Chắp lại những cánh hoa lưu lạc

Dạy nghề may gia dụng cho phụ nữ nghèo ở xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh. Ảnh: X.Đ

Với mong muốn được thoát khỏi cuộc sống nghèo khổ, túng thiếu, nhiều cô gái đã cam tâm “nhắm mắt đưa chân” ngày ngày đến các khách sạn “chào hàng” để lấy cho bằng được tấm chồng ngoại. Cũng có những cô gái quê vì muốn giúp gia đình đổi đời nên không ngần ngại đi theo những người lạ mặt đến xứ người mong tìm kiếm việc làm... Không ít người trong số họ đã trở thành miếng mồi béo bở của bọn buôn người, đánh mất cả tương lai...

Hồng nhan bạc phận...

Đối diện với chúng tôi là cô gái quê dịu dàng, chân chất. Dù đã ngoài 30, cô H.T.L. ở huyện Thốt Nốt vẫn toát lên nét đẹp mặn mà. Một thời, L. từng là mục tiêu săn đuổi của biết bao trai làng, thế nhưng “hồng nhan bạc phận”. Cuộc đời cô là những chuỗi ngày đầy nước mắt. Hai lần gặp phải những kẻ sở khanh, lừa tình, đã khiến L. sợ hãi, khó chịu khi nghe ai nhắc đến những cụm từ: hôn nhân gia đình. Cô kể cho chúng tôi nghe lại quãng đời mình đã đi qua trong ánh mắt lưng tròng, nhạt nhòa nước mắt.

H.T.L. sinh ra trong một gia đình nghèo ở Rạch Giá. Suốt những năm tuổi thơ, L. luôn bị ám ảnh những trận đòn nghiệt ngã của cha mỗi khi say rượu. Rồi khi L. lên 7 tuổi, cha cô đã ruồng rẫy mẹ con cô để đi theo một người đàn bà khác. Nhà không cục đất chọi chim, mẹ L. nay ốm mai đau, cuộc sống rơi vào túng quẫn. L. và 2 em chỉ vừa biết đọc biết viết đã phải bỏ học để cùng mẹ đi làm mướn, chạy gạo từng ngày. Cuộc đời của cô gái tưởng sẽ gắn chặt với ruộng đồng, với những ngày yên ả nếu như không có sự xuất hiện của J - một ngoại kiều ở Mỹ. Trong một chuyến theo người bạn về thăm Việt Nam, J. đã để ý L. và nhờ người bạn ấy làm mai mối. Bà con hàng xóm cho đây là một cơ hội tốt để L. đổi đời, có tiền nuôi mẹ nuôi em, nên mỗi người một tiếng đốc thúc. Chỉ sau một tháng quen biết, L. và J. làm đám cưới. Ngày đám cưới với bàn tiệc đạm bạc, chỉ có vài người khách đến dự. Kết cuộc của sự hy sinh này, L. chỉ nhận được 2 chỉ vàng. L. bộc bạch: “Ngày đám cưới mà đầu óc tôi trống rỗng. Tôi không biết chút gì về người chồng mới cưới và tương lai của tôi ra sao? Chúng tôi trải qua tuần trăng mật trong lặng lẽ vì tôi không biết tiếng Mỹ, còn anh ấy không biết tiếng Việt”. Sau đám cưới được vài tuần, J. trở về Mỹ và hẹn sau khi hoàn tất hồ sơ sẽ trở lại Việt Nam đón L. Nhưng rồi lần chia tay đó là lần vĩnh biệt. Đáp lại sự mỏi mòn chờ đợi của L., người mai mối chỉ nhắn vài dòng ngắn gọn: “J. không trở lại Việt Nam vì đã có vợ con ở Mỹ”.

Không chịu nổi sự xấu hổ với những lời gièm pha của hàng xóm, mẹ con L. phải dời nhà về quê ngoại ở huyện Thốt Nốt, TP Cần Thơ tiếp tục trở lại cuộc sống túng thiếu, bữa đói bữa no. Năm 2004, khi phong trào phụ nữ lấy chồng Đài Loan, Hàn Quốc ở Đồng bằng sông Cửu Long rầm rộ, có một bà mối 5 lần 7 lượt đến nhà L. dụ dỗ ngon ngọt, vẽ ra những viễn cảnh giàu sang ở xứ người... Để có tiền nuôi mẹ, một lần nữa, L. chấp nhận lấy chồng ngoại. L. được đưa đến ở một nhà trọ rẻ tiền ở TP Hồ Chí Minh. Mỗi ngày, L. và 4, 5 cô gái đến các khách sạn “chào hàng” các ông khách Đài Loan, Hàn Quốc để họ tuyển chọn. L. kể: “Nhiều ông sờ mó, suồng sã, rồi chê khen... Nỗi nhục nhã, tủi thân trào lên tận cổ, nhưng nghĩ đến mẹ già và các em nhỏ đang khổ sở, sống vất vả nơi quê nhà tôi cố cắn răng chịu đựng”. Sau một tuần “thi tuyển”, L. lọt vào mắt xanh một ông Đài Loan khá lớn tuổi. Đám cưới diễn ra nhanh chóng. Sau tuần trăng mật, người mai mối đến tận nhà “thông dịch” lại rằng chồng L. cần mượn lại số nữ trang cưới để về Đài Loan lo thủ tục bảo lãnh, khi nào xong sẽ trở lại Việt Nam đón L. và trả lại số nữ trang. Nhưng 4 năm trôi qua, kẻ lừa tình, tiền chưa một lần trở lại thăm người vợ đang mỏi mòn chờ đợi.

Đau khổ, nhục nhã ê chề hơn nữa là trường hợp em Ng. T. C. T, 25 tuổi, ở quận Ô Môn. Hơn 10 năm trước đây, cha T. bị tai nạn giao thông và mất sức lao động. Gia đình chỉ có 2 công đất, cuộc sống hết sức khó khăn. Ngày ngày, mẹ T. lam lũ đầu tắt mặt tối ngoài đồng. Sau thu hoạch lúa, bà lại đi làm thuê làm mướn để nuôi chồng bệnh tật và 5 đứa con thơ dại. Thương gia đình, T. chấp nhận lấy chồng nước ngoài để có tiền giúp gia đình. Nào ngờ T. bị lọt vào tay của bọn buôn người. Chúng bán T. sang Campuchia để hầu hạ cho khách mua vui.

Vòng tay cộng đồng

Theo đánh giá của ngành chức năng, năm 2007, TP Cần Thơ phát hiện 7 trường hợp phụ nữ bị bán ra nước ngoài. Tính từ năm 2007 đến quý I-2008, TP Cần Thơ có 923 phụ nữ kết hôn với người nước ngoài, trong đó, phụ nữ kết hôn với người Đài Loan 914 trường hợp, chiếm 99%. Trong số này có 34 trường hợp đã trở về quê sinh sống. Chị T.T.K.L. ở huyện Thốt Nốt, tâm sự: “Những ngày đầu về lại quê hương, tôi mặc cảm lắm, cứ trốn miết trong nhà. Nhưng được bà con hàng xóm quan tâm thăm hỏi, giúp đỡ, dần dần tôi mới nguôi ngoai. Tôi chỉ mong mình có được một nghề gì đó để nuôi bản thân và làm lại cuộc đời...”. Lời tâm sự của L. cũng là ước mơ, khát khao mãnh liệt của những cô gái đã lỡ sa chân, đồng thời đó cũng là những trăn trở, là mục tiêu toàn xã hội đang hướng đến để giúp đỡ những cảnh đời lầm lỗi.

Để giúp cho các chị vượt qua khó khăn, vững bước tương lai, các cấp Hội phụ nữ trong thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động từ hỗ trợ phát triển kinh tế gia đình, đào tạo nghề, giải quyết việc làm... Tính riêng từ năm 2007 đến nay, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) thành phố đã dạy nghề miễn phí cho hơn 3.660 phụ nữ nghèo, giới thiệu cho hơn 2.270 chị em có việc làm ổn định. Bên cạnh đó, hàng năm, Hội LHPN TP Cần Thơ phối hợp với Sở Lao động -Thương binh và Xã hội (LĐ-TB &XH) mở từ 5 - 7 lớp dạy nghề cho phụ nữ nông thôn, cuối khóa học, Hội giới thiệu cho học viên vào làm việc tại các công ty, xí nghiệp trên địa bàn thành phố. Có được việc làm, ổn định cuộc sống kinh tế gia đình, góp phần hạn chế tình trạng phụ nữ kết hôn với người nước ngoài...

Đến Trung tâm Tiếp nhận, Hỗ trợ Phụ nữ và Trẻ em có hoàn cảnh khó khăn thuộc Hội LHPN TP Cần Thơ vào những ngày tháng 8, chúng tôi chứng kiến cảnh mọi người chăm chỉ lao động, học nghề. Ng. T. C. T, 25 tuổi, ở quận Ô Môn, đang tỉ mỉ vẽ từng bông hoa xinh xắn lên móng tay của cô gái cùng phòng. Nghe mọi người khen nét vẽ đẹp, sắc sảo T. cười thật tươi. Nhìn gương mặt hồn nhiên, vô tư, chúng tôi nhận ra rằng, dĩ vãng đau buồn của những ngày ở xứ người đã lùi xa... Từng là nạn nhân bị lừa bán ra nước ngoài, sau khi được cứu thoát và trở về nước, T. được trung tâm tiếp nhận từ tháng 10-2007 và giới thiệu đi học nghề uốn tóc. T. kể: “Lúc mới vào trung tâm tôi buồn và tuyệt vọng lắm, cứ nghĩ cuộc đời mình coi như bỏ đi. Được cán bộ trung tâm tận tình khuyên giải, động viên, dần dần nỗi buồn được nguôi ngoai và quyết tâm học nghề cho tốt để làm lại cuộc đời...”. Sau gần 1 năm miệt mài học tập, giờ đây T. đã thành thạo với nghề cắt, uốn tóc và vẽ hoa trên móng tay, chân. T. bộc bạch: “Hiện em đã học nghề hoàn chỉnh và đang xin lãnh đạo về quê làm thợ phụ cho tiệm uốn tóc. Em nghĩ, từ nay mình có thể tự làm kiếm tiền để nuôi bản thân”.

Hiện nay, trung tâm đang tiếp nhận, hỗ trợ 64 phụ nữ và trẻ em gái có hoàn cảnh khó khăn trong và ngoài TP Cần Thơ, đã giúp 24 người tái hòa nhập với cộng đồng. Mới đây, có 2 em ở trung tâm sau khi hồi gia đã lập gia đình.

Nói về chuyện hồi gia của các cô gái, tôi không sao quên được hình ảnh một lão nông A.M.C. chân chất thật thà, thường chắt chiu từng nải chuối, gói xôi, lặn lội từ một huyện ngoại thành Vĩnh Thạnh để đến trung tâm thăm con gái. Ông kể: “Vào năm 2000, cô con gái A.T.L. vừa tròn 17 tuổi, vì không muốn cha mẹ ở tuổi xế chiều phải đi làm thuê làm mướn nên đã trốn nhà đi theo một người bạn để tìm việc làm. Nào ngờ L. bị lừa bán qua Campuchia làm gái mại dâm. Cả nhà đi khắp nơi tìm kiếm, nhưng mấy năm trời vẫn bặt tăm, vợ tui ngày nào cũng nước mắt chan cơm...”. Đến tháng 6-2007, ông C. nhận được thông tin, con gái ông đã được giải thoát và mời ông đến Hội LHPN TP Cần Thơ để đưa con gái trở về sum họp gia đình. Ông xúc động nói: “Cũng nhờ chính quyền, các ban ngành, Hội Phụ nữ, nhờ trung tâm mà gia đình tôi mới có ngày đoàn tụ, con tôi có cơ hội làm lại cuộc đời. Thiệt tôi biết ơn nhiều lắm...”.

Nhìn những mảnh đời lầm lỡ, khổ đau đang từng bước hồi sinh, làm lại cuộc đời, chúng tôi thấy lòng mình nhẹ nhàng, ấm áp. Tuy nhiên, để được tái hòa nhập với cộng đồng, vững bước trong tương lai, bên cạnh sự trợ giúp của các ban, ngành, đoàn thể, của toàn xã hội thì còn đòi hỏi rất nhiều từ sự phấn đấu, nỗ lực và ý chí vươn lên của các cô gái và sự giáo dục của gia đình. Đó chính là chiếc chìa khóa để các cô mở cánh cửa cuộc đời...

SỸ KHANG-XUÂN ĐÀO