Cho con cái chữ vào đời

Theo truyền thống hiếu học của dòng tộc, ông Võ Xuân Qui (ở tổ 37, khu vực 6, phường Hưng Phú, quận Cái Răng, TP Cần Thơ) đã vượt qua rất nhiều khó khăn, đưa 5 người con vào đại học. Giờ đây, các con của ông đều công thành danh toại, đảm trách nhiều vị trí trong xã hội. Năm 2007, gia đình ông Qui vinh dự được công nhận là Gia đình hiếu học tiêu biểu cấp thành phố.

Nếp nhà trọng chữ

Ông Võ Xuân Qui xuất thân trong một gia đình làm nghề giáo ở Cần Thơ. Khi sinh ra, mắt phải ông bị hư nên việc đi lại, học hành gặp nhiều trở ngại. Thời đó, ở quê ông rất hiếm người dân cho con đi học, riêng nhà ông ai cũng được ăn học đỗ đạt, thành tài. Nghèo, nhưng trọng cái chữ là truyền thống của cả dòng họ. Sau này, khi lập gia đình, dù cuộc sống thiếu thốn song ông vẫn quyết tâm lo cho các con học hành đàng hoàng.

Bản thân ông Qui là tấm gương tự học đến cùng để con cái noi theo. Ban ngày ông đi dạy, tối đi học thêm ở các lớp mở ban đêm. Đồng lương giáo viên không đủ sống nên vợ chồng ông rất vất vả trong hành trình đưa con đến trường, phải cải thiện kinh tế bằng nhiều cách như: trồng rau, chăn nuôi, làm bánh bán... Ông Qui nói: “Tôi luôn dặn các con, đường tiến thân vinh quang nhất là con đường học hành. Phải tiến chứ không được lùi, thà nghèo vật chất còn hơn thua sút kiến thức. Chỉ cần các con ngoan hiền, chịu học, dù cực cỡ nào cha mẹ cũng theo”.

Chăm sóc cây kiểng, niềm vui của ông Võ Xuân Qui lúc về già.   

Ông Qui tham gia cách mạng từ năm 1945. Năm 1954, được tập kết ra Bắc, nhưng vì sốt rét nặng quá, ông phải ở lại. Cũng trong năm này, ông lập gia đình, tiếp tục nghề dạy học và tự học không ngừng. Năm 1972, ông đỗ Tú tài 2 và học Đại học Luật Cần Thơ ở tuổi 41. “Tôi học vì thấy bổ ích cho mình và tạo niềm tin cho con cái” - ông Qui cho biết. Từ năm 1970 đến năm 1991, ông giữ nhiều chức vụ ở các trường học của phường Hưng Phú.

Sau khi nghỉ hưu đến nay, ông Qui liên tục tham gia công tác Hội Phụ huynh học sinh, Hội Khuyến học trong phường, công tác chuyên môn ở các trường vùng ven, động viên học sinh nghèo đến lớp, giúp xây dựng, sửa chữa trường học... Nhắc đến gia đình ông Qui, ông Nguyễn Văn Thức, Phó Chủ tịch Hội khuyến học phường Hưng Phú, không tiếc lời khen: “Chú Qui là người có tư cách đạo đức rất tốt, tích cực trong các công tác xã hội của địa phương. Tất cả các con của chú Qui đều được chuẩn bị, đầu tư, chăm lo sự học nên ai cũng có sự nghiệp vững vàng. Gia đình chú xứng đáng là Gia đình hiếu học tiêu biểu”.

Người con trai lớn của ông Qui là Võ Xuân Thắng, tốt nghiệp khoa Sư phạm Trường Đại học Cần Thơ và ngành Quản trị kinh doanh - công nghệ thông tin tại Hà Lan. Anh Thắng hiện là Chánh văn phòng Đảng ủy Trường Đại học Cần Thơ. Người con thứ 2 là Võ Bình Minh, Thạc sĩ nông nghiệp, đang làm việc ở một công ty giám định và khử trùng - chi nhánh tại Cần Thơ. Con gái kế là Võ Xuân Diệu, vừa mất, cũng đã tốt nghiệp Đại học. Người con thứ 4 Võ Thị Thùy Dương, là kỹ sư chăn nuôi. Hiện tại, chị Thùy Dương là Chi cục trưởng Chi cục Hợp tác xã và phát triển nông thôn thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ. Cô con gái út Võ Xuân Thanh Trúc, kỹ sư ngành bưu chính viễn thông, đang công tác ở Đài Viễn thông quận Cái Răng. Các con dâu của ông Qui cũng đều tốt nghiệp đại học, có người là thạc sĩ. Cháu nội lớn của ông (con của anh Thắng) đang học thạc sĩ ngành công nghệ thực phẩm tại Trường Đại học Cần Thơ. Các cháu nội, ngoại khác đều ngoan, học giỏi.

Dạy con từ bản thân mình

Những bài học trong thời kháng chiến đã giúp ông Qui lèo lái con thuyền gia đình vượt qua bao sóng gió. Hồi trước giải phóng, dù dạy học ở những nơi mà tình hình an ninh khó khăn, giặc bắt bớ những người kháng chiến cũ, đồng lương hạn hẹp nhưng ông quyết không bỏ nghề. Khi con cái đến tuổi đi học, ngày ngày cha con cùng đến trường, con đi học, cha vừa dạy vừa học thêm, rồi về nhà lo chuyện mưu sinh, sống an phận trong cảnh rau cháo. Các con ông vừa học vừa làm đủ nghề, có khi đem xôi, bánh vô lớp bán lại cho các bạn kiếm lời, quần áo may thật rộng để 3 năm sau còn mặc được, không chưng diện, biết thương cha mẹ.

Những người con của ông ngoài việc học giỏi, còn giống cha ở tinh thần chịu khó, xông xáo trong các hoạt động xã hội của trường, tình nguyện lãnh những phần việc khó để thử sức mình. Anh Võ Xuân Thắng, con trai lớn của ông Qui, tâm sự: “Gia đình tôi có lúc không làm gì ra tiền ngoài đồng lương giáo viên hiếm hoi của cha nhưng tất cả cùng chung một ý chí ham học, học mãi đến không còn đi học được thì thôi. Cha là người thầy lớn nhất của chúng tôi. Anh em tôi rất hạnh phúc khi được sống trong sự yêu thương, hy sinh vô bờ của mẹ cha. Chúng tôi sẽ tiếp nối ý nguyện của cha, cố gắng nuôi dạy con cái thành người hữu dụng”.

Sắp bước qua tuổi 80 nhưng trông ông Qui còn rất tráng kiện, minh mẫn. Hiện ông bà Qui đang sống cùng các con trong ngôi nhà đơn sơ, tĩnh lặng nằm khép mình giữa vườn cây xanh trĩu quả ở khu vực 6, phường Hưng Phú. Trải qua bao biến cố thăng trầm, gia đình ông luôn theo đuổi đến cùng mục tiêu đã đặt ra. Dù trong hoàn cảnh nào sự học vẫn được đặt lên hàng đầu. Ông Qui đúc kết: “Trải qua bao sóng gió, giờ cây đã đơm hoa từ những giọt mồ hôi chắt chiu, vun trồng. Thành công này có được nhờ sự đồng sức, đồng lòng của tất cả thành viên trong nhà”.

Bà Ngô Thị Ngọc Tuyền, vợ ông Qui, vẻ mặt rạng ngời hạnh phúc khi nói về chồng: “Ổng tính toán rất chu đáo. Các con được như ngày hôm nay cũng nhờ công cha khéo lèo lái”. Còn ông Qui, luôn kể công vợ đầu tiên trong con đường công danh sự nghiệp. Nhiều năm ròng, một tay bà dãi dầu mưa nắng, tình nguyện lui về phía sau, lo miếng ăn cho cả nhà để mọi người yên tâm học hành.

Ông bà rất hợp nhau ở việc rèn con từ lời ăn tiếng nói, cách ứng xử hàng ngày, đạo đức sống ở đời... Từ thực tế cuộc sống của mình, ông Qui đào luyện con cái tính vững vàng, sống có chí khí, tự lập. Mới đây, ông Qui vui mừng cho tôi hay ông vừa làm xong thủ tục hiến xác cho Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh.

Bài, ảnh: KIỀU CHINH