Còn "khoảng trống" trong công tác tuyên truyền pháp luật
 |
| Bốn bị cáo gây ra 7 vụ trộm dây cáp điện thoại tại phiên tòa sơ thẩm ngày 24-1-2008. |
Theo ghi nhận của phóng viên tại phiên tòa, các bị cáo trong nhóm tội “phá hủy” chỉ ý thức được hành vi của mình đơn giản là trộm cắp, còn hai bị cáo tội “tiêu thụ” cũng tỏ ra ngỡ ngàng khi việc kinh doanh sòng phẳng lại biến họ trở thành kẻ phạm tội. Hội đồng xét xử, đại diện Viện Kiểm sát và các Luật sư tham gia phiên tòa đều thừa nhận: Các bị cáo chưa nhận thức đúng mức độ đặc biệt nguy hiểm của hành vi phạm tội - Đó chính là “khoảng trống” trong công tác tuyên truyền pháp luật hiện nay!
Nội dung vụ án, tóm tắt như sau:
Trần Văn Minh, Nguyễn Vũ
Luân, Nguyễn Tuấn Khanh, Huỳnh Trung Hiếu (cùng ngụ tại ấp Thới Hữu, xã Đông Hiệp, huyện Cờ Đỏ) là những thanh niên không có nghề nghiệp ổn định nên thường tụ tập, rủ rê nhau cắt trộm dây cáp viễn thông để bán lấy tiền tiêu xài. Từ cuối năm 2006 đến 16-3-2007, bọn chúng đã thực hiện 7 vụ cắt trộm dây cáp điện thoại tại xã Thới Hưng (huyện Cờ Đỏ) và xã Thạnh Phú (huyện Vĩnh Thạnh); sau đó đốt vỏ, lấy lõi đồng bán phế liệu cho vợ chồng Văn, Thảo. Theo cung cấp của 2 đơn vị Viễn thông Kiên Giang và Viễn thông Cần Thơ - Hậu Giang thì chi phí vật tư để khắc phục các sự cố do hành vi cắt trộm của Minh và đồng bọn khoảng 380 triệu đồng.
Tại phiên tòa, cả 4 bị cáo tham gia các phi vụ cắt trộm dây cáp điện thoại đều thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Tuy nhiên, Minh, Luân, Khanh và Hiếu đều khẳng định không biết cắt trộm dây cáp điện thoại là phạm tội “Phá hủy công trình quan trọng về an ninh quốc gia”. Theo “lý luận” của các bị cáo thì khi hành động chỉ có mục đích cắt trộm dây cáp điện thoại để bán lấy tiền xài, hoàn toàn không có ý thức phá hủy công trình quốc gia. Cho đến khi cầm trong tay Cáo trạng của Viện Kiểm sát, các bị cáo mới nhận thức được sự khác nhau của tội trộm cắp và tội phá hủy chính là mức án mà Bộ luật Hình sự quy định. Hành vi trộm cắp của các bị cáo phạm vào tội “Phá hủy công trình quan trọng về an ninh quốc gia” với mức án cao nhất là chung thân, tử hình. Mặc dù Luật sư chứng minh được các bị cáo không có chủ ý phá hoại và không nhận thức được tầm quan trọng của tài sản trộm cắp nhưng với loại tội này, chỉ cần thực hiện hành vi đã đủ cơ sở pháp lý để cấu thành tội phạm. Vài chục triệu đồng thỏa mãn được vài lần ăn chơi, tiêu xài thế nhưng khi sa lưới pháp luật, Minh, Luân, Khanh và Hiếu phải lãnh mức án mỗi bị cáo từ 11 năm đến 14 năm tù.
Trong vụ án này có 2 bị cáo là vợ chồng Lê Hữu Văn và Lê Kim Thảo cùng ra hầu tòa. Vì gia đình nghèo khó, không có nhà, đất nên hai vợ chồng thuê nhà mở cơ sở thu mua phế liệu. Chỉ sau vài tháng đăng ký kinh doanh thì Văn và Thảo đã bị cơ quan điều tra khởi tố tội danh “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”. Quá trình điều tra đã chứng minh, sau mỗi lần gây án, Minh và đồng bọn đều mang lõi đồng lấy được từ dây cáp điện thoại để bán lại cho cơ sở phế liệu của Văn và Thảo.
Nói chuyện với phóng viên bên lề Tòa án, bị cáo Văn xót xa: “Khi bước chân vào nghề tôi cũng được nhiều người cảnh báo đừng mua đồ gian, đừng mua dây điện, dây cáp của Nhà nước. Nhưng khi bọn Minh đem hàng đến bán, tôi thấy lõi dây đồng sợi nhỏ li ti như sợi tóc, lại không có vỏ bên ngoài nên không biết đó là dây cáp bị cắt trộm. Thực ra, mỗi ký như vậy, tôi đem hàng nhập cũng chỉ lời vài ngàn đồng thôi. Tôi đâu muốn bỏ con nhỏ và cha mẹ già để vô tù sống ...”.
Theo ông Bùi Tấn Minh, đại diện của Viễn thông Cần Thơ - Hậu Giang thì 380 triệu đồng là thiệt hại vật tư mà đơn vị phải bỏ ra để khắc phục sự cố dây cáp bị cắt trộm. Thiệt hại này chưa tính chi phí nhân công, chi phí lắp đặt, doanh thu của doanh nghiệp và sự an toàn của mạng lưới điện thoại trong tương lai bởi tất cả những đoạn cáp bị cắt trộm đều đang vận hành. Ông Minh cũng cho biết thêm, trong năm 2007, trên địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Hậu Giang xảy ra 49 vụ cắt trộm dây cáp điện thoại, trong đó cơ quan điều tra đã phát hiện được 33 vụ. Hầu hết các đối tượng khi bị bắt đều không nhận thức hành vi của mình đã phạm vào loại tội đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ nói riêng trong vụ án của Trần Văn Minh và đồng bọn, khi dây cáp điện thoại bị cắt trộm, đã có 4 xã của huyện Cờ Đỏ bị mất thông tin liên lạc hoàn toàn, chi phí khắc phục rất lớn. Trong tương lai, nếu tiếp tục phát triển thì phải tính đến phương án thay thế dây cáp khác mới đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Ông Hoàng Ngọc Nguyện, đại diện cho Viễn thông Kiên Giang, có mặt tại Tòa án cũng cho biết: Tình trạng trộm cắp dây cáp điện thoại đang là tội phạm “nóng” tại Kiên Giang. Trong năm 2007, có một tháng tỉnh Kiên Giang xảy ra 9 vụ cắt trộm. Ngành Viễn thông tỉnh đã đưa ra nhiều giải pháp để bảo vệ, trong đó có gắn tín hiệu báo trộm về tổng đài ngay khi xảy ra sự cố để kết hợp với công an truy bắt. Tuy nhiên, loại tội phạm này chưa giảm.
Từ trước đến nay, các bị can, bị cáo trong loại tội phạm này hoàn toàn không ý thức được mức độ nguy hiểm và những thiệt hại to lớn mà hành vi vi phạm pháp luật của bọn chúng gây ra. Một cán bộ Điều tra chuyên phụ trách loại án này cho biết, ngay cả những người có nhận thức nhưng không có kiến thức chuyên ngành cũng khó có thể biết trộm cắp dây cáp điện thoại, dây điện... hành vi không cấu thành tội trộm mà cấu thành một loại tội với mức hình phạt nghiêm khắc hơn rất nhiều, thậm chí có cả chung thân, tử hình. Như vậy, pháp luật đã nghiêm nhưng tính phổ biến của pháp luật chưa rộng, nói chính xác hơn là công tác tuyên truyền pháp luật chưa tới, vẫn còn những “khoảng trống” chưa được lấp đầy.
Nếu thông điệp: Cắt trộm dây cáp điện thoại, dây điện... có thể bị xử phạt chung thân, tử hình đến được với nhiều người dân, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa... thì có lẽ, thời gian qua loại án này đã không xảy ra nhiều như thế!
THU HUYỀN PHAN