Chấm dứt đào đường, việc không dễ ?

“Lô cốt” đào đường trên đường Mậu Thân gây ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm.

Chưa đến nỗi tràn lan, khó kiểm soát như ở một số thành phố lớn khác, nhưng mật độ đào đường ở Cần Thơ có xu hướng ngày càng dày hơn. Tình trạng này, không những gây lãng phí tiền của mà còn làm cản trở, ách tắc giao thông, giảm tuổi thọ công trình và mất mỹ quan đô thị.

9 tháng đầu năm 2008, quận Ninh Kiều đã cấp 188 giấy phép sử dụng vỉa hè, đào vỉa hè và đào đường. Điều này cho thấy nhu cầu đào đường của các ngành như: điện, nước, điện thoại... rất lớn, do thành phố đang trên đà phát triển. Trong khi đó, hệ thống hạ tầng cũ không đáp ứng đủ, đòi hỏi các ngành cần phải cho đào đường để lắp đặt thêm các công trình ngầm. Nhu cầu đào đường cao, nhưng các đơn vị lại không thống nhất kế hoạch hoặc không có kế hoạch chung để thực hiện. Thế nên, hình ảnh công nhân ngành điện vừa lấp mặt đường xong được vài hôm thì ngành nước lại cho đào kế bên. Ở những tuyến đường có vỉa hè nhỏ thì đào dưới lòng đường, còn ở đường có vỉa hè lớn đào trên vỉa hè. Một vị lãnh đạo ở một địa phương bức xúc: “Vì sao các ngành có liên quan không phối hợp xây dựng các công trình ngầm khi đường chưa nâng cấp? Khi đường giao thông hoàn chỉnh trong thời gian ngắn thì mặt đường bị đào xới lung tung, vừa gây lãng phí, vừa không đạt chuẩn do lồi, lõm ở những nơi bị đào, xới”.

Hầu hết các tuyến đường bị đào lên để lắp đặt công trình ngầm, nhưng khi lấp các đơn vị thi công không trả lại đúng như hiện trạng mặt đường trước đó của nó. Đơn vị đào đường tái lập mặt đường bằng phương tiện thô sơ, có chỗ tái lập mặt bằng bằng với mặt đường cũ nhưng sau đó bị lún xuống tạo thành những điểm lõm, hoặc mô cao hơn mặt đường. Tại điểm giao giữa đường tỉnh 923 - Cái Sơn Hàng Bàng (phường An Bình) đơn vị đào đường đã không thèm tái lập mặt bằng, mà đã để lại một rãnh sâu hơn 1 tất so với mặt đường khiến cho người dân khi lưu thông qua khu vực trên rất khó khăn. Tương tự, đơn vị thi công hệ thống thoát nước trên đường Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Trãi cũng “trả” lại hiện trạng ban đầu bằng những đường rãnh ngoằn nghèo trên mặt đường. Mặt khác, trong quá trình đào đường một số đơn vị thi công dựng lô cốt để đào đường nhưng không che chắn hoặc che chắn tạm bợ và không có biển báo hiệu. Ban đêm thì không treo đèn báo gây nguy hiểm cho người giao thông. Hơn nữa, một số lô cốt đào đường kéo dài thời gian thi công gây phiền hà cho người dân sống gần đó.

Trong giấy phép đào đường đã nêu rõ trách nhiệm của đơn vị thi công trong quá trình thực hiện phải đảm bảo an toàn lao động, an toàn giao thông, giữ vệ sinh môi trường và không làm thiệt hại đến công trình lân cận và phải khẩn trương thực hiện theo đúng giấy phép. Sau khi thực hiện xong phải tái lập mặt đường như hiện trạng và duy tu, sửa chữa nếu xảy ra lún sụp về sau... Tuy nhiên, trên thực tế việc duy tu, sửa chữa ở những nơi đào đường rất ít. Bằng chứng là ở nội ô quận Ninh Kiều nhiều tuyến đường chỗ thì lồi, nơi thì lõm. Theo Phòng Quản lý đô thị quận Ninh Kiều, đơn vị xin phép đào đường phải bù lún mãi mãi, nhưng có làm như thế nào cũng không giống được như hiện trạng ban đầu.

Ông Đinh Văn Thảo, Phó Giám đốc Sở Giao thông vận tải (GTVT) TP Cần Thơ, cho biết: Sở GTVT chỉ cấp phép đào đường trên các tuyến đường tỉnh do Sở quản lý và tuyến đường Mậu Thân. Các tuyến đường nội ô do quận, huyện nào quản lý thì địa phương đó sẽ cấp phép đào đường.

TP Cần Thơ có hệ thống hạ tầng còn kém và chắp vá, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của thành phố, vì thế đối với các tuyến đường cũ đành chấp nhận việc đào đường để lắp đặt thêm các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm cho phù hợp với sự phát triển, phục vụ dân sinh. Theo ông Nguyễn Văn Thành, Phó Phòng Quản lý đô thị quận Ninh Kiều, hầu hết các công trình đào đường đều có xin phép. Ngoài 3 đơn vị đào đường thường xuyên là ngành điện, nước và viễn thông, ở quận Ninh Kiều có 2 dự án lớn đã và đang thực hiện đào đường là Dự án Nâng cấp đô thị TP Cần Thơ và Dự án Thoát nước và xử lý nước thải TP Cần Thơ. Dự án Nâng cấp đô thị đã đào đường dọc suốt các tuyến: Hoàng Văn Thụ, Trương Định, Nguyễn Việt Hồng... Dự án còn lại gần như đào hết các tuyến đường ở địa bàn quận. Hiện tại, đường Mậu Thân, Nguyễn An Ninh, Châu Văn Liêm... đang có những “lô cốt” đào đường. Ông Thành cho biết: “Chúng tôi đã hạn chế việc cấp phép đào đường tràn lan cho một đơn vị xin đào nhiều tuyến đường cùng một lúc. Nhưng không thể không cấp phép đào đường, vì sẽ phá vỡ kế hoạch của các ngành đó và cũng không có qui định nào cấm cấp phép”.

Theo theo Nghị định 146/2007/NĐ-CP qui định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, việc kiểm tra xử lý thì có nhiều lực lượng như công an phường, thanh tra giao thông, cảnh sát trật tự... tham gia. Tuy nhiên, ở Cần Thơ chỉ có lực lượng Thanh tra giao thông là kiểm tra thường xuyên, các lực lượng khác còn thờ ơ hoặc ngán ngại. Ông Nguyễn Văn Bá, Phó Chánh Thanh tra Sở GTVT, cho biết: “Chúng tôi thường xuyên kiểm tra các trường hợp vi phạm trong lĩnh vực đào đường. Các đơn vị sợ bị phạt nên ít trường hợp nào đào “chui”. Một số trường hợp chỉ bị xử phạt với lý do không làm rào chắn hay không đặt biển báo hiệu... mà thôi”.

Nên chăng, ngay từ đầu năm các ngành ngồi lại với nhau và đưa ra kế hoạch lắp đặt hạ tầng ngầm trong năm. Có như thế thì mới hạn chế tình trạng mặt đường bị đào xới liên tục, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, ảnh hưởng giao thông và gặp sự phản ứng từ phía người dân. Hoặc phải có đường ống tuy-nen chung cho các đơn vị. Có thể khi xây dựng đường giao thông Nhà nước sẽ đầu tư làm đường ống này, đơn vị nào sử dụng thì phải trả phí. Hoặc đường ống tuy-nen ngầm được chia ra thành một hạng mục riêng để kêu gọi đầu tư.

Bài, ảnh: TRUNG DÂN