Giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững và nâng cao vị thế nông sản Cần Thơ

Hướng tới xuất khẩu bền vững nông sản Cần Thơ, lời giải căn cơ theo các chuyên gia là chuyển đổi tư duy, tăng cường liên kết chuỗi theo chuẩn quốc tế; đồng thời tập trung hoàn thiện hạ tầng logistics, nâng cao năng lực chế biến sâu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Ông Lương Thanh Long, Phó Giám đốc kinh doanh logistics Viettel Post Cần Thơ (Chi nhánh Bưu chính Viettel Cần Thơ - Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel):

Phát triển thương mại điện tử, logistics, số hóa và kết nối chuỗi cung ứng

- Ứng dụng công nghệ số, thương mại điện tử và logistics hiện đại giúp nông dân, doanh nghiệp Cần Thơ nâng hiệu quả kinh doanh, mở rộng thị trường, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh sản phẩm. Để đưa sản phẩm xuất khẩu, nhất là thị trường Trung Quốc, TP Cần Thơ cần tăng tốc hoàn thiện hạ tầng logistics đồng bộ, phát triển thương mại điện tử, số hóa vùng trồng và hồ sơ thủ tục gắn với kết nối chuỗi cung ứng, tăng kết nối thị trường quốc tế. 

Viettel Post đồng hành cùng doanh nghiệp giải bài toán chi phí logistics nông sản thông qua hạ tầng bảo quản hiện đại và chuyển đổi số. Nổi bật là mô hình Công viên Logistics tại Lạng Sơn, giúp đối tác tối ưu thời gian và giảm 30-40% chi phí thông quan. Với năng lực vận hành gồm 2.200 bưu cục, 2.000 xe vận tải (có xe lạnh chuyên dụng) và dịch vụ chiếu xạ, Viettel Post cung ứng giải pháp logistics trọn gói: từ thu gom tại nguồn, vận chuyển, thông quan xuất khẩu sang Trung Quốc cho đến dịch vụ thu tiền hộ.

Ông Huỳnh Phước Bình, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường TP Cần Thơ:

Chuẩn hóa chất lượng, đột phá năng lực chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm

-  Để khẳng định vai trò trung tâm vùng ĐBSCL và đẩy mạnh xuất khẩu bền vững, thành phố đang tập trung triển khai 4 trụ cột trọng tâm theo Kế hoạch số 05/KH-UBND của UBND thành phố.

Thứ nhất, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, phát triển các vùng sản xuất quy mô lớn gắn với việc cấp, quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và chỉ dẫn địa lý, đảm bảo tính minh bạch về nguồn gốc. Thứ hai, đẩy mạnh chế biến sâu và logistics, thu hút đầu tư công nghệ chế biến tinh, gia tăng giá trị từ phụ phẩm nông nghiệp; hoàn thiện hệ thống kho lạnh, trung tâm kiểm định tại chỗ và gắn kết viện - trường để chuyển giao công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Thứ ba, mở rộng thị trường, xuất khẩu chính ngạch, tận dụng tối đa các Hiệp định thương mại tự do và nghị định thư đã ký kết với các thị trường truyền thống, đồng thời vươn tới các thị trường tiềm năng mới. Thứ tư, đổi mới liên kết chuỗi và chuyển đổi số, thúc đẩy mô hình liên kết “4 nhà”, số hóa nhật ký canh tác và gắn kết thương hiệu nông nghiệp với du lịch sinh thái.

Bà Trần Thị Kim Thúy, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ:  

Số hóa vùng trồng - chìa khóa mở cửa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh

- Mã số vùng trồng không chỉ là công cụ then chốt giúp minh bạch hóa việc quản lý, truy xuất nguồn gốc mà còn là giải pháp bền vững nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản. Thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở số lượng mã số được cấp, mà là năng lực quản lý, giám sát và duy trì các tiêu chuẩn thực tế của vùng trồng đó sau khi được định danh.

Mã số vùng trồng chính là “chìa khóa” để kiểm soát quy trình sản xuất, quản lý chất lượng và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm từ gốc. Xây dựng mã số vùng trồng còn là dịch chuyển tư duy của nông dân hướng tới nền nông nghiệp bền vững, bài bản và chuyên nghiệp. Trong bối cảnh mỗi quốc gia nhập khẩu và mỗi loại nông sản đều có hàng rào kỹ thuật riêng biệt, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn đặc thù chính là điều kiện tiên quyết để nông sản của nước ta và của Cần Thơ rộng đường xuất khẩu. Xây dựng mã số vùng trồng cần đi liền với việc số hóa dữ liệu vùng trồng. Bởi định danh cho vùng sản xuất thì dữ liệu số là cơ sở minh chứng cho toàn bộ quy trình sản xuất, đóng vai trò then chốt minh bạch nguồn gốc, tối ưu hóa hậu kiểm và hỗ trợ kết nối thị trường hiệu quả.

Bà Nguyễn Thị Thùy Nhi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ:

Sản xuất theo nhu cầu và tiêu chuẩn của thị trường

- Thị trường xuất khẩu nông sản đang thay đổi nhanh chóng, nên tư duy “sản xuất những gì mình có” cần chuyển sang “sản xuất theo nhu cầu thị trường”. Xuất khẩu bền vững không chỉ dừng ở khâu tìm thị trường mà phải bắt đầu từ vùng nguyên liệu, quy trình canh tác, chế biến đến xây dựng thương hiệu.

Định hướng đến năm 2030, ngành Nông nghiệp Cần Thơ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau: Chuẩn hóa từ gốc, nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm ngay từ khâu sản xuất; áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với từng thị trường. Phát triển chuỗi liên kết, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, bảo đảm sản lượng, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh chế biến sâu, thúc đẩy đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và giảm xuất khẩu sản phẩm thô để xây dựng thương hiệu cạnh tranh quốc tế. Chuyển đổi xanh, đáp ứng các xu hướng tiêu dùng toàn cầu về giảm phát thải carbon, sử dụng tài nguyên hiệu quả và sản xuất có trách nhiệm.

KHÁNH TRUNG (lược ghi)