Điều tra: ĐĂNG HUỲNH
Bài cuối: KHÔNG CÓ CHUYỆN ÐỒ CỔ "HẰNG HÀ SA SỐ"!
Thật ra, những món đồ cổ mà nhiều người bị lừa là "phiên bản" của một tuyệt phẩm đúc đồng có giá trị của Trung Quốc. Những "phiên bản" tràn lan, rẻ bèo, thật- giả lẫn lộn chính là cơ hội để kẻ gian lừa đảo những người dân nhẹ dạ, thiếu hiểu biết.
"Tuyệt phẩm nhân gian" rẻ như bèo
![]() |
|
Một điểm bán đồ xưa, giả cổ trên đường Cách Mạng Tháng Tám, quận Ninh Kiều có rất nhiều hồ lô Bát Tiên với giá khoảng 2 triệu đồng/cái. Ảnh: DUY KHÔI |
Trong quá trình tìm hiểu về những món "đồ cổ dỏm", phóng viên Báo Cần Thơ trong vai khách mua đồ xưa đã tìm ra con đường tiêu thụ của chúng. Anh H.- người kinh doanh đồ xưa, cũ trên đường Cách Mạng Tháng Tám, quận Ninh Kiều, giới thiệu có thâm niên trên 20 năm hành nghề, cho biết: hồ lô, thiềm thừ mà người dân bị lừa hầu hết đều có nguồn gốc từ Trung Quốc. Đó là những sản phẩm được làm theo khuôn mẫu nhưng kém tinh xảo, nghệ thuật, đặc biệt là đúc bằng đồng tạp chất, pha lẫn rất nhiều chất liệu bẩn, nhất là đất. Anh H. tiết lộ, dân bán đồ xưa, trong đó có anh, muốn mua hồ lô Bát Tiên giá rẻ và nhiều đều chọn cách sang Thủ đô Phnom Penh, Camphuchia lấy hàng. "Bên đó muốn thứ gì, bao nhiêu cũng có"- anh H. nói. Theo quan sát của chúng tôi vào sáng 9-4 tại sạp hàng của anh H. có 4 hồ lô Bát Tiên giống hệt hồ lô mà nhiều người bị lừa. Anh H. tiếp thị: "Tôi bán hồ lô này 2,5 triệu đồng/ cái. Anh mua, tôi bán làm quen nên giảm 20%, còn 2 triệu đồng. Con cóc tôi bán 700.000 đồng/con. Chắc giá!". Như vậy, theo giá chưa mặc cả, bộ "đồ cổ" mà nhiều người bị lừa mua 15 triệu đồng thực chất chỉ hơn 3 triệu đồng.
Nhiều dân chơi đồ cổ ở TP Hồ Chí Minh cũng tiết lộ "đường đi" của "đồ cổ dỏm" mang mác "Tuyên Đức niên chế" tương tự như anh H. nói. Thậm chí, những món đồ cổ này được bày bán "như rau" ở phố đồ cổ Lê Công Kiều (quận I, TP Hồ Chí Minh) và giá mỗi chiếc hồ lô Bát Tiên chỉ vài trăm ngàn đồng.
Cẩn trọng, tránh bị lừa
Chia sẻ về lý do bị lừa mua 1 hồ lô Bát Tiên và 2 con cóc với giá 15 triệu đồng, anh T. (ở ấp Thắng Lợi, xã Vĩnh Thắng, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang) cho biết: "Ngoài chuyện sình bùn khiến tôi tin là đồ mới moi lên từ lòng đất thì khi chùi rửa, nhìn sự cũ kỹ, đóng ten trên chiếc bình ai cũng nói rằng đồ có tuổi thọ trăm năm". Còn ông Tám B. (ở ấp Bến Bào, xã Vĩnh Lộc A, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu) thì nói: "Công bằng mà nói thì nhìn chiếc bình hồ lô này rất đẹp. Vả lại, trong nhà tôi có vài món đồ đồng xưa, gỉ ten rất giống chiếc bình này nên tôi mới mua vì nghĩ là "cổ" thật!".
Giới chuyên sưu tầm đồ cổ nhận định, những chia sẻ của anh T. hay ông B. là hoàn toàn thông cảm vì nếu những người chuyên làm giả đồ đồng cổ chịu "đầu tư" vào một món đồ thì ngay cả dân sưu tầm đôi khi còn bị đánh lừa.
|
HỆ LỤY! Là người quan tâm tới di sản văn hóa dân tộc, tôi nghĩ rằng các nhà chức trách nên ngăn chặn tình trạng này càng sớm càng tốt. Đồ mỹ nghệ giả cổ không vi phạm pháp luật, nhưng tạo kịch bản rồi tung tin như vậy để người dân mua giá quá cao chính là lừa đảo, bán đồ cổ giả. Đó là chuyện phạm pháp! Mặt khác, về lâu dài, nếu không ngăn chặn, các thế hệ sau này có thể sẽ truyền tụng rằng: “Các tỉnh miền Tây Nam bộ, ở đâu cũng đào được cổ vật đời nhà Minh của Trung Quốc” thì rất đáng quan ngại! Anh Triệu Vinh- người có kinh nghiệm nghiên cứu cổ vật ở Cần Thơ |
Việc mua bộ hồ lô Bát Tiên và thiềm thừ với giá cả hợp lý, đúng theo nghĩa "giả cổ" là bình thường với ý nghĩa phong thủy. Nhưng việc một số kẻ gian dùng chiêu trò biến "đồ giả cổ" thành "đồ cổ giả" để trục lợi bất chính là vi phạm pháp luật, gây hậu quả cho xã hội. Ông Trần Thanh Liêm, Phó Chủ tịch Hội UNESCO nghiên cứu sưu tầm cổ vật TP Cần Thơ, khuyến cáo: "Để mua một món đồ cổ, người mua cần có kiến thức hoặc phải tìm hiểu từ nhiều nguồn thông tin khác nhau. Không biết thì không nên mua để tránh bị lừa".