Dân Nhật mong công chúa Aiko trở thành nữ hoàng

Ngày càng nhiều người Nhật đặt câu hỏi: trong khi hoàng gia đang thiếu người kế vị, tại sao công chúa Aiko, người được công chúng yêu mến nhiều nhất, không thể lên ngôi nữ hoàng? Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy 72% người được hỏi ủng hộ Nhật Bản nên có nữ hoàng.

Công chúa Aiko tham dự tiệc vườn mùa xuân tại Vườn Hoàng gia Akasaka vào tháng 4-2026. Ảnh: Asahi Shimbun

Khuôn mặt công chúa Aiko, con gái duy nhất của Nhật hoàng Naruhito và Hoàng hậu Masako, xuất hiện nhiều trên các trang bìa tạp chí. Người hâm mộ đổ xô vào các cửa hàng trực tuyến để mua những bộ trang phục của cô. Tại các sự kiện chính thức, đám đông khổng lồ sẵn sàng chờ đợi trong cái nóng như thiêu đốt chỉ để được thấy cô công chúa có “phẩm giá vương giả, xinh đẹp và khí chất”.

Công chúa Aiko (24 tuổi) là thành viên được yêu mến nhất trong hoàng tộc, nhưng theo luật của Nhật Bản, cô sẽ không bao giờ trở thành nữ hoàng. Cuộc tranh luận ngày càng sôi nổi những năm gần đây, khi Aiko từ một nữ sinh tiểu học nhút nhát lớn lên thành một thiếu nữ tự tin trước sự chú ý của công chúng và giới truyền thông.

Khủng hoảng người kế vị

Theo luật được Nhật thông qua năm 1947, dựa trên đạo luật có từ thời Minh Trị năm 1889, phụ nữ bị cấm lên ngôi nữ hoàng. Tuy nhiên, quy định này đi ngược lại sự mong đợi của công chúng, vốn ủng hộ cải cách nhằm cho phép phụ nữ trị vì và ngăn chặn cuộc khủng hoảng kế vị đang hiển hiện. Hoàng gia Nhật Bản cũng đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học: 3 thập kỷ trước, hoàng gia có 30 thành viên, nhưng hiện nay chỉ còn 16 người, gồm 5 nam giới. Hiện chỉ có 3 người nằm trong danh sách kế vị ngai vàng, gồm em trai của Nhật hoàng Naruhito - Thái tử Akishino; con trai Nhật hoàng - Hoàng tử Hisahito và chú của Nhật hoàng - Hoàng tử Hitachi (90 tuổi). Nếu Hoàng tử Hisahito (20 tuổi), hiện là sinh viên đại học, không có con trai trong tương lai, thì dòng dõi kế vị sẽ chấm dứt.

Áp lực thay đổi luật kế vị đang ngày càng gia tăng, buộc chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi phải giải quyết tình trạng thiếu người thừa kế nam cho ngai vàng hoàng gia đã tồn tại hơn 1.500 năm. Tuy nhiên, bà Takaichi đã khiến công chúng bất bình vào mùa hè năm nay khi đảng của bà và các đồng minh bảo thủ thông qua các sửa đổi luật nhằm bảo vệ chế độ kế vị chỉ dành cho nam giới. 

Luật sửa đổi, có hiệu lực vào cuối tháng 10-2026, cho phép phụ nữ giữ nguyên địa vị hoàng gia sau khi kết hôn với người ngoài, và khôi phục địa vị của nam giới thuộc 11 “nhánh phụ” trong gia đình đã rời khỏi hoàng tộc kể từ sau Thế chiến thứ hai. Về lý thuyết, điều đó có nghĩa là một người nam có họ hàng xa với hoàng tộc có thể được “nhận làm con nuôi” nếu còn độc thân và trên 15 tuổi. Khi kết hôn và sinh con, nếu đứa trẻ là con trai thì sẽ được xếp vào hàng thừa kế.

Quan điểm ủng hộ công chúa Aiko

Theo thăm dò do báo Mainichi Shimbun thực hiện, có đến 72% người được hỏi ủng hộ ý tưởng phụ nữ trở thành nữ hoàng Nhật Bản, chỉ có 10% phản đối. Và sự nổi tiếng của công chúa Aiko được cho có thể buộc giới chức nước này phải xem xét lại, do “sự bất an ngày càng tăng trong công chúng về việc loại một người khỏi khả năng kế vị ngai vàng chỉ vì người đó là phụ nữ”. 

Jin, người quản lý tài khoản Instagram của công chúa Aiko, nhận xét công chúa Aiko hội đủ phẩm chất để kế vị cha mình. “Cô ấy là hậu duệ trực hệ duy nhất của Nhật hoàng và khí chất của cô ấy thuộc hàng cao quý nhất. Aiko xứng đáng trở thành biểu tượng của Nhật Bản”, Jin nói.

Bản thân các thành viên hoàng gia, những người bị cấm bình luận về chính trị, cũng sử dụng ngôn ngữ tinh tế để thể hiện quan điểm về người kế vị. Em trai Nhật hoàng Naruhito, Thái tử Akishino, nói với các phóng viên: “Điều quan trọng là xã hội phải tiếp tục tiến bộ… Tôi tin rằng nhiệm vụ của hoàng tộc là đáp ứng những yêu cầu của xã hội… Tôi không nghĩ có sự khác biệt nào giữa phụ nữ và nam giới”.

Được biết, Nhật Bản từng có 8 nữ hoàng. Go-Sakuramachi, người trị vì từ năm 1762 đến năm 1770, là nữ hoàng cuối cùng.

THANH TRÚC (Theo Guardian)