Còn nhiều vướng mắc

Cán bộ Ban Quản lý Khu chế xuất và Công nghiệp TP Cần Thơ tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thuê đất của doanh nghiệp nước ngoài.

Qua thực tế triển khai, việc thực hiện Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25-4-2006 của Chính phủ (gọi tắt là Nghị định 43) quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập đã được khẳng định là bước cải cách tài chính công mạnh mẽ: xóa bỏ cơ chế “xin-cho”, tăng thu nhập cho cán bộ, nhân viên. Tuy nhiên, hiện nay do còn một số bất cập, vướng mắc nên tiến độ triển khai thực hiện Nghị định 43 ở thành phố Cần Thơ chưa đạt yêu cầu, kế hoạch đề ra.

* Không tự chủ được vì không rõ loại hình sự nghiệp!

Tại cuộc họp đánh giá tình hình triển khai thực hiện Nghị định 43 mới đây, ông Huỳnh Việt Dũng, Phó Ban Quản lý khu chế xuất và khu công nghiệp TP Cần Thơ (gọi tắt là Ban quản lý), đã phát biểu: “Ban quản lý hiện có hai đơn vị trực thuộc là Công ty Xây dựng hạ tầng khu chế xuất và công nghiệp TP Cần Thơ và Trung tâm Xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp huyện Thốt Nốt. Lãnh đạo Ban quản lý cũng rất muốn thực hiện tự chủ cho hai đơn vị này, nhưng chưa thể thực hiện được, do có vướng mắc”.

Đối với Trung tâm Xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (TTXDHT cụm CN-TTCN) huyện Thốt Nốt, mặc dù được UBND thành phố quyết định chuyển giao về Ban quản lý từ tháng 7-2007, nhưng thực tế tới nay Ban quản lý vẫn chưa được bàn giao (khi mới thành lập, Trung tâm này trực thuộc UBND huyện Thốt Nốt). Hiện nay, trên danh nghĩa Trung tâm này trực thuộc Ban quản lý nhưng khi giao dịch vẫn còn sử dụng con dấu của... UBND huyện Thốt Nốt. Mới đây, ông Võ Thanh Hùng, Trưởng ban Quản lý, đã đề xuất UBND thành phố cho phép chuyển đổi mô hình hoạt động của TTXDHT cụm CN-TTCN huyện Thốt Nốt từ đơn vị sự nghiệp sang công ty TNHH một thành viên. Đề xuất này đến nay chưa có câu trả lời.

Đối với Công ty Xây dựng Hạ tầng khu chế xuất và công nghiệp (XDHT KCX-CN) TP Cần Thơ, hiện nay việc xác định loại hình cũng chưa được thành phố quy định rõ. Theo ông Võ Ngọc Hồ, Quyền Giám đốc công ty, khi giải thể Công ty Phát triển cơ sở hạ tầng khu chế xuất và công nghiệp (là doanh nghiệp nhà nước), thành phố thành lập Công ty XDHTKCX-CN, nhưng không quy định rõ đây là loại hình doanh nghiệp nhà nước hay đơn vị sự nghiệp. Thực tế hoạt động, những năm trước đây, Công ty được cấp kinh phí hoạt động giống như đơn vị sự nghiệp. Tuy nhiên, từ năm 2008 đến nay, công ty hoàn toàn tự chủ, hiện tại vẫn sử dụng con dấu mang danh nghĩa “doanh nghiệp nhà nước”. Công ty đã nhiều lần đề nghị UBND thành phố xác định rõ loại hình cụ thể, để doanh nghiệp xác định phương án hoạt động, nhưng tới nay chưa được giải quyết.

Ông Võ Ngọc Hồ kiến nghị: “Loại hình nào cũng được, đơn vị sự nghiệp hay doanh nghiệp nhà nước thì phải quy định rõ cho công ty. Chứ như hiện nay, không biết đơn vị mình có nằm trong loại hình phải tự chủ theo Nghị định 43 hay không, nên trong quá trình hoạt động công ty luôn vướng về cơ chế tài chính. Nếu được xác định rõ ràng là đơn vị sự nghiệp, công ty sẽ xúc tiến ngay việc lập đề án tự chủ, để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, thực hiện”.

* Chậm tự chủ vì... chờ !

Tính đến nay, Sở Giáo dục - Đào tạo thành phố mới chỉ có 7/34 đơn vị sự nghiệp trực thuộc thực hiện tự chủ theo Nghị định 43 của Chính phủ, chủ yếu là các trung tâm giáo dục thường xuyên quận, huyện. Còn lại các đơn vị sự nghiệp khác, theo ông Trần Trọng Khiếm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở đã chỉ đạo các đơn vị này lập đề án tự chủ, trình Sở Tài chính phê duyệt, nhưng nhiều tháng nay chưa thấy trả lời! Ông Trần Trọng Khiếm khẳng định: “Thành phố chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo phải nhanh chóng lập hồ sơ tự chủ, nhưng khi lập xong, trình duyệt lại chậm trễ. Về nguyên tắc, phương án tài chính của đề án tự chủ chưa được phê duyệt thì đơn vị sự nghiệp không thể thực hiện tự chủ được!”.

Tại cuộc họp đánh giá việc thực hiện Nghị định 43 do Sở Nội vụ tổ chức mới đây, nhiều sở, ngành đã phản ánh Sở Tài chính chậm phê duyệt đề án tự chủ. Đại diện Sở Giao thông Vận tải TP Cần Thơ cho biết, sở có 5 đơn vị sự nghiệp trực thuộc, hiện đã có 2 đơn vị thực hiện tự chủ. 3 đơn vị sự nghiệp còn lại thì 2 đơn vị (Đoạn quản lý thủy bộ và Trung tâm sát hạch phương tiện cơ giới đường bộ) đang chờ Sở Tài chính thẩm định, chưa thấy trả lời; 1 đơn vị đang chờ... thay đổi tổ chức bộ máy. Nằm trong “cảnh” chờ này, một số sở như Sở Tài nguyên và Môi trường (có 2 đơn vị sự nghiệp trực thuộc là Chi cục Bảo vệ Môi trường và Trung tâm Quan trắc); Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (3 đơn vị sự nghiệp)... Do chưa được phê duyệt phương án tự chủ, các đơn vị sự nghiệp này hoạt động vẫn theo cơ chế cũ: phụ thuộc về biên chế, tài chính vào sở chủ quản.

* Bất cập cần tháo gỡ

Ông Trần Trọng Khiếm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: “Lâu nay, UBND thành phố mới chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giao quyền tự chủ, nhưng chưa giao cho cơ quan, đơn vị nào chịu trách nhiệm hướng dẫn các đơn vị sự nghiệp lập đề án tự chủ. Các đơn vị phải tự tìm hiểu, lập đề án; có đơn vị làm đề án xong, trình duyệt lại bị trả về để làm lại, tốn nhiều thời gian. Bên cạnh đó, hiện nay các trường tiểu học, thực tế không có nguồn thu nên việc giao quyền tự chủ cũng chẳng khác gì mấy so với việc không giao quyền tự chủ. Những đơn vị như thế, cần có mô hình đề án chung, để không tốn nhiều thời gian lập đề án của đơn vị sự nghiệp”.

Xung quanh vấn đề bất cập trong thực hiện tự chủ, ông Trần Sophia, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết: “Hiện nay, sở đã có 16/19 đơn vị sự nghiệp tự chủ, thu nhập tăng thêm tại các đơn vị này cao nhất gần 5 triệu đồng, thấp nhất là 200 ngàn đồng. Tuy nhiên, đối với các đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, sau khi được giao quyền tự chủ, thu nhập cán bộ tăng không đáng kể, như Trung tâm Phòng chống AIDS, Trung tâm Giám định Pháp y, Bệnh viện Tâm thần, thực tế đã không thu hút được cán bộ về công tác, thậm chí còn xảy ra tình trạng “chảy máu chất xám”. Đây là nỗi băn khoăn của ngành y tế thành phố. Hơn nữa, khi tự chủ, đơn vị được trích lập và sử dụng các loại quỹ theo quy định, để tăng thu nhập cho cán bộ, nếu đơn vị nào không chú trọng “để lại” đầu tư máy móc, trang thiết bị sẽ ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động”.

Đối với Văn phòng UBND thành phố, bà Mạnh Hà, Chánh văn phòng, cho biết: “Việc giao quyền tự chủ biên chế như hiện nay có phần nào chưa hợp lý, vì liên quan đến xác định biên chế cho đơn vị sự nghiệp. Một số đơn vị sự nghiệp trực thuộc Văn phòng UBND thành phố, nhiều năm qua khi giao biên chế liên tục bị “cắt” bớt, đồng nghĩa với kinh phí giao tự chủ bị sụt giảm, nhưng thực tế chức năng hoạt động của đơn vị không giảm. Theo tôi, việc giao quyền tự chủ trong thời gian tới phải trên cơ sở khối lượng công việc chứ không căn cứ vào biên chế”.

Trả lời về việc chậm trễ phê duyệt và các quy định có liên quan đến giao quyền tự chủ theo Nghị định 43, đại diện Sở Tài chính, cho rằng do đề án lập còn nhiều nội dung chưa đúng yêu cầu nên phải trả để làm lại. Việc tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu, theo chỉ đạo của UBND thành phố không có sự phân biệt và đều phải thực hiện như các đơn vị sự nghiệp khác. Đối với đề xuất giao quyền tự chủ theo khối lượng công việc, Sở Tài chính sẽ nghiên cứu, tham mưu cho UBND thành phố”.

* * *

Trong chương trình cải cách hành chính năm 2008, UBND thành phố đề ra chỉ tiêu phải thực hiện giao quyền tự chủ cho khoảng 90% đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn, kể cả đơn vị sự nghiệp không có nguồn thu. Đồng thời, sẽ thực hiện thí điểm giao quyền tự chủ theo Nghị định 130/NĐ-CP cho 8 xã, phường, để làm cơ sở giao quyền tự chủ đại trà cho xã, phường vào những năm tiếp theo. Thiết nghĩ, thành phố cần sớm tháo gỡ các vướng mắc, bất cập, đồng thời hướng dẫn chi tiết các quy trình, thủ tục; tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan, như thuế, tài chính, kho bạc... để hỗ trợ kịp thời, đẩy nhanh tiến độ giao quyền tự chủ theo kế hoạch đã đề ra.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH