Diện tích đất thực tế bị thiếu so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Hỏi: Tôi nhận chuyển nhượng gần 300m² đất thổ cư ở phường Phước Thới. Do mua của người quen và mua trọn thửa, hơn nữa thửa đất có trụ ranh hẳn hòi nên tôi không làm thủ tục đo đạc lại. Mấy năm qua, tôi chưa có nhu cầu sử dụng phần đất này nên cũng không tới lui trông coi. Gần đây, tôi dọn cỏ, san lấp mặt bằng, chuẩn bị xây nhà trọ thì phát hiện 2 trụ ranh phía sau đã dịch chuyển. Tôi đo đạc lại thì phát hiện diện tích đất thiếu gần 70m². Tôi hỏi 2 người hàng xóm kế cận, không ai nhận đã lấn ranh đất của tôi, họ đổ lỗi cho chủ đất trước làm giấy “khống”. Tôi không có cơ sở để xác định ai đã lấn ranh đất của tôi. Vậy tôi phải làm sao để đòi lại phần đất theo đúng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp?

L.H.N (phường Phước Thới, TP Cần Thơ)

Luật sư Lê Ngọc Trường Giang, Đoàn Luật sư TP Cần Thơ, trả lời:

Theo như nội dung ông H.N trình bày, diện tích đất đo đạc thực tế thiếu hụt gần 70m² so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp, cùng với việc trụ ranh bị dịch chuyển, ông hoàn toàn có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình dựa trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hồ sơ địa chính lưu trữ tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trước tiên, ông H.N nên chủ động nộp đơn đề nghị trích đo/đo đạc và chỉnh lý lại bản đồ địa chính tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất. Cơ quan chuyên môn sẽ cử cán bộ địa chính xuống đo đạc thực địa, đối chiếu tọa độ, ranh giới, mốc giới trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và bản đồ địa chính lưu trữ. Bản vẽ hiện trạng sẽ chỉ rõ chính xác 70m² đất bị thiếu hụt hiện đang nằm trọn trong thửa đất của hộ hàng xóm bên trái, bên phải hay lấn sang hành lang giao thông/đất công. Đây là chứng cứ cốt lõi làm cơ sở để giải quyết vụ việc.

Tiếp đến, sau khi có bản vẽ trích đo chính thức từ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai, có cơ sở xác thực đất bị thiếu do hàng xóm lấn ranh, ông nên mời hai chủ đất liền kề ngồi lại thương lượng hòa giải ôn hòa. Đồng thời, đưa ra kết quả đo đạc, yêu cầu họ trả lại ranh giới ban đầu.

Nếu thương lượng không thành, căn cứ Điều 235 Luật Đất đai năm 2024, ông có thể gửi đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Trường hợp hòa giải thành thì kết quả được ghi nhận vào Biên bản hòa giải thành. Trường hợp hòa giải không thành, Chủ tịch UBND cấp xã lập biên bản hòa giải không thành. Đây là điều kiện bắt buộc để khởi kiện ra tòa án. Khi đó, ông H.N có thể khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án nhân dân nơi có bất động sản (theo Điều 236 Luật Đất đai năm 2024; Điều 26, Điều 186 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

Ngọc Dung (thực hiện)