Những buổi sáng thứ sáu, điểm Tiếp công dân của UBND phường Ninh Kiều nhộn nhịp hơn thường lệ. Tại đây, người dân gặp gỡ các chuyên gia, trợ giúp viên pháp lý để nghe tư vấn và tháo gỡ những nút thắt thường gặp trong cuộc sống hằng ngày, đồng thời cũng để hiểu thêm về các quy định pháp luật. Đó là mục đích của mô hình Câu lạc bộ pháp luật gắn với chủ đề "Dân gần Luật - Luật gần dân" được UBND phường Ninh Kiều triển khai thời gian qua.

Đáp ứng nhu cầu của người dân

Mô hình "Dân gần Luật - Luật gần dân" có sự phối hợp chặt chẽ của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP Cần Thơ, Tòa án Nhân dân khu vực 1 - Cần Thơ và Khoa Luật - Đại học Cần Thơ. Khác với những buổi tuyên truyền mang tính lý thuyết một chiều trước đây, mô hình này được thiết kế linh hoạt, chia theo các chuyên đề: đất đai, xây dựng; dân sự, hợp đồng và lao động; hôn nhân - gia đình và thừa kế; thủ tục hành chính...

Tại các buổi sinh hoạt, người dân đến liên hệ đều được các trợ giúp viên pháp lý lắng nghe, giải thích cặn kẽ các quy định của pháp luật và hướng dẫn từng bước giải quyết vụ việc cụ thể. Không dừng lại ở đó, tổ tư vấn còn hỗ trợ bà con cách thức thiết lập hồ sơ, soạn thảo các loại văn bản hành chính thông dụng như đơn khởi kiện dân sự, đơn kiến nghị, phản ánh hay đơn khiếu nại đúng quy định. Việc cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân và hồ sơ vụ việc của công dân đã giúp người dân an tâm, không còn e ngại khi tìm đến sự trợ giúp của cơ quan chức năng. Nhờ tiếp cận đúng nhu cầu thực tế, mô hình đã thu hút đông đảo các đối tượng chính sách, hộ nghèo, người cao tuổi và các hộ gia đình đang có mâu thuẫn cần hỗ trợ hòa giải.

Người dân được tư vấn pháp luật tại điểm sinh hoạt của mô hình.

Trực tiếp tham gia hỗ trợ bà con từ những ngày đầu triển khai mô hình, bà Nguyễn Thị Diệu, trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP Cần Thơ, cho biết: "Người dân đến đây phần lớn nhờ tư vấn làm các thủ tục giấy tờ, trình bày những vướng mắc trong tranh chấp đất đai, tranh chấp về tài sản thừa kế hay phản ánh về tình trạng tiếng ồn ở khu dân cư. Đáng mừng là tính lan tỏa của mô hình ngày càng lớn, không chỉ người dân phường Ninh Kiều mà rất nhiều người dân ở các phường lân cận cũng tìm đến để được tư vấn, hỗ trợ".

Ông N.V.T, ngụ phường Ninh Kiều, chia sẻ: "Mỗi lần đụng tới thủ tục đất đai hay tranh chấp ranh đất là tôi lo lắm, không biết phải viết đơn từ thế nào cho đúng. Từ khi biết có Câu lạc bộ sinh hoạt vào sáng thứ sáu hằng tuần, tôi đến đây nhờ trợ giúp viên hướng dẫn các bước soạn đơn và chuẩn bị giấy tờ. Quy trình rõ ràng, giải thích dễ hiểu lại hoàn toàn miễn phí, bà con chúng tôi ai cũng mừng và an tâm hơn nhiều".

Đổi mới để hoạt động thiết thực hơn

Song song với hoạt động tư vấn trực tiếp, thời gian tới mô hình sẽ phối hợp với Tòa án Nhân dân khu vực 1 - Cần Thơ tổ chức các phiên tòa giả định. Dự kiến, các phiên tòa này sẽ lựa chọn xây dựng kịch bản từ những vụ án có tính thời sự, sát thực tế địa bàn và thu hút sự quan tâm của dư luận như gây rối trật tự nơi công cộng, cố ý gây thương tích hay các vi phạm về ma túy... Sự đổi mới mang tính trực quan, sinh động này được kỳ vọng sẽ giúp người dân, đặc biệt là lực lượng đoàn viên, thanh thiếu niên thấy rõ hậu quả pháp lý của các hành vi vi phạm, từ đó nâng cao tính răn đe và ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Bà Lê Ngọc Mai ngụ phường Ninh Kiều, bày tỏ: "Chúng tôi rất ủng hộ mô hình tổ chức các phiên tòa giả định. Chúng tôi sẽ đưa con cháu tới xem để các cháu hiểu thêm về các quy định pháp luật, từ đó biết sợ và biết sửa mình, tránh vi phạm pháp luật".

Bên cạnh đó, việc tiếp nhận, xử lý nhanh các phản ánh về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, hay kịp thời hòa giải mâu thuẫn nhỏ ngay tại cơ sở tiếp tục được duy trì nhằm hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Mô hình còn là nơi tạo môi trường thực hành quý báu cho sinh viên Khoa Luật, Đại học Cần Thơ khi các sinh viên tham gia tư vấn cho người dân. Qua đó, vừa giúp sinh viên củng cố kiến thức, vừa nâng cao tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Ông Nguyễn Anh Hoài, Phó Chủ tịch UBND phường Ninh Kiều, cho biết: "Mục tiêu cốt lõi của mô hình là giải quyết dứt điểm các vướng mắc của bà con ngay tại địa bàn. Để mô hình hoạt động mang tính thực chất và tránh hình thức, các bộ phận chuyên môn phải duy trì nghiêm túc lịch sinh hoạt hằng tuần, giữ vững tinh thần phục vụ nhân dân, tuyệt đối không gây phiền hà hay sách nhiễu bà con. Đồng thời, định kỳ 6 tháng và cuối năm, địa phương sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá hiệu quả để kịp thời đổi mới, điều chỉnh nội dung hoạt động sao cho sát sườn và phù hợp nhất với đời sống của nhân dân, đưa mô hình thực sự trở thành một địa chỉ tin cậy về pháp lý cho người dân tại cơ sở".

Bài, ảnh: PHI YẾN