Đòn bẩy thúc đẩy sáng tạo

Thời đại toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ có nhiều cơ hội để phát triển nhanh, bền vững. Kinh nghiệm từ các quốc gia hàng đầu về công nghệ trên thế giới cho thấy nền tảng của phát triển nhanh, bền vững là không ngừng phát triển khoa học, đổi mới công nghệ. Trong đó, doanh nghiệp (DN) là chủ thể của quá trình đổi mới công nghệ và cũng là yếu tố quyết định nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bên cạnh đó, thực tế phát triển của đất nước cũng cho thấy việc đổi mới công nghệ là một giải pháp có ý nghĩa quyết định để DN nâng cao sức cạnh tranh, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới, góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.

Kỹ sư Hoàng Thanh Liêm giới thiệu công dụng chày tỉa hạt do ông sáng chế.

Tại TP Cần Thơ, những năm qua, không ít cá nhân, tổ chức, DN có những sáng chế, sáng kiến đổi mới sáng tạo được công nhận. Cụ thể: Anh Tiêu Thanh Vũ, Nông trại An Bình ở khu vực 5, phường An Bình, quận Ninh Kiều với sáng chế Máy làm giá tự động được Chương trình Nhà sáng chế của Đài Truyền hình Việt Nam chọn là sáng chế hữu ích nhất và là sản phẩm công nghệ làm giá an toàn đầu tiên của Việt Nam. Nhà sáng chế Hoàng Thanh Liêm ở huyện Thới Lai với những sáng chế các công cụ phục vụ thu hoạch nông sản. Công ty TNHH Sản xuất Máy nông nghiệp Hoàng Thắng được Bộ KH&CN chứng nhận là DN đổi mới sáng tạo với các sản phẩm thiết bị, máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp Những sáng tạo, sáng chế này đã góp phần mang lại hiệu quả trong sản xuất. Vì vậy, việc thúc đẩy, tạo điều kiện phát huy sáng tạo, đổi mới công nghệ luôn được thành phố quan tâm. Để xây dựng cơ sở dữ liệu về công nghệ, nhu cầu đổi mới công nghệ và đánh giá trình độ công nghệ của DN, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) thành phố phối hợp với các sở, ngành, viện, trường triển khai thực hiện Đề án đánh giá trình độ công nghệ 3 ngành công nghiệp chủ lực của thành phố gồm: cơ khí, chế biến nông sản và chế biến thủy sản và tiến tới đánh giá các ngành còn lại. Đây là cơ sở dữ liệu quan trọng để các ngành chức năng thành phố cũng như nhà quản lý DN đề ra các chương trình, giải pháp nâng cao trình độ công nghệ. Đồng thời, phát triển thị trường KH&CN thông qua các hoạt động của Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN, sàn giao dịch công nghệ thành phố trưng bày, giới thiệu công nghệ mới đến DN Ngoài ra, hằng năm, thành phố tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật nhằm thúc đẩy phong trào thi đua lao động sáng tạo; ứng dụng có hiệu quả các giải pháp kỹ thuật vào sản xuất và đời sống góp phần phát triển kinh tế - xã hội phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành phố.

Góp phần nâng cao năng lực đổi mới công nghệ của DN, thúc đẩy thương mại hóa ý tưởng sáng tạo thành các sản phẩm mới, dịch vụ mới với chất lượng và giá trị gia tăng cao, Chính phủ thành lập Quỹ Đổi mới công nghệ Quốc gia. Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia đi vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng khoa học và các DN đang tìm kiếm các giải pháp đổi mới công nghệ nhằm phát triển các sản phẩm mới, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và dịch vụ; nâng cao năng lực cạnh tranh của DN cũng như của nền kinh tế. Việc thành lập Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ cũng như của Bộ KH&CN trong việc tập trung các nỗ lực nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng lấy khoa học công nghệ và hoạt động đổi mới sáng tạo làm nền tảng, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước. Bên cạnh đó, năm 2011, Chính phủ phê duyệt Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020. Chương trình hỗ trợ 100% tổng kinh phí thực hiện các đề tài, dự án nghiên cứu đổi mới công nghệ. Hỗ trợ tối đa 50% tổng mức kinh phí đầu tư sản xuất sản phẩm theo công nghệ mới, công nghệ tiên tiến; đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ. Có 2 DN tại TP Cần Thơ là Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Cờ Đỏ và Công ty TNHH Sản xuất Máy nông nghiệp Hoàng Thắng được xét hỗ trợ từ quỹ này và Nông trại An Bình đang trong quá trình xem xét hỗ trợ.

Kết nối cung cầu công nghệ, Bộ KH&CN đã cung cấp chi phí hằng năm duy trì Cổng thông tin giao dịch công nghệ quốc gia Techmart Online. Bà Lê Thị Khánh Vân, Phó Cục trưởng Cục Thông tin KH&CN quốc gia Giám đốc Trung tâm Giao dịch Công nghệ Việt Nam, cho biết: Techmart Online là công cụ hữu ích kết nối cung cầu công nghệ. Đây là nơi hỗ trợ cho các đơn vị có công nghệ, thiết bị chào bán cũng như các đơn vị có nhu cầu tìm mua công nghệ, thiết bị, gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi trực tuyến và thực hiện giao dịch, không hạn chế về không gian và thời gian. Có khoảng 20.000 công nghệ, thiết bị với các thông tin rõ ràng. Ngoài ra, hằng năm, Bộ KH&CN lựa chọn 10 chuyên đề trong 10 lĩnh vực trọng yếu nhằm thông tin đến các bên có nhu cầu tìm hiểu, trao đổi. Đây cũng là cầu nối, hỗ trợ 3 nhà: Khoa học, quản lý, sản xuất kinh doanh liên kết cùng phát triển nhằm thúc đẩy ứng dụng KH&CN vào sản xuất, hỗ trợ DN đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh với chi phí thấp

Từ những chính sách của Nhà nước và các chương trình, dự án được kỳ vọng là đòn bẩy thúc đẩy sáng tạo, đổi mới, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ. Qua đó, các DN TP Cần Thơ và cả nước tăng khả năng cạnh tranh, đủ tầm để vươn ra thế giới trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

L. Mẫn