vào Trung tâm Bảo trợ xã hội - người tâm thần (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ), tại đường 30-4, quận Ninh Kiều để chị Hương đỡ vất vả trong khâu chăm sóc. Nhưng chị Hương không đồng ý. Chị đã làm cam kết với UBND phường là sẽ chăm sóc thuốc men cho Quốc thật tốt, không để Quốc trở thành người tâm thần lang thang, ảnh hưởng xã hội”.

Công việc quét rác, bới rác đã vận vào tâm trí chị Hương, nên tiếp xúc với ai chị cũng đều cúi mặt. Chỉ khi nhắc về Huỳnh Bửu Quốc chị mới ngẩng lên cười rạng rỡ. Chị nói: “Ba tôi mất có trăn trối, tôi phải chăm sóc cho em. Tôi không sợ cực khổ, chỉ sợ mình bị bệnh không ai lo cho nó có cái ăn, cái mặc”. Tôi hỏi chị Hương, chị có mơ ước gì. Chị nói: “Quốc và anh Thành nằm ngủ gần nhà vệ sinh, nếu có tiền tôi sẽ đóng la- phông nhà và sửa lại nhà vệ sinh để Quốc và anh Thành có chỗ nằm sạch sẽ, đỡ bị nóng”.

Với thu nhập trên 2 triệu đồng/tháng, chị Hương đang oằn vai gánh vác cuộc sống của bản thân và hai người anh em trai. Hy vọng rằng, những món quà mà các nhà hảo tâm dành cho ngôi nhà bất hạnh này sẽ như liều thuốc giúp chị Hương được duy trì sức khỏe, lo cho anh em.