Độc đáo những cây cổ thụ ở An Giang
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm An Giang, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 40 cổ thụ từ 100 700 năm tuổi thuộc nhiều họ khác nhau. Không chỉ mang giá trị lịch sử, văn hóa, những cây cổ thụ còn tạo nên lối sống quần cư, tính cố kết cộng đồng của người dân trong quá trình chung sống. Cổ thụ là tài sản quý, mang nét đẹp cảnh quan môi trường, là không gian hình thành nên các trò chơi dân gian, các loại hình nghệ thuật truyền thống. Từ xưa đến nay, hình ảnh cây cổ thụ đã đi vào tâm thức của người quê như hình ảnh "cây đa, giếng nước, mái đình", dù đi đâu họ vẫn nhớ về nơi "bóng mát quê hương". Cổ thụ như một biểu tượng của đất mẹ, của tình làng nghĩa xóm.
Ở ấp Tô An, xã Cô Tô, huyện Tri Tôn có cây Dầu Rái trên 700 năm tuổi. Cây cao 30 mét, chu vi 8,5 mét. Theo ông Chau Kune, chủ sở hữu cây Dầu Rái, nhiều lão niên ở Cô Tô kể lại, cây Dầu Rái được trồng hay mọc tự nhiên từ khi nào thì không ai biết, chỉ biết rằng, khi các cụ lớn lên thì đã thấy nó tồn tại trên vùng đất Cô Tô. Người dân nơi đây rất kính trọng cây Dầu "thọ mộc", và coi như "vị thần" trông giữ làng xóm, đất đai của bà con. Tháng 8, năm 2013 vừa qua, Dầu Rái thọ mộc của vùng đất Cô Tô được Hội Di sản Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam trao Bằng công nhận là Cây Di sản Việt Nam.
 |
|
Lễ công nhận cây Me chua, ấp Tô Trung, xã Núi Tô, huyện Tri Tôn là Cây Di sản Việt Nam. |
Ngoài ra, trên địa bàn huyện Tri Tôn còn có hai cây Vải Thiều, mỗi cây hơn 300 năm tuổi, nằm trong khuôn viên chùa Svay Ta Hon thuộc ấp Ninh Lợi, xã An Tức, huyện Tri Tôn. Tháng 8 vừa qua, hai cây Vải Thiều cũng được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.
Ở ấp Phô Thi, xã An Cư, huyện Tịnh Biên sừng sững cây Dầu Rái, tuổi đời được xác định hơn 600 năm; chiều cao gần 20 mét, chu vi 7,28 mét. Cây Dầu Di sản này đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của bà con xã An Cư và các địa phương lân cận. Nhiều người sinh sống gần cây Dầu Rái cho biết, trước đây, giữa thân cây có bọng (hốc- rỗng ruột) rất lớn. Bà con thường hay gửi tro cốt người chết vào thân cây khi hỏa táng xong; lâu dần, người gửi tro cốt vào cây ngày một nhiều cộng với sự phát triển của cây nên "bọng" bên trong dần bị hẹp lại, chỉ còn một hốc nhỏ như bây giờ. Cây Dầu Rái này trở thành "mộc linh" trong tâm thức người dân An Cư và họ lập miếu thờ "tam hợp"- "thổ thần", "mộc thần" và "vong hồn người chết"- tạo nên sự cố kết cộng đồng.
 |
|
Cây Dầu Di sản Việt Nam tại xã An Cư, huyện Tịnh Biên. |
Bên cạnh những cây cổ thụ trăm tuổi được "tôn vinh", trên địa bàn An Giang còn nhiều cây cổ thụ mang nhiều giá trị lịch sử và văn hóa tâm linh, tôn giáo như cây Lâm Vồ ở chùa Rô (An Cư, Tịnh Biên), cây Bồ Đề tại chùa Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc), các cây cổ thụ hơn 100 năm tuổi tại chùa Linh Sơn Tự (chùa Phật Bốn Tay, thị trấn Óc Eo, Thoại Sơn) Thời gian tới, các ngành, các cấp ở những địa phương có cây cổ thụ, Cây Di sản Việt Nam sẽ lập kế hoạch bảo vệ, nhằm gìn giữ vẻ linh thiêng, giá trị văn hóa lịch sử của các cây cổ thụ và Cây Di sản này
Thiên Lý