“Phập phồng” giá sữa

Vài năm trở lại đây, sản phẩm sữa, nhất là sữa bột nhập khẩu là mặt hàng nhận được rất nhiều sự quan tâm của dư luận. Đặc biệt là tình trạng “loạn” giá, khi mà các hãng “vô tư” điều chỉnh giá bán với trăm ngàn lý do như: giá nhập khẩu tăng, thay đổi công thức Bên cạnh đó, do mỗi hãng đều do một đơn vị độc quyền nhập khẩu và phân phối, dẫn đến việc các đơn vị tự kê khai giá nhập khẩu cao, nhằm bán giá sản phẩm cao để bù đắp các khoản chi phí.

Người tiêu dùng luôn phập phồng với giá sữa.

Để “kiềm cương” giá sữa, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 30/2013/TT-BYT ngày 4-10-2013 về việc ban hành danh mục sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi thuộc hàng hóa thực hiện bình ổn giá của Bộ Y tế có hiệu lực ngày 20-11-2013. Tiếp đó, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 1079/QĐ-BTC ngày 20-5-2014 về áp dụng biện pháp bình ổn giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi (QĐ 1079) để buộc các doanh nghiệp phải xem xét cắt giảm các khoản chi phí bất hợp lý như: quảng cáo, khuyến mãi, tiếp thị... Đồng thời, Bộ Tài chính và Cục quản lý giá có công văn gửi Cục Quản lý thị trường và các địa phương yêu cầu tăng cường quản lý giá sữa, đặc biệt kiểm tra việc niêm yết, kê khai và điều chỉnh giá các sản phẩm sữa dành cho trẻ dưới 6 tuổi của một số doanh nghiệpNhìn nhận thực tế, sau khi áp dụng những qui định mới, thị trường sữa bột cũng được “dẹp loạn” đáng kể. Hiện nay, mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi thực hiện biện pháp bình ổn giá theo Nghị quyết số 29/NQ-CP của Chính phủ ngày 2-5-2015 tại Phiên họp thường kỳ tháng 4-2015 đã tác động làm giá bán lẻ dòng sản phẩm này giảm từ 0,1-34% so với trước khi Nhà nước áp dụng biện pháp bình ổn giá.

Nhưng gần như vẫn là chưa đủ. Bởi trên thực tế các hãng sữa vẫn tìm mọi cách để “lách” luật. Theo kết quả thanh tra của Bộ Tài chính tại 5 doanh nghiệp sữa lớn vào tháng 4-2014 cho thấy, mức chi phí quảng cáo, khuyến mãi, tiếp thị của 4/5 doanh nghiệp vượt quy định với tổng số tiền là 386 tỉ đồng. Để đối phó thực trạng này, trên cơ sở thực hiện Nghị định 100/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ, bình bú và vú nhân tạo; đồng thời kê khai lại giá, Bộ Tài chính ban hành Công văn số 90/QLG-NLTS yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục kê khai giá lại. Bộ Tài chính đã rà soát, loại chi phí quảng cáo ra khỏi cơ cấu giá của các sản phẩm sữa dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi và giảm giá tương ứng với mức chi phí quảng cáo đã loại trừ để rà soát và loại các chi phí quảng cáo ra khỏi cơ cấu giá. Lần này, để “lách”quy định, các hãng sữa đã thay bao bì mới và phân loại lại nhóm tuổi để phù hợp với quy định mới là cấm quảng cáo sữa và loại bỏ chi phí quảng cáo ra khỏi cơ cấu giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ dưới 2 tuổi, đồng thời tăng giá bán.

Theo thông tin từ Bộ Tài chính, trên thị trường thế giới, giá sữa nguyên liệu những tháng đầu năm 2015 giảm trên 50% so với cùng kỳ năm 2014. Cùng đó, chi phí quảng cáo, khuyến mãi của sữa dành cho trẻ từ 24 tháng trở xuống cắt giảm nhưng thực tế giá sữa vẫn chưa giảm. Thậm chí, các hãng công bố giá trần sản phẩm sữa mới đây nhiều loại có xu hướng tăng. Những biện pháp trên liệu có phải đã triệt để trong quản lý giá sữa? Và việc loại chi phí quảng cáo ra khỏi giá sữa dành cho trẻ từ 24 tháng trở xuống thì giá sản phẩm đến tay người tiêu dùng sẽ giảm được là bao nhiêu và sẽ duy trì được bao lâu? Nhưng một điều chắc chắn rằng các hãng sữa có tiếp tục lập lại tình trạng tìm “trăm phương nghìn kế” để tăng lại giá và “lách” luật. Người tiêu dùng vẫn luôn “phập phồng” trông chờ những biện pháp mạnh của các cơ quan quản lý Nhà nước để giá sữa được bán với giá hợp lý hơn. Bởi sữa bột giờ đã trở thành một trong những sản phẩm dinh dưỡng không thể thiếu cho trẻ nhỏ.

Bài, ảnh: Hà Linh