Bill Richardson - người dàn xếp ngoại giao không chính thức

Bill Richardson tại một phi trường ở Bình Nhưỡng ngày 16-12. Ảnh: Reuters

Thống đốc sắp mãn nhiệm của bang New Mexico (Mỹ), ông Bill Richardson, ngày 16-12 đã được chào đón tại một sân bay ở Bình Nhưỡng trước khi bắt đầu lịch trình làm việc trong 3 ngày (từ ngày 17-12) với các cuộc tiếp xúc cũng như thăm viếng một số địa điểm cần thiết ở CHDCND Triều Tiên. Cựu đại sứ của Mỹ tại Liên Hiệp Quốc này sang thăm Bình Nhưỡng với tư cách cá nhân, nhưng lại đi theo lời mời của trưởng đoàn đàm phán hạt nhân 6 bên của CHDCND Triều Tiên Kim Kye Gwan. Ông không phải là đại diện ngoại giao của chính phủ Mỹ nhưng lại là một trong những thành viên chủ chốt của đảng Dân chủ, từng giữ chức Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cũng như đã từng tham gia cuộc đua giành ghế ứng cử viên tổng thống đại diện đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm 2008.

Đặc biệt, trước khi đến Bình Nhưỡng, ông Richardson đã đi thăm Bắc Kinh, nơi Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ James Steinberg chuẩn bị có cuộc gặp kín với Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc. Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân 6 bên của Mỹ Sung Kim, người đã cùng ông Steinberg có mặt tại Bắc Kinh, cũng bay sang Seoul cuối ngày 17-12 để hội đàm với người đồng nhiệm Hàn Quốc Wi Sung-lac.

Các động thái trên cho thấy ông Richardson đang đóng vai “người dàn xếp ngoại giao không chính thức” chuẩn bị cho một cuộc đàm phán hạt nhân mới sau nhiều sự cố gây căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Nhưng để có thể nối lại tiến trình đàm phán hạt nhân, ông Richardson phải làm “sứ giả hòa bình”, tức giúp “tháo ngòi nổ chiến tranh”. Điều này trên lý thuyết thật ra không quá khó, vì Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên ngày 16-12 ra tuyên bố khẳng định: “Bình Nhưỡng ủng hộ tất cả các kiến nghị đối thoại, kể cả đàm phán hạt nhân 6 bên, nhằm ngăn chặn một cuộc chiến tranh trên báo đảo Triều Tiên và thực hiện tiến trình phi hạt nhân hóa”. Bộ này cũng nhấn mạnh CHDCND Triều Tiên mong muốn có nền hòa bình để đảm bảo an ninh cho các nhà đầu tư nước ngoài và xây dựng một quốc gia hùng mạnh, phát triển thịnh vượng vào năm 2012, năm mà nước này sẽ tổ chức đại lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cố Chủ tịch Kim Nhật Thành.

Bình Nhưỡng cáo buộc chính quyền Washington đã từ chối mọi đề nghị đối thoại và tạo nên “bầu không khí chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên”. Vì vậy, ông Richardson có thể là nhân vật trung gian thúc đẩy đối thoại song phương giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên trước khi vòng đàm phán hạt nhân 6 bên được nối lại. Nhiều người tin rằng Richardson sẽ hoàn thành nhiệm vụ này bởi ông có mối quan hệ tốt với Bình Nhưỡng. Trong quá khứ, ông từng đón tiếp một phái đoàn của CHDCND Triều Tiên thăm bang New Mexico, cũng như đã từng 6 lần thăm Bình Nhưỡng, kể cả những lần ông giúp Chính phủ Mỹ trong việc thương lượng với Bình Nhưỡng trả tự do cho công dân Mỹ bị bắt giữ tại nước này.

KIẾN HÒA (Theo AP, AFP và CNN)