Chính phủ Liban đổ vỡ

Các phương tiện truyền thông quốc tế đưa tin, Thủ tướng Liban Najib Mikati hôm 22-3 đã ra tuyên bố từ chức sau những bất đồng sâu sắc giữa chính phủ với Phong trào Hồi giáo Hezbollah. Động thái này có khả năng đẩy Liban vào tình trạng bất ổn và bị đe dọa về mặt an ninh trong bối cảnh nền chính trị trong nước đang chia rẽ sâu sắc sau những căng thẳng phe phái liên quan đến cuộc xung đột ở quốc gia láng giềng Syrie.

"Tôi tuyên bố giải tán chính phủ và có lẽ đây cũng là cách duy nhất để các khối chính trị trọng yếu trong nước cùng gánh vác trách nhiệm để đưa đất nước thoát khỏi tình thế hiện nay"- ông Mikati nói. Trong một phát biểu trên truyền hình, ông Mikati còn cho biết thêm: "Liban không còn chọn lựa nào khác ngoài việc thông qua đối thoại để tiến tới hình thành một chính phủ với sự tham gia của tất cả các lực lượng chính trị". Quyết định từ chức của Thủ tướng Mikati đã được Tổng thống Michel Suleiman chấp thuận nhưng ông Mikati sẽ tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo chính phủ lâm thời cho đến khi thành lập nội các mới. Theo một số nhà phân tích, có khả năng Liban sẽ xuất hiện một chính phủ kỹ trị với đại diện của tất cả các phe phái chính trị.

Thủ tướng Liban Najib Mikati ra tuyên bố từ chức và kêu gọi thành lập một chính phủ đoàn kết để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng chia rẽ nội bộ và bất ổn khu vực. Ảnh: AFP

Động thái từ chức của Thủ tướng Najib Mikati được đưa ra sau cuộc họp nội các căng thẳng nhưng vẫn chìm trong bế tắc xung quanh vấn đề sửa đổi luật bầu cử quốc hội và việc gia hạn nhiệm kỳ của nhân vật đứng đầu Lực lượng An ninh Nội địa Liban (ISF)- Tướng Ashraf Rifi khi ông này bắt đầu nghỉ hưu vào ngày 1-4. Ông Rifi là người Hồi giáo dòng Sunni và có quan hệ liên minh với nhóm chính trị thân phương Tây công khai chống đối chế độ Tổng thống Syrie Bashar al-Assad. Do đó, việc lưu lại chức vị của ông Rifi thêm một thời gian nữa phần nào giảm bớt những lo ngại của người Sunni và cho phép họ duy trì ảnh hưởng đối với bộ máy an ninh nội địa. Chính vì vậy, mâu thuẫn bắt đầu nảy sinh khi Thủ tướng Mikati ủng hộ việc sửa đổi các quy định nhằm gia hạn thêm nhiệm kỳ của ông Rifi trong khi các thành viên nội các dẫn đầu bởi một nhóm liên minh với chiến binh người Hồi giáo dòng Shiite thuộc Hezbollah kiên quyết phản đối. Ngoài ra, một vấn đề khác nữa là các thế lực chính trị ở Liban hiện vẫn chưa thể đạt được thỏa thuận về việc thành lập một cơ quan giám sát bầu cử quốc hội diễn ra vào tháng 6 tới. Vì vậy, việc giải tán chính phủ có thể khiến kế hoạch bị trì hoãn thêm một thời gian nữa.

Sau tuyên bố từ chức của Mikati, đụng độ đã nổ ra vào tối 22-3 khi những người ủng hộ Thủ tướng Mikati cùng Tướng Rifi tập trung và ngăn chặn các con đường dẫn đến Quảng trường Tripoli. Tiếng súng vang vọng qua trung tâm của thành phố giữa các tay súng cộng đồng người Sunni với cộng đồng người Alawite ở quận al-Mohsen Jabel. Nếu xét trên một khía cạnh riêng rẽ, quyết định của Thủ tướng Mikati có thể chỉ tác động đến tình hình chính trị của Liban, song hãng tin Anh Reuters nhận định động thái trên của ông Mikati có khả năng còn "góp" thêm nhiều "sóng gió" cho khu vực vốn chìm trong bất ổn do ảnh hưởng từ cuộc nội chiến đẫm máu ở Syrie thời gian qua. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland cho biết, Washignton sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình ở Liban.

Ông Mikati gia nhập chính trường sau khi được nhóm Hezbollah và các lực lượng đồng minh đề cử làm Thủ tướng thay thế chính phủ thế tục thân phương Tây của cựu Thủ tướng Saad al-Hariri sụp đổ hồi năm 2011. Kể từ đó, ông Mikati đóng vai trò trung hòa giữa 2 đảng phái chính và các khối chính trị người Sunni và người Shiite trong nước để tránh cho Liban bị kéo vào cuộc nội chiến ở Syrie. Tuy nhiên, căng thẳng ngày một leo thang ở quốc gia láng giềng cùng làn sóng người tị nạn tràn vào Liban khiến nước này rơi vào bất ổn trong khi nền kinh tế bắt đầu suy giảm mạnh đã dấy lên mâu thuẫn giữa chính phủ Thủ tướng Mikati với Phong trào Hồi giáo Hezbollah, lực lượng vốn ủng hộ mạnh mẽ chế độ của Tổng thống Syrie Bashar al-Assad.

VI VI (Tổng hợp)