Cần có chính sách ưu đãi, hỗ trợ

Nhân viên nhà thuốc Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ hướng dẫn sử dụng thuốc cho người mua.

Cần Thơ là một trong bốn tỉnh, thành trọng điểm được Bộ Y tế chọn làm điểm chỉ đạo xây dựng nhà thuốc đạt tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc (viết tắt là GPP). Theo đó, Bộ Y tế giao chỉ tiêu TP Cần Thơ phấn đấu ít nhất 30 nhà thuốc đạt tiêu chuẩn GPP. Nhưng có nhiều khả năng chỉ tiêu này khó đạt trong năm nay. Vì sao ?

* Khó đạt chỉ tiêu ?

Trong tháng 9-2008, đoàn cán bộ của Sở Y tế TP Cần Thơ đã đến khảo sát, góp ý cho việc xây dựng nhà thuốc GPP ở hai Bệnh viện (BV): Đa khoa Tây Đô và Nhi đồng Cần Thơ. Qua khảo sát, hầu hết các tiêu chí đều đạt, đoàn chỉ góp ý một số điểm nhỏ: bố trí nước uống, bố trí nhà thuốc 1 chiều... Dược sĩ Mai, phụ trách nhà thuốc BV Đa khoa Tây Đô, cho biết: “Đa số những góp ý chỉ là về mặt thủ tục. Chúng tôi sẽ hoàn thiện trong thời gian ngắn để sớm được công nhận đạt chuẩn GPP”.

Ở Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, do nhà thuốc chật hẹp, xuống cấp nên bắt đầu từ tháng 3-2008, BV tiến hành tu sửa nhà thuốc, bố trí kệ xoay, gắn thêm một số trang thiết bị... với tổng trị giá gần 200 triệu đồng. Dược sĩ Nguyễn Phước Tồn, Phó Giám đốc kiêm trưởng khoa Dược, BVNĐ Cần Thơ, cho biết: “ Nhà thuốc của BV có mặt bằng tương đối rộng, nhân lực được đào tạo tốt (có 3 dược sĩ đại học), nên khá thuận lợi trong việc xây dựng GPP. Ở BV, phần lớn người mua thuốc đều có toa của bác sĩ nên chúng tôi không lo lắng việc bán thuốc không có toa. Đặc biệt, ban giám đốc BV rất đồng thuận, nhất trí trong việc xây dựng GPP”.

Tuy nhiên, đến nay ở TP Cần Thơ mới chỉ có nhà thuốc của hai BV trên nộp hồ sơ đăng ký công nhận GPP tại Sở Y tế. Một số nhà thuốc khác đang trong quá trình hoàn chỉnh thủ tục như nhà thuốc BV: Mắt-Răng Hàm Mặt, Tai Mũi Họng, Da Liễu...

Mặc dù có sự hỗ trợ lớn từ phía Sở Y tế, nhưng một số nhà thuốc BV chưa thể đạt chuẩn GPP trong năm nay. Nguyên nhân, một số nhà thuốc BV như: Bình Thủy, Cái Răng, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, Phong Điền quá chật hẹp; hay đang trong quá trình xây dựng, sửa chữa (như BV Thốt Nốt, BV Đa khoa thành phố).

Một nguyên nhân khác, do việc xây dựng GPP không làm tăng lợi nhuận nên một số BV e ngại đầu tư. Vì thế chỉ tiêu 30 nhà thuốc đạt chuẩn GPP trong năm nay khó hoàn thành. Dược sĩ Đặng Thanh Thủy, Trưởng Phòng Quản lý dược, Sở Y tế TP Cần Thơ cho biết: “Hiện nay, nhà thuốc của những BV công nếu không đạt GPP thì bị trừ 2 điểm trong chấm điểm thi đua cuối năm. Còn với những BV tư nhân hoặc những BV không trực thuộc Sở Y tế thì nhà thuốc không đạt GPP cũng không bị ảnh hưởng gì. Có lẽ vì thế các BV chậm chạp trong việc triển khai GPP mặc dù đã được Sở Y tế tổ chức tập huấn, tham quan học tập, hướng dẫn...”.

Ở các nhà thuốc tư nhân việc xây dựng GPP còn chậm hơn do nhiều nguyên nhân. Chủ một nhà thuốc ở đường Nguyễn Văn Cừ nói: “Tôi chỉ thuê vỏn vẹn 1 phòng phía trước để bán thuốc, nhà vệ sinh dùng ké với chủ nhà. Do thuê mặt bằng nên rất khó trong việc sửa chữa, gắn máy lạnh theo quy định GPP vì chủ nhà không đồng ý. Họ nói nếu không thuê, họ lấy mặt bằng lại chứ sửa nhà họ không chấp nhận”. Theo khảo sát sơ bộ của một cán bộ từng làm công tác dược, 80-90% mặt bằng nhà thuốc là thuê mướn. Một chủ nhà thuốc khác trên đường Mậu Thân cũng nói: “Tiền thuế rồi tiền thuê mặt bằng, nhân viên cũng mất đứt 10 triệu đồng/tháng. Mỗi ngày mở cửa phải kiếm ít nhất hơn 300.000 đồng tiền lời, tiền đâu mà sửa chữa, xây dựng GPP”.

Ngoài ra, hầu hết các dược sĩ đại học đứng tên ở nhà thuốc đều đang công tác tại các BV, trường... nên không có mặt ở nhà thuốc để tư vấn cho người mua theo quy định GPP. Tuy nhiên, khó nhất hiện nay là 90% thuốc được bán tại các nhà thuốc không có toa của bác sĩ. Dược sĩ Đặng Thanh Thủy cho biết: “Hiện nay, một bộ phận lớn người dân chưa có thói quen đi khám ở bác sĩ rồi sau đó mới cầm toa đi mua thuốc, vì họ sợ mất công và tốn thêm tiền (vừa tiền khám vừa tiền thuốc). Vì thói quen này mà nếu nhà thuốc bán thuốc theo toa thì cũng không có toa thuốc mà bán. Từ những “áp lực” cạnh tranh giữ khách hàng, lợi nhuận mà nhiều nhà thuốc tư nhân chưa mặn mà trong việc xây dựng GPP.

* Rất cần sự hỗ trợ

Hiện nay ở TP HCM và Hà Nội cũng có vài chục nhà thuốc đạt GPP. Nhưng đa số là nhà thuốc của các BV, công ty. Trong đợt Sở Y tế tổ chức cho các nhà thuốc ở Cần Thơ tham quan các nhà thuốc đạt GPP ở TP HCM vào tháng 4-2008, thì tại TP HCM cũng mới chỉ có duy nhất một nhà thuốc tư nhân đạt GPP. Dược sĩ Đặng Thanh Thủy cho biết: Có một số đơn vị sau khi xây dựng GPP thì lợi nhuận giảm sút (do kinh phí đầu tư lớn), vì thế rất khó động viên các nhà thuốc khác xây dựng GPP. Từ thực tế đó, dược sĩ Trần Huỳnh Hiệp, Trưởng khoa Dược, BV Mắt-Răng Hàm Mặt đề xuất: Chúng tôi nghĩ rằng việc xây dựng GPP còn quá mới, tương đối tốn kém. Vì thế, bên cạnh sự nỗ lực đầu tư của các nhà thuốc, đề nghị UBND thành phố xem xét chỉ đạo giảm thuế, miễn thuế cho các nhà thuốc đạt GPP trong vài năm đầu, để tạo điều kiện nhà thuốc BV và tư nhân đạt chuẩn GPP. Hài hòa lợi ích giữa nhà thuốc và người dân.

Bác sĩ Thanh, Phòng kế hoạch-tổng hợp, Bệnh viện Mắt-Răng Hàm Mặt Cần Thơ cho rằng, hiện nay một bộ phận lớn người dân chưa hiểu được lợi ích của việc mua thuốc tại các nhà thuốc đạt chuẩn GPP, nên một số nhà thuốc đạt GPP lợi nhuận giảm. Vì thế, Sở Y tế đẩy mạnh truyền thông cho người dân hiểu được chủ trương đúng đắn này và chọn mua thuốc ở những nhà thuốc đạt GPP.

Đầu năm 2008, Sở Y tế TP Cần Thơ cũng đã làm tờ trình đề nghị các chính sách ưu đãi cho các nhà thuốc thực hiện đạt GPP như: Cho phép các nhà thuốc được bán thuốc theo đơn và được Bảo hiểm xã hội thanh toán cho người bệnh có thẻ BHYT khi đến mua thuốc tại nhà thuốc đạt GPP; không tăng thuế hoặc miễn thuế... Tuy nhiên, đến nay chưa có đề xuất nào được chấp thuận. Dược sĩ Đặng Thanh Thủy nói: Thời gian tới, Bộ Y tế cần phối hợp với các Bộ ngành trung ương đề xuất Chính phủ có các chính sách ưu tiên cho các cơ sở đạt GPP.

Việc xây dựng GPP góp phần rất lớn đảm bảo lợi ích cho người bệnh, nhằm lập lại sự công bằng, trật tự trong hệ thống phân phối lẻ thuốc. Vì thế, dù khó đến đâu thì các nhà thuốc cũng phải thực hiện để bảo vệ sức khỏe của nhân dân.

Bài, ảnh: Huệ Hoa