Đừng để trẻ như trái non bị giú ép!

Giáo viên Trường Mầm non Thực hành quận Ninh Kiều đang hướng dẫn học sinh lớp Lá của trường tập tô chữ ứng dụng trên chương trình HappyKids.

Thời gian gần đây, có hiện tượng nhiều phụ huynh sợ con thua kém bạn bè, đã đưa con đi học thêm rất sớm để chuẩn bị cho trẻ vào tiểu học. Thậm chí có bé mới 4 tuổi đã có lịch học kín mít sau thời gian học ở trường mẫu giáo. Sự nôn nóng, kỳ vọng của các bậc cha mẹ đã biến thế giới tuổi thơ trong sáng của các em thành một cuộc cạnh tranh không lành mạnh, gây cho con mình không ít hệ lụy đáng buồn...

Cho trẻ chạy... theo kiến thức!

Một phụ huynh ở đường Ngô Quyền, phường An Cư, quận Ninh Kiều (TP Cần Thơ), có con đang học lớp Chồi ở một trường mầm non tư nhân, bày tỏ nỗi lo lắng sau khi đi khảo sát một số trường tiểu học điểm trong thành phố. Chị cho biết các trường tiểu học này có đầu vào lớp 1 rất cao, phải biết ngoại ngữ, đọc viết rành rẽ tiếng Việt. Mộng cho con vào trường lớn nên chị cho bé học thêm khi bé mới 4 tuổi. Ngoài tiếng Anh, bé còn được trang bị thêm tiếng Pháp tại nhà cô giáo của trường tiểu học mà mẹ bé định xin vào. Các đồng nghiệp trong cơ quan chị cũng đua nhau đưa con đi học theo phong trào. Chỉ tính riêng tiền học ngoại ngữ, rèn chữ, mỗi tháng các chị đã chi trung bình cả triệu đồng/bé. Có phụ huynh nghe đồn trường này trường kia dạy chữ sớm đã vội chuyển trường mầm non cho con, dù chưa biết thực hư ra sao...

Tham quan một số trung tâm dạy ngoại ngữ ở quận Ninh Kiều, chúng tôi thấy có nhiều chuyện thật trái khoáy. Có bé chưa đầy 3 tuổi cũng bị cha mẹ ép đi học cho bằng người khác, những bé nhỏ quá, mới hơn 2 tuổi, trung tâm không nhận nhưng phụ huynh ráng nài nỉ cho vào. Tuy nhiên, kết quả không đạt được bao nhiêu vì các bé vào lớp chỉ lo nghịch phá. Thầy cô vừa dạy vừa kiêm luôn vai trò bảo mẫu. Trong khi đó, học phí của chương trình học ngoại ngữ cho trẻ khá cao, những chương trình tiếng Anh dành cho trẻ từ 3-6 tuổi học phí thường 880.000 đồng/10 tuần. Đã có không ít trường hợp phụ huynh muốn con học riêng cho nhanh, mướn gia sư về nhà dạy riêng nhưng mướn nhằm giáo viên kém chất lượng, tiền mất mà con chẳng tiến bộ như mong muốn.

Chị Huỳnh Thị Lan, mẹ của bé Minh Nhật ở Khu dân cư 91B, phường An Khánh, hãnh diện khoe, khi con mới 4 tuổi, chị đã tìm được một ông thầy rất giỏi chỉ để dạy con... cách cầm viết sao cho đúng. Gặp những phụ huynh có con cùng tuổi, chị Lan hay trao đổi về chuyện học thêm của các bé, tận tình giới thiệu những giáo viên tiếng tăm, với dẫn chứng là con trai của mình: “Chỉ sau một năm thọ giáo với những thầy cô đó, nhóc nhà tôi đã đọc viết thành thạo, nói tiếng Anh thì khỏi chê”. Đúng là Nhật có giỏi thật, nhưng để đổi lại điều đó, bé mất đi vẻ béo tròn, năng động lúc trước, mà ngược lại, Nhật ngày càng gầy đi do chạy sô theo lịch học được mẹ sắp sẵn. Chị Lan kể: “Tháng rồi, đưa con đi đo mắt, Nhật bị cận thêm 0,5 độ nữa, giờ là 2 độ. Một tuần tôi cho nó nghỉ ngày chủ nhật, chơi tùy thích. Những buổi chiều không muốn đi học, nó hay dùng chiêu giả đau bụng hoặc phản ứng bằng cách gào khóc, bỏ ăn, móc họng ói.... Thương con lắm, nhưng nếu không ép học bây giờ, mai mốt cháu sẽ thua sút bạn bè”. Bé tí nhưng nhìn Nhật như ông cụ non, không thích những trò chơi chạy nhảy như các bạn, thú giải trí duy nhất của Nhật là chơi game, xem phim hoạt hình. Bây giờ nhắc tới việc học, Nhật rất sợ. Không biết với kiểu “giú trái non” của mẹ, bé sẽ cầm cự được bao lâu? Đáng tiếc là hiện nay có không ít phụ huynh cùng quan điểm như chị Lan, thay vì giúp con có thêm động lực trong việc khám phá những kiến thức mới thì lại biến nó thành nỗi ngao ngán, khiến các bé không còn hứng thú với việc học. Điều này thật tai hại!

Phát triển khả năng theo độ tuổi

Anh Đinh Tấn Phát, nhà ở khu vực 6, phường Bình Thủy, quận Bình Thủy, kể không hề cho con gái đi học thêm bất cứ đâu ngoài kết hợp với giáo viên thực hiện tốt chương trình học tập ở trường mầm non. Con gái anh là bé Đinh Thị Thanh Huyền, hiện là một trong những học sinh giỏi của lớp 1A1 Trường Tiểu học Bình Thủy. Anh Phát chia sẻ kinh nghiệm: “Tôi mua sách về tự dạy ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên lớp, đảm bảo cho bé đạt những điều căn bản khi vào lớp 1. Trẻ phát huy hay không còn tùy thuộc vào nhu cầu của các cháu, phải biết trẻ cần gì đáp ứng chứ không nên học kiểu nhồi nhét. Nếu đặt trách nhiệm quá nặng nề, cháu sẽ mau chán, không muốn học nữa”.

Chị Nguyễn Thị Hải Yến, có con trai 3 tuổi đang học ở Trường Mầm non Thực hành quận Ninh Kiều, có cách dạy con rất hay. Không có thời gian nên chị luôn tranh thủ dạy con trong những lúc hai mẹ con gần gũi nhau. Chị luôn tạo cho con tâm lý thoải mái, học từ các trò chơi, bản nhạc, đố vui. Bé thuộc rất nhiều câu chuyện trong sách, nhận được mặt chữ, biết nói vài từ tiếng Anh từ những giờ học cùng mẹ. Về nhà chị thường mở nhạc, các chương trình ti vi bằng tiếng Anh để bé có điều kiện nghe, nhìn, tự tiếp thu. Chị Yến chủ trương tạo nhiều cơ hội cho trẻ được phát triển về thể lực, trí tuệ, nhưng không cho con học thêm trước chương trình.

Cô Lê Thị Hồng Hoa, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thực hành quận Ninh Kiều, nêu ý kiến: Quan tâm đến việc chuẩn bị cho con vào lớp 1 như đưa con đi học các trường mầm non theo đúng độ tuổi, mua đầy đủ đồ dùng học tập, khơi gợi lòng ham muốn, háo hức được đến trường, trò chuyện về trường lớp mới, làm quen với những sinh hoạt mới, giúp trẻ tăng dần khả năng hoạt động trí óc, suy nghĩ, phán đoán... là cần thiết. Phụ huynh hoang mang, lo sợ con không theo kịp chương trình, cho trẻ học thêm trước chương trình quá sớm là điều không nên. Mỗi độ tuổi có bước phát triển riêng, học như vậy là trái non chín ép, ảnh hưởng nhiều thứ, hạn chế nhiều mặt. Tuổi mầm non là tuổi vừa học vừa chơi, không nên học theo tiết nghiêm chỉnh như người lớn. Cô Hoa cho biết, học xong chương trình mẫu giáo, trẻ đã biết nhận mặt chữ cái, ghép vần, làm quen với cụm từ, tính những phép tính đơn giản, có bé đọc báo được. Với lứa tuổi đó, kiến thức như vậy là đủ nền tảng căn bản vào lớp 1, không cần nhồi nhét thêm. Nếu bé nào có năng khiếu, gia đình có thể phát triển thêm vào những tháng hè của lớp Lá, tùy vào sở thích của bé, không nên gượng ép.

Theo một số giáo viên tiểu học chúng tôi có dịp tiếp xúc, những đứa trẻ có học thêm trước chương trình, khi vào lớp 1, ở học kỳ đầu, các bé sẽ nổi trội hơn các bạn về môn Tiếng Việt và Toán. Nhưng qua những học kỳ sau, bé sẽ có tình trạng chựng lại vì chủ quan, chán, không chịu học. Trong khi đó, các bé chỉ học chương trình mẫu giáo tiến chậm nhưng chắc, phát triển toàn diện hơn. Các nhà tâm lý cũng đã cảnh báo, nếu gây áp lực cho trẻ bằng việc ép học quá sớm, quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn về mặt tâm lý, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển trí não và nhân cách sau này.

Bài, ảnh: KIỀU CHINH