Có hay không việc thực hiện dân chủ, công khai trong quy hoạch?

Buổi họp dân lấy ý kiến bà con khi làm đường giao thông ở phường An Bình, quận Ninh Kiều.

Thời gian qua, Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo thành phố Cần Thơ đã có nhiều văn bản chỉ đạo về việc thực hiện dân chủ, công khai trong quy hoạch. Nhưng trong thực tế, công tác quy hoạch ở nhiều nơi trên địa bàn TP Cần Thơ chưa thật sự công khai, dân chủ, làm nhiều người dân bức xúc, khốn khổ, hoang mang vì quy hoạch...

Khổ vì thiếu thông tin quy hoạch:

Đầu năm 2007, nhiều hộ dân ở khu vực 1, phường An Khánh, quận Ninh Kiều, có yêu cầu làm hộ khẩu. Thế nhưng, nhiều hồ sơ sau khi được chính quyền địa phương xác nhận, chuyển tới quận thì bị chuyển trả lại vì nằm trong dự án quy hoạch khu tái định cư Thới Nhựt 2. Bà con địa phương cho biết, dự án này có quyết định quy hoạch tỷ lệ 1/500 từ năm 2005, đầu năm 2006, chính quyền địa phương có tổ chức họp dân công bố quy hoạch và tiến hành kiểm kê hoa màu, tài sản. Thế nhưng, từ khi kiểm kê đến nay không thấy chủ đầu tư có động thái gì để tiếp tục triển khai quy hoạch, người dân cũng không biết quy hoạch có tiếp tục thực hiện nữa hay không. Bà Võ Thị Mộng Thu, ở khu vực 1, cho biết: “Gia đình tôi có hộ khẩu ở phường Hưng Phú (quận Cái Răng). Thấy dự án quy hoạch này kiểm kê lâu quá mà không triển khai nên tôi nghĩ dự án không còn thực hiện, vì vậy tôi đã cắt hộ khẩu ở nơi cũ để chuyển về phường An Khánh, bây giờ không làm được nên phải về xin nhập lại ở nơi cũ. Phải chi được thông tin, giải thích rõ ràng thì tôi đâu mất thời gian, tiền bạc vì cái hộ khẩu”. Bên cạnh nỗi bức xúc về hộ khẩu, bà Thu cũng rất lo lắng vì không biết bao giờ dự án mới tiến hành thu hồi đất, giá cả đền bù như thế nào, tái định cư ở đâu... Bà Thu nói: “Gia đình tôi định đào ao nuôi cá cải thiện cuộc sống, nhưng do đất đã kiểm kê rồi nên không dám làm, đành phải bỏ đất trống”.

Cùng chung bức xúc như bà Thu là trường hợp của ông Nguyễn Ngọc Huỳnh ở khu vực 1, có hơn 5.500m2 đất nằm trong khu vực quy hoạch. Phần đất này ông đã chia cho 5 người con để cất nhà ở từ nhiều năm nay. Thế nhưng do “vướng” quy hoạch mà đến nay “đại gia đình” của ông, với 25 nhân khẩu, vẫn phải cùng chung một hộ khẩu ở phường An Hòa, quận Ninh Kiều. Ông Huỳnh nói: “Trước đây, công an phường An Hòa nhiều lần đề nghị tôi tách hộ cho các con để dễ dàng quản lý nhân khẩu trên địa bàn. Tôi cũng muốn tách hộ khẩu để các cháu tôi được học ở phường An Khánh, vừa gần nhà, thuận lợi cho việc đưa rước, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được”.

Thực chất cái gọi là dân chủ, công khai trong quy hoạch!

Phường An Khánh, quận Ninh Kiều, có phần lớn diện tích nằm trong vùng quy hoạch. Hiện nay, UBND phường đã nhận 10 quyết định quy hoạch nhưng chưa tổ chức buổi họp dân nào để công bố các quy hoạch này, làm những hộ dân nằm trong vùng dự án hoang mang lo lắng không biết đất của mình quy hoạch để làm gì. Ông Phạm Thanh Lộc, ở khu vực 4, phường An Khánh, bày tỏ: “Tôi và một số bà con ở gần nhà nghe nói khu vực của mình đang ở đã được quy hoạch làm Công ty Bưu chính Viễn thông Quân đội. Nghe nói vậy chớ tôi cũng không chắc chắn, vì chưa thấy chính quyền và các đơn vị chức năng công bố quyết định quy hoạch. Chúng tôi đề nghị, nếu Nhà nước quy hoạch làm cái gì, ai là chủ đầu tư, bao giờ thực hiện phải công bố cho người dân biết cụ thể, để bà con an tâm đầu tư làm ăn, ổn định cuộc sống”.

Thực hiện Chỉ thị số 09/2007/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý sử dụng đất của các quy hoạch và dự án đầu tư, UBND thành phố Cần Thơ chỉ đạo Sở Xây dựng rà soát và hủy bỏ, điều chỉnh một số đồ án quy hoạch không còn phù hợp. Việc công bố xóa bỏ các quy hoạch “treo” đáp ứng sự mong mỏi của hàng ngàn người dân trong vùng quy hoạch. Thế nhưng, mặc dù một số dự án quy hoạch “treo” được xóa bỏ, nhưng người dân trong khu vực dự án quy hoạch trước đây vẫn còn bức xúc, vì sao như vậy?

Trên địa bàn phường An Bình, quận Ninh Kiều, có 2 dự án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu dân cư do Công ty TNHH Anh Đào đầu tư xây dựng và quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 1 Cái Sơn - Hàng Bàng. Cả 2 dự án này đã được lãnh đạo UBND thành phố ra quyết định hủy bỏ vào từ tháng 6-2007. Quyết định hủy bỏ quy hoạch có nêu rõ: giao Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều cùng với Sở Xây dựng tổ chức công bố quyết định này đến các tổ chức, đơn vị có liên quan và nhân dân trong khu quy hoạch để biết và thực hiện. Thế nhưng đến nay, hàng trăm hộ dân nằm trong diện quy hoạch của các dự án này vẫn không nhận được thông tin chính xác từ các ngành chức năng mà chỉ... nghe người khác nói lại! Do không tổ chức họp dân triển khai quyết định hủy bỏ nên đến nay nhiều bà con có đất nằm trong phạm vi dự án này vẫn lo lắng không biết có còn quy hoạch nữa không? Những quyền lợi của người dân có được phục hồi không? Ông Võ Văn Dùng, ở khu vực 1 phường An Bình, có đất nằm trong dự án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu dân cư do Công ty TNHH Anh Đào đầu tư xây dựng, nói: “Khi công bố quy hoạch, chính quyền có tổ chức họp dân, triển khai quyết định cụ thể rõ ràng, mục đích quy hoạch để làm gì và có đầy đủ các ngành chức năng tham dự. Tuy nhiên đến nay, dự án không còn thực hiện thì không thấy ai tổ chức họp dân để công bố. Như vậy có thực hiện đúng quy chế dân chủ như đã tuyên truyền là “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” không? Theo tôi, khi công bố hủy bỏ các quy hoạch, phải có đầy đủ các thành phần như lúc triển khai quy hoạch, phải tổ chức họp các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án công khai rõ ràng việc hủy bỏ quy hoạch để bà con biết và thực hiện”.

Bao giờ chấn chỉnh, khắc phục?

Công khai các thông tin về quy hoạch không chỉ là nhu cầu bức xúc của người dân nằm trong vùng quy hoạch, mà còn là nhu cầu của mọi người dân khi cần mua đất cất nhà, xây dựng cơ sở sản xuất, quyết định đầu tư ổn định cuộc sống. Bên cạnh đó, việc công khai quy hoạch còn là cơ hội để chính quyền, chủ đầu tư lắng nghe ý kiến đóng góp của người dân, giúp cho quá trình thực hiện dự án được thuận lợi hơn. Thế nhưng, vừa qua, nhiều cơ quan, chính quyền địa phương chưa thực hiện tốt vấn đề này, gây khó khăn cho người dân. Điển hình như khi thực hiện dự án đường Nguyễn Văn Cừ (nối dài), chủ đầu tư dự án chưa thực hiện tốt quy chế dân chủ, chưa tham khảo ý kiến của người dân trong quá trình triển khai thực hiện dự án nên đã san lấp 2 con rạch lớn cung cấp nước tưới tiêu cho cả khu vực là rạch Bờ Gừa và Ông Tà, đã khiến hàng trăm hộ dân có đất canh tác ở phường An Bình (quận Ninh Kiều), phường Long Hòa (quận Bình Thủy) và ấp Mỹ Phước (xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền) phải bỏ đất trống vì thiếu nước tưới tiêu. Hay công trình xây dựng tuyến lộ 91B điều chỉnh quy hoạch nhưng không thông tin ra dân, nhiều người dân thấy tuyến lộ không được sử dụng, đất bỏ hoang nên tiếp tục tái sử dụng vào việc trồng cây, hoa màu và kéo đến UBND phường xin cấp quyền sử dụng đất... đã gây khó khăn cho chính quyền địa phương trong công tác quản lý trên địa bàn...

Công tác lập và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển đất nước và là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các cấp, các ngành, các địa phương. Ngày 28-2-2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 09/2008/CT-TTg về việc tăng cường công tác lập và quản lý quy hoạch xây dựng đô thị, trong đó có yêu cầu các ngành và chính quyền các cấp phải nghiêm túc thực hiện việc tổ chức công bố và công khai các đồ án quy hoạch xây dựng để dân biết, dân kiểm tra và thực hiện. Bên cạnh đó, cần xem trọng vai trò giám sát, phản biện xã hội của các nhà khoa học, HĐND, Mặt trận, các đoàn thể và nhân dân đúng theo Quyết định số 80/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng. Đây là vấn đề mà người dân mong muốn Nhà nước, các chủ đầu tư quan tâm thực hiện để các dự án quy hoạch sớm được triển khai thực hiện, giảm bớt phiền hà, tránh gây thiệt hại cho người dân trong vùng quy hoạch.

Bài, ảnh: THANH THY